Του Μάκη Τσαρούχα

Υποχρεωτική δημοσιοποίηση της διαφημιστικής δαπάνης του Δημοσίου

Υποχρεωτική είναι η κατάθεση των στοιχείων της διαφημιστικής δαπάνης του Δημοσίου. Η νομοθεσία επιβάλλει την υποχρεωτική δημοσιοποίηση των στοιχείων του τρέχοντος έτους έως τον Μάρτιο του 2021 και προβλέπει κυρώσεις στην περίπτωση που διαπιστωθούν ελλείψεις, ανακριβή στοιχεία ή αποκλίσεις στα ποσά των διαφημίσεων που χορηγήθηκαν. Οι καταστάσεις από κάθε φορέα, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ΠΔ 261/97, κατατίθενται στο υπουργείο Τύπου και ΜΜΕ ή στη σημερινή διάδοχη κατάστασή του. Oι υποχρεώσεις αφορούν την εκάστοτε διαφημιστική εταιρεία που αναλαμβάνει την καμπάνια του Δημοσίου. Σύμφωνα με την παρ. 7α του άρθρου 10 του ν. 3444/2006, η ανάδοχος διαφημιστική εταιρεία, προκειμένου να διαπιστωθεί η αναλυτική κατανομή του συμβατικού τιμήματος, πριν από την εξόφληση του τιμήματος της εκάστοτε συμβάσεως ανάθεσης διαφημιστικών υπηρεσιών πρέπει να παρέχει αναλυτική κατάσταση, στην οποία θα αναγράφονται υποχρεωτικώς το όνομα και το είδος ΜΜΕ που χρησιμοποιήθηκε, ο αριθμός, η ημερομηνία και το ποσό του τιμολογίου που εξεδόθη από το χρησιμοποιηθέν Μέσο Ενημέρωσης προς τη διαφημιστική εταιρεία. Επίσης, θα επισυνάπτονται οι αντίστοιχες εξοφλητικές αποδείξεις της διαφημιστικής εταιρείας προς το χρησιμοποιηθέν Μέσο Ενημέρωσης.

 Με κριτήρια…

Κριτήριο για την ανάθεση των διαφημίσεων σε ΜΜΕ είναι το κόστος μετάδοσης / καταχώρισης, η απήχηση στο ευρύ κοινό «κατά το τελευταίο δίμηνο πριν από τη μετάδοση του διαφημιστικού μηνύματος» και η «απήχηση του Μέσου Ενημέρωσης σε συγκεκριμένες κατηγορίες του κοινού εφόσον πρόκειται για προβολή δραστηριοτήτων εξειδικευμένου χαρακτήρα».

Στοιχεία και στο ΕΣΡ

Οι φορείς του Δημοσίου που αναθέτουν διαφημιστικές καμπάνιες υποχρεούνται έως τον Μάρτιο κάθε έτους, για την προηγούμενη χρονιά, να υποβάλλουν στη Διεύθυνση Εποπτείας του υπουργείου Τύπου και ΜΜΕ και στο Τμήμα Ελέγχου Διαφάνειας του ΕΣΡ κατάσταση με το ύψος των ποσών που διέθεσαν κατά το προηγούμενο έτος για κάθε είδους δραστηριότητες. Αρμόδιοι είναι οι γενικοί διευθυντές των υπουργείων.

Κυρώσεις…

Προβλέπονται, όμως, και κυρώσεις. Το άρθρο 5 του ΠΔ 60/97 αναφέρει ότι, στην περίπτωση που τα στοιχεία τα οποία αναφέρονται στις καταστάσεις «είναι ελλιπή ή ανακριβή εν γνώσει του γενικού διευθυντή του οικείου υπουργείου», υπάρχει η δυνατότητα «για την απαλλαγή από τα καθήκοντά τους προϊσταμένων οργανικών μονάδων δημοσίων υπηρεσιών». Τέλος, το άρθρο 6 του ΠΔ 60/97 δίνει δικαίωμα πρόσβασης στις καταστάσεις: «Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ζητήσει να του χορηγηθούν με δική του δαπάνη αντίγραφα των καταστάσεων των άρθρων 2 και 3 του παρόντος Διατάγματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του Νόμου 1599/1986».

Μπούμερανγκ η αδιαφάνεια στην καμπάνια του «Μένουμε σπίτι»

Σε μείζον πρόβλημα εξελίσσεται η διανομή των 20 εκατ. ευρώ της διαφημιστικής καμπάνιας «Μένουμε Σπίτι». Από τα 1.232 media που πήραν πακέτο διαφήμισης τα 627 είναι ιστοσελίδες, πολλές από τις οποίες δεν είναι καν εγγεγραμμένες στο Μητρώο online media, 272 είναι εφημερίδες πανελλήνιας και περιφερειακής κυκλοφορίας, 245 είναι ραδιοφωνικοί σταθμοί, από τους περίπου 800 που λειτουργούν σε όλη τη χώρα, καθώς και 88 τηλεοπτικοί σταθμοί, από τους περίπου 115 που είναι σε λειτουργία. Η κατάθεση της πρόχειρης λίστας των 1.232 ΜΜΕ στη Βουλή,  χωρίς τα ποσά  που έλαβαν τα εν λόγω Μέσα, προκάλεσε μεγαλύτερα προβλήματα στην κυβέρνηση και εσωτερικό πολιτικό πρόβλημα, καθώς ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ ζητούν την κατάθεση της επίσημης λίστας με τα ποσά στη Βουλή, ενώ υπάρχουν και εσωκομματικές αντιδράσεις στο κυβερνών κόμμα. Μάλιστα ερώτηση κατέθεσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας.

H Ντόρα Μπακογιάννη

Εκτός από την Ντόρα Μπακογιάννη, που επίσημα δήλωσε υπέρ της δημοσιοποίησης των ποσών, δυσαρεστημένος εμφανίζεται και ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, ειδικά μετά την αναφορά του υπουργείου του στις «εξηγήσεις» του Στέλιου Πέτσα για τη διαδικασία πληρωμών των ΜΜΕ. Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να κάνει ρελάνς ζητώντας να δημοσιευτούν τα ποσά της τελευταίας δεκαετίας. Στις αντιδράσεις προστέθηκαν οι μεγάλοι όμιλοι ΜΜΕ, για τη δυσαρέσκεια των οποίων έγραψε η στήλη επανειλημμένα το προηγούμενο διάστημα. Εκτός από τα ΜΜΕ που αποκλείστηκαν από τη χορήγηση διαφήμισης, δημόσια αντιδρούν πλέον και πολλά Μέσα που έλαβαν διαφήμιση. Η «Καθημερινή» ζητά διαφάνεια, ενώ τη δημοσίευση των ποσών ζήτησε το News 247 και η «Δημοκρατία». Ήδη η «Εφημερίδα των Συντακτών», το site propaganda και το sofokleousin δημοσιοποίησαν το ποσό που έλαβαν.

Το πακέτο της κυβέρνησης προς τα media

ΘΥΜΙΖΟΥΜΕ τον απολογισμό των παρεμβάσεων της κυβέρνησης την περίοδο της πανδημίας στα ΜΜΕ: Το διαφημιστικό κονδύλι των 20 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της COVID-19 μαζί με τις ρυθμίσεις για τη αναβολή του τέλους χρήσης συχνοτήτων για το 2020 και τη μείωση για 3 μήνες του «ενοικίου» στα ΜΜΕ είναι τα βασικά σημεία των αποφάσεων που έλαβε η κυβέρνηση για τον κλάδο των ΜΜΕ-πλην των εργασιακών το τελευταίο δίμηνο της καραντίνας.

-15.3.2020: Με την απόφαση 179 έγινε υποχρεωτική η μετάδοση των μηνυμάτων από τους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς

-20.3.2020: Με ΠΝΠ  η ΕΡΤ απέκτησε τη δυνατότητα προσλήψεων για 4 μήνες, ενώ η προθεσμία για το μητρώου περιφερειακού Τύπου μετατέθηκε κγα τις 30 Απριλίου ενώ ήταν δικαιολογημένη για το ίδιο διάστημα η αναστολή έκδοση των επαρχιακών φύλλων.

– 21.3.2020 : Με την 227 Απόφασηγίνεται η ανάθεση καμπάνιας ενημέρωσης για τον COVID 19 με διάρκεια ως τις 31 Μαϊου 2020 και πρόβλεψη πως το 35% της δαπάνης των 11 εκατ. ευρώ καταβάλλεται απευθείας στα ΜΜΕ από το υπουργείο Οικονομικών.

-23.3.2020: Δημοσιεύεται στη Διαύγεια η απόφαση για διάθεση ποσού 11 εκατ. ευρώ για την πληρωμή της διαφημιστικής καμπάνιας, σε Internet και ραδιόφωνο με την υπογραφή του Γενικού Γραμματέα του Πρωθυπουργού. Ο σχεδιασμός της καμπάνια ανατίθεται στην Initative.

-30.03.2020: Ακολουθεί νέα ΠΝΠ με την οποία αναβάλεται η καταβολή της δόσης των 3,5 εκατ. ευρώ ανά αδειούχο τηλεοπτικό σταθμό (συνολικά 21 εκατ. ευρω) για τη χρήση 2020. Το ποσό αυτό μεταφέρεται ανά σταθμός στις επόεμνες χρήσεις. Κάθε αδειούχος εταιρεία μπορεί να πληρώνει πλέον την ετήσια δόση σε 9 μέρη. Αναστέλλεται επίσης η είσπραξη ποσού 50.000 ευρώ ανά άδεια προς το ΕΣΡ (300.000 ευρώ).

–25.4.2020: Το ποσό αυτό διευρύνθηκε κατά 9 εκατ. ευρώ με την 337 /Απόφαση της κυβέρνησης

–30.4.2020: Με την Απόφαση 347  τροποποιήθηκε η Απόφαση 179 για τη μετάδοση των δωρεάν μηνυμάτων, περιορίζοντας την υποχρεωτική τους προβολή σε ένα ανά δύο ώρες από τις 6.00 το πρωί ως τα μεσάνυχτα. Έτσι, ποσά της καμπάνιας των 20 εκατ. ευρώ μπορούσαν να διατεθούν και σε ραδιόφωνο- τηλεόραση

-1.5.2020: Η ρύθμιση για τη μείωση του ενοικίου των σταθμών  κατά 50%προς τη Digea για τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο Μάιο, λαμβάνεται με νέα ΠΝΠ Το ποσό αυτό συμψηφίζεται με τις δόσεις της εταιρείας προς το δημόσιο για τη χρήση του δημοσίου φάσματος, η οποία προβλέπεται από τη σύμβαση της με την ΕΕΤ7 (706/46/2014).Παράλληλα για όσους σταθμούς έχουν κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος, απαγορεύεται ο περιορισμός της ισχύος ή η διακοπή του τηλεοπτικού σήματος από την 1^η Μάιου ως και την 31^η Αυγούστου.

Στο καναβάτσο οι 850 εργαζόμενοι της πρώην «Ελευθεροτυπίας»

Περίπου 850 πρώην εργαζόμενοι στη ΧΚ Τεγόπουλος περιμένουν να λάβουν ένα μέρος των δεδουλευμένων τους, διεκδικώντας το 25% από την πώληση του κτιρίου της εφημερίδας στον Νέο Κόσμο (10,5 εκατ. ευρώ). Η πληρωμή επρόκειτο να γίνει στις 17 Ιουλίου. Η διαδικασία όμως διακόπηκε από τις τράπεζες, που κατέθεσαν αιτήσεις ανακοπής, υποστηρίζοντας πως με τον ν. 4335/2015 της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ έχουν προτεραιότητα έναντι των εργαζομένων, διεκδικώντας το 65% του τιμήματος. Η υπόθεση αναμένεται να φτάσει στον Άρειο Πάγο, γεγονός που σημαίνει πως θα περάσουν τουλάχιστον πέντε έτη για να αποδοθεί δικαιοσύνη, προσθέτοντας ένα ακόμη τεράστιο βάρος στους απλήρωτους εργαζόμενους. Η πτώχευση της ΧΚ Τεγόπουλος έγινε το 2014, έναν χρόνο νωρίτερα από την ψήφιση του νόμου, που δεν έχει αναδρομική ισχύ. Η εφημερίδα σταμάτησε να κυκλοφορεί το 2011, ενώ δημοσιογράφοι, τεχνικοί, διοικητικό προσωπικό και εργάτες συνέχισαν να εργάζονται ως και τον Δεκέμβριο του 2011. Η ΕΣΗΕΑ διεκδικεί συνάντηση με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Alpha Bank, πιστεύοντας πως έτσι μπορεί να αλλάξει τη στάση της τράπεζας, που μαζί με την Τράπεζα Πειραιώς έχουν προβεί στην ανακοπή της απόφασης.

Πρώτος ο ΑΝΤ1 την περασμένη βδομάδα, αύξηση για Alpha

Οριακή πτώση είχαν οι μεγάλοι τηλεοπτικοί σταθμοί την περασμένη εβδομάδα, με τον ΑΝΤ1 να διατηρεί την πρώτη θέση, ενώ Star και ΣΚΑΪ ακολουθούν με μικρή διαφορά ανάμεσά τους. Ο Alpha, το Open και η ΕΡΤ1 είναι τα κανάλια που είχαν αύξηση, χωρίς ωστόσο να αλλάζει η συνολική εικόνα. Σε επίπεδο ομίλων κυριαρχεί η θεαματικότητα των Star και Alpha του Ομίλου Βαρδινογιάννη, που κατέγραψαν αυτή την εβδομάδα ποσοστό 25,7% της συνολικής τηλεθέασης. Ο ΑΝΤ1 και το Μακεδονία ΤV καταγράφουν 16,3% για το σύνολο του κοινού. Τέλος, η ΕΡΤ αύξησε το συνολικό μερίδιό της με την άνοδο της ΕΡΤ1, καταγράφοντας 9,1%.

OPEN: Αύξηση 19 εκ. ευρώ από τον Ιβάν

Πάνω από 25 εκατομμύρια ευρώ υπολογίζεται η ζημιά στο Open του Ιβάν Σαββίδη αποτέλεσμα που δεν φαίνεται να αποθαρρύνει τον ομογενή επιχειρηματία, ο οποίος δηλώνει ότι θα συνεχίσει να επενδύει στα media. Φυσικά αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του όποιου επιχειρηματία να επιμένει σε επενδύσεις που κάθε χρόνο, εκτός από το αρνητικό οικονομικό αποτέλεσμα, απαξιώνονται και στα μάτια της κοινής γνώμης. Γιατί εκείνο που
κανείς δεν έχει φροντίσει να αποκωδικοποιήσει στον Ιβάν είναι ότι μεγαλύτερη ζημιά από τα 25 εκατ. ευρώ προκαλεί η πλήρης απαξίωση που υπάρχει τόσο για τον τηλεοπτικό σταθμό Open όσο και για την κυριακάτικη εφημερίδα «Εθνος». Και αυτό είναι και το βασικό πρόβλημα που δυσκολεύεται να ξεπεράσει το μιντιακό group του Σαββίδη. Το γεγονός ότι ουδείς, ούτε καν ο Αλέκος Φλαμπουράρης, ασχολείται πλέον με τις επενδύσεις του μεγαλομετόχου του ΠΑΟΚ στα media. Πάντως, ανεξάρτητα από την πρόσφατη ανακοίνωση, μέσω της οποίας γίνεται γνωστό ότι ο κ. Σαββίδης θα συνεχίσει να επενδύει (σ.σ.: Για την ακρίβεια, να χάνει χρήματα) στα media, οι έχοντες πραγματική εικόνα θεωρούν ότι αργά ή γρήγορα ο ομογενής επιχειρηματίας θα προχωρήσει σε αποεπένδυση, αφού πλέον έχει καταλάβει ότι δεν του βγαίνει η συγκεκριμένη άσκηση. Βεβαίως, αξίζει να σημειωθεί ότι είχαν ναυαγήσει οι συζητήσεις με ενδιαφερόμενους, οι οποίες επικεντρώθηκαν σε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου και απόκτηση ποσοστού. Κοινώς, το φρέσκο χρήμα που χρειάζεται το κανάλι συζητήθηκε να το βάλουν άλλοι. Η απόφαση για αύξηση κεφαλαίου 19 εκατομμυρίων ευρώ ελήφθη στις 27 Μαρτίου, χωρίς να έχει ακόμα ανακοινωθεί στο ΓΕΜΗ η πιστοποίηση της καταβολής του ποσού. Στο μεταξύ, μαζικές αγωγές προς την ιδιοκτήτρια εταιρεία του τηλεοπτικού σταθμού Open έχουν καταθέσει, σύμφωνα με πληροφορίες της στήλης, εργαζόμενοι του καναλιού… Πρόκειται για διεκδικήσεις που προέρχονται από την εποχή που ο σταθμός είχε περάσει από την ιδιοκτησία του Φίλιππου Βρυώνη στα χέρια του επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη. Επίσης, εσχάτως έχει ανακύψει άλλο ένα θέμα, που συνδέεται με τις συμβάσεις των εταιρειών παραγωγής. Σύμφωνα με τους γνωρίζοντες πρόσωπα και πράγματα, όλες οι εταιρείες παραγωγής κάνουν απευθείας συμβάσεις με τους ηθοποιούς, προφανώς για να μη φανεί ποτέ ποια εταιρεία του Ιβάν Σαββίδη πληρώνει πραγματικά τα σπασμένα στο OPEN.

«Μίνι καύσωνας» στο Mega

Οι εξελίξεις τρέχουν… και αναμένεται…επέλαση του «ΜΙΝΙ ΚΑΥΣΩΝΑ» στο MEGA. Μια δημοσιογραφική εκπομπή μπορεί να ξεφύγει από τα κλισέ; Από την Δευτέρα 29 Ιουνίου και κάθε μέρα στις 10 το πρωί η Αθηναϊς Νέγκα και ο Μένιος Σακελλαρόπουλος εξετάζουν λεπτομερώς το θέμα. Ο «ΜΙΝΙ ΚΑΥΣΩΝΑΣ» ,το νέο μαγκαζίνο του MEGA θα έχει, όλα όσα συμβαίνουν εντός και εκτός Ελλάδας. Θέματα της επικαιρότητας, γεγονότα που γίνονται αφορμή για συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων, ανθρώπινες ιστορίες, προτάσεις για κοντινές και μακρινές αποδράσεις, ανταποκρίσεις από τα ελληνικά νησιά και από όπου αλλού χτυπάει η καρδιά του καλοκαιριού. Ακόμη, στήλες με θέματα για την υγεία, τη νέα επιχειρηματικότητα, το διαδίκτυο, την ψυχολογία, τη γυναίκα, το ευ ζην. Η εκπομπή θα καταγράφει όλα όσα μας απασχολούν, θα δίνει την ευκαιρία σε νέους ανθρώπους να παρουσιάσουν τη δουλειά τους και θα εστιάζει στη θετική και αισιόδοξη πλευρά της καθημερινότητας. Η Αθηναϊς Νέγκα και ο Μένιος Σακελλαρόπουλος με το χιούμορ τους και τις δικές τους αντιθέσεις «διαβάζουν» αλλιώς την ατζέντα της επικαιρότητας και με καθαρή ματιά στα πράγματα φωτίζουν τα ψιλά γράμματα κάθε είδησης.

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα των αθλητικών εφημερίδων…

Οι πρώτες σελίδες των εφημερίδων της Τρίτης 30 Ιουνίου 2020

Για «ιστορική και εγκληματική ευθύνη» της Τουρκίας, η οποία «διατείνεται ότι είναι μέλος του ΝΑΤΟ», έκανε λόγο ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, αναφερόμενος στον ρόλο της ‘Αγκυρας στην εμφύλια διαμάχη της Λιβύης, τον οποίο καταδίκασε «με τον πλέον έντονο τρόπο».

Κατά την κοινή συνέντευξη τύπου που παραχώρησε από το Μέζεμπεργκ της Γερμανίας με την Καγκελάριο ‘Αγγελα Μέρκελ, στην πρώτη δια ζώσης συνάντησή τους από την αρχή της πανδημίας του κορονοϊού, ο γάλλος Πρόεδρος χαρακτήρισε την Τουρκία ως «τον πρώτο εξωτερικό παίχτη» στην υπόθεση της Λιβύης, επισημαίνοντας ότι η ‘Αγκυρα «δεν σέβεται καμία από τις δεσμεύσεις της Διάσκεψης του Βερολίνου» και εισάγει τζιχαντιστές από την Συρία. Αν εισάγονται τρομοκράτες από την Συρία, «είναι απαράδεκτο και αποτελεί απειλή για τις γύρω χώρες αλλά και για την Ευρώπη» τόνισε ο κ. Μακρόν και πρόσθεσε ότι καταδικάζει εντονότατα την στάση της Τουρκίας. «Διότι δεν ζητάμε από την Τουρκία κάτι διαφορετικό από αυτό που ζητάμε από την Ρωσία», η οποία από την πλευρά της, πρόσθεσε ο Πρόεδρος της Γαλλίας, «παίζει με την ασάφεια», καθώς ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ισχυρίζεται ότι στην Λιβύη δεν βρίσκεται ο ρωσικός στρατός, αλλά «ιδιωτικοί στρατοί».

«Είμαι της άποψης ότι η ευθύνη της Ρωσίας και της Τουρκίας είναι μεγάλη. Η Ρωσία δεν μιλάει για επέμβαση στην Λιβύη. Μίλησα για αυτό πριν από λίγες ημέρες με τον Πρόεδρο Πούτιν, του είπα ότι καταδικάζω τις ενέργειες που γίνονται εκεί από τους μισθοφόρους. Εκείνος είπε ότι πρόκειται για ιδιωτικούς στρατούς. Παίζει με αυτή την ασάφεια, αλλά καταδικάζω κατηγορηματικά αυτά που κάνουν εκεί αυτοί οι ρωσικοί ιδιωτικοί σχηματισμοί», δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν, ενώ θέλησε και να αποκαταστήσει, όπως είπε, μια λανθασμένη εντύπωση σχετικά με την στάση της Γαλλίας στο θέμα. «Η Γαλλία δεν στηρίζει τον στρατηγό Χάφταρ. Ο ρόλος μας έχει ως στόχο να βρεθεί μια βιώσιμη πολιτική λύση. Αυτό κάναμε πάντα. Είδαμε ότι πριν από σχεδόν δέκα χρόνια έγινε προσπάθεια να απαλλαγούμε από τον δικτάτορα Καντάφι, αλλά η σταθερότητα της χώρας είναι κάθε άλλο παρά εγγυημένη», είπε χαρακτηριστικά και αναφέρθηκε στις γαλλικές διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες, πρώτα το 2017, με την συνάντηση Χάφταρ και Σαράτζ στο Παρίσι και κατόπιν στην Σύνοδο Κορυφής της G7 το 2018 στο Μπιαρίτς, με την υπογραφή κειμένου που αναφερόταν στην προοπτική εκλογών. «Αυτό η Γαλλία πάντα το στήριζε», πρόσθεσε. «Εάν τον Απρίλιο του 2019 ο στρατηγός Χάφταρ αποφάσισε μια στρατιωτική δράση, το έκανε χωρίς καμία συμφωνία με την Γαλλία», τόνισε ο Πρόεδρος Μακρόν και σημείωσε ότι στην Λιβύη διεξάγεται πλέον «πόλεμος δια αντιπροσώπων» και πολλές περιφερειακές και διεθνείς δυνάμεις οργανώνουν στρατιωτική στήριξη για το ένα ή το άλλο στρατόπεδο προκειμένου να προωθήσουν τα συμφέροντά τους. «Εμείς οι δύο δεν το κάνουμε», είπε εμφατικά, αναφερόμενος στην Γαλλία και στην Γερμανία. «Εμείς ενδιαφερόμαστε για την σταθερότητα στην Λιβύη, λόγω της συνολικής αποσταθεροποίησης της περιοχής και κυρίως λόγω των μεταναστευτικών ροών, οι οποίες αφορούν ιδιαίτερα την Ιταλία, αλλά και την υπόλοιπη Ευρώπη. Στόχος μας είναι σήμερα να πετύχουμε ειρήνη και σταθερότητα», κατέληξε.

“Ισχυρό” και “αποτελεσματικό” ταμείο ανάκαμψης και συμφωνία εντός του Ιουλίου ζήτησαν Μέρκελ και Μακρόν
 

Έκκληση για την δημιουργία ενός «ισχυρού» και «αποτελεσματικού» ευρωπαϊκού ταμείου ανάκαμψης απηύθυναν Μέρκελ και Μακρόν, αναδεικνύοντας την ανάγκη οι διαπραγματεύσεις να ολοκληρωθούν εντός του επόμενου μήνα.

«Ελπίζουμε να καταλήξουμε σε συμφωνία τον Ιούλιο, αν και ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς», δήλωσε η κυρία Μέρκελ και πρόσθεσε ότι για την ίδια είναι πολύ σημαντικό «να βγούμε από την διαπραγμάτευση με ένα ισχυρό εργαλείο». «Θα υπάρξουν προφανώς αλλαγές οι οποίες πρέπει να συζητηθούν, αλλά θα πρέπει στο τέλος να παραμείνει ένα ταμείο το οποίο θα βοηθά πραγματικά τις χώρες που χτυπήθηκαν πιο σοβαρά από την κρίση», διευκρίνισε η Καγκελάριος, ενώ ο κ. Μακρόν τόνισε ότι αυτό το ταμείο θα είναι προς το συμφέρον και των χωρών οι οποίες εκφράζουν αντιρρήσεις, αλλά αποτελεί και θέμα αλληλεγγύης.

«Αυτό που είναι σημαντικό για πολλούς οι οποίοι είναι ακόμη επιφυλακτικοί, είναι η επιθυμία να βγούμε όλοι από αυτή την κρίση ισχυρότεροι», επανήλθε η κυρία Μέρκελ και σημείωσε ότι ίσως αυτές οι χώρες να κατευναστούν εάν οι χώρες που θα ευνοηθούν αναλάβουν δράση προκειμένου να βελτιώσουν την κατάσταση της οικονομίας τους. «Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί η δουλειά μόνο με ένα οικονομικό σχέδιο και ένα ταμείο ανάκαμψης, αλλά όλοι πρέπει να κοιτάξουν πώς θα γίνουν πιο ανθεκτικοί για το μέλλον», συμπλήρωσε.

Του Τσαρλς Έλληνα

Όπως αναμενόταν, η Noble Energy, διαχειριστής του κοιτάσματος Αφροδίτη, έχει θέσει ζήτημα αναστολής στην ανάπτυξη του κοιτάσματος, που επιβεβαίωσε την περασμένη εβδομάδα. Είπε ότι, ενώ παραμένει πιστή στις δεσμεύσεις της στην Κύπρο, επανεξετάζει το αναπτυξιακό σχέδιο του κοιτάσματος υπό το φως των δύσκολων παγκόσμιων αγορών. Προειδοποίησα για αυτό το ενδεχόμενο στο άρθρο μου στις 17 Μαΐου.

Η Noble σκοπεύει να μπει σε διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση για να συμφωνήσει ένα νέο χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης. Αλλά ανησυχητικά, ανέφερε ότι αυτό θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες της παγκόσμιας αγοράς, τη προσφορά και ζήτηση φυσικού αερίου και τις τιμές. Σε συνδυασμό με τη δήλωση του David Stover – CEO Noble Energy – στις 8 Μαΐου ότι «Στην Noble, δεν θα επενδύσουμε κεφάλαια σε έργα με λιγότερο από αποδεκτές αποδόσεις και θα διατηρήσουμε τα αποθέματα μας για ένα καλύτερο μέλλον», γίνεται ακόμα πιο ανησυχητικό.

Η αναβολή της ανάπτυξης του φυσικού αερίου στα βάθη του χρόνου δεν είναι προς όφελος της Κύπρου. Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος θα κλειδωθεί στην εισαγωγή ΥΦΑ για μεγάλο χρονικό διάστημα και θα την πληρώσει μέσω υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια περίοδο που το δικό της φυσικό αέριο – κάπου 350 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα – παραμένει ανεκμετάλλευτο θαμμένο στα βάθη της Ανατολικής Μεσογείου.

Πόσο αξιόπιστη είναι η Noble

Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2020, η Noble ανακοίνωσε καθαρές απώλειες $4 δισεκ. δολαρίων και 53% περικοπές στις δαπάνες της για το 2020. Αυτές ήταν επιπλέον συνεχών απωλειών τα τελευταία τρία χρόνια. Η Simply-Wall-Street δηλώνει ότι με τις απώλειες $1,5 δισεκ. δολαρίων στο τέλος του 2019, οι απώλειες της εταιρείας στούς τελευταίους δώδεκα μήνες ανέρχονται στο ύψος των $5,2 δισεκ. Δολαρίων – με αναλυτές να μην αναμένουν την Noble να επιστρέψει στην κερδοφορία πριν από το 2022. Και ακόμη και τότε, μόνο αν το εταιρικό κεφάλαιο της, κατά μέσο όρο, αυξάνεται κατά 80% ανά έτος. Αλλά με τις χαμηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, που αναμένεται να παραμείνουν χαμηλές για αρκετἀ χρόνια, αυτό θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί. Εάν η Noble αναπτυχθεί με πιο αργό ρυθμό, τὀτε κερδοφορία θα επιστρέψει αρκετά αργότερα από το 2022.

Η Noble έχει επίσης υψηλό χρέος, με την αναλογία χρέους προς κεφάλαιο στα 164%. Συνήθως, το χρέος δεν πρέπει να υπερβαίνει το 40% των ιδίων κεφαλαίων και η εταιρεία το έχει ξεπεράσει σημαντικά. Η σημασία αυτού είναι ότι οι υψηλότερες υποχρεώσεις χρέους ενέχουν κίνδυνο, αλλά περιορίζουν επίσης την ικανότητα της εταιρείας να δανείζεται και να επενδύει σε νέα έργα.

Η Simply-Wall-Street αναφέρει ότι στα τέλη Μαρτίου η Noble είχε χρέος $8,47 δισεκ. δολαρίων, σε σύγκριση με $6,56 δισεκ. δολάρια πριν από ένα χρόνο. Με τα μετρητά της να περιορίζονται στα $1,40 δισεκ. δολάρια, είχε καθαρό χρέος περίπου $7,07 δισεκ. δολαρίων. Επιπλέον, οι υποχρεώσεις της ανήλθαν σε $10,3 δισεκ. δολάρια, αρκετά περισσότερο από το σύνολο των μετρητών και των βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων της εταιρείας. Αυτές δεν είναι ενδείξεις ενός υγιούς ισολογισμού. Γι αυτό οι μετοχές της παραμένουν σε λιγότερο απὀ 40% σε σύγκριση με την αρχἠ του χρόνου.

Ήδη περίπου το 50% του μειωμένου κεφαλαίου δαπανών για το 2020 δαπανήθηκε το πρώτο τρίμηνο, αφήνοντας μόνο περίπου $400 εκατ. δολάρια για το υπόλοιπο του έτους. Είναι πιθανό ότι η εταιρεία θα αναγκαστεί να επεκτείνει τις περικοπές δαπανών και στο 2021.

Το μέλλον της Noble δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση από τέτοια στοιχεία, αλλά η ικανότητά της να επενδύει επηρεάζεται δυσμενώς. Αυτά δεν είναι τα υγιή στοιχεία που απαιτούνται για να επενδύσεις σε ένα έργο μεγέθους του Αφροδίτη.

Αλλά δεν είναι μόνο η Noble που αντιμετωπίζει προβλήματα. H συνέταιρος της, Delek, αντιμετωπίζει πραγματικά προβλήματα επιβίωσης, σε σημείο που μπορεί να μην είναι σε θέση να συνεχίσει σαν επιχείρηση. Η εταιρεία πωλεί περιουσιακά στοιχεία έτσι ώστε να μπορέσει να πληρώσει τα τεράστια χρέη της. Αυτό μπορεί να περιλάβει και την Delek Israel. Υπάρχει επίσης πιθανότητα η Delek να χρειαστεί να θέσει σε πώληση το μερίδιο της στο Αφροδίτη για να την βοηθήσει στον αγώνα της για επιβίωση.

Επιπλέον, η κατάσταση στην Αίγυπτο δεν βοηθά. Το τερματικό  υγροποίησης φυσικού αερίου Idku της Αιγύπτου δεν μπορεί να εξάγει LNG από τον Μάρτιο λόγω των πολύ χαμηλών τιμών που επικρατούν στις παγκόσμιες αγορές.

Τα προβλήματα των Noble και Delek, σε συνδυασμό με την αδυναμία του Idku να εξάγει το LNG του, αποτελούν σοβαρές προκλήσεις για το μέλλον του Αφροδίτη. Απαιτούνται νέες σκέψεις και ίσως νέοι επενδυτές. Αλλά αν δεν αλλάξει τίποτα, οι επενδυτές είναι απίθανο να εμφανιστούν. Χωρίς μια σαφή διέξοδο προς μελλοντικές πωλήσεις φυσικού αερίου δεν θα ενδιαφερθούν. Με τις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου να αντιμετωπίζουν μακροπρόθεσμη υπερπροσφορά και χαμηλές τιμές, μας μένουν μόνο οι εγχώριες και περιφερειακές αγορές.

Υπάρχουν δυνατότητες για εκμετάλλευση του Αφροδίτη, αλλά χρειάζεται διευκόλυνση και προώθηση από την κυβέρνηση. Αλλά δυστυχώς πάμε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Με την κύρωση του έργου εισαγωγής ΥΦΑ, η Κύπρος έχει μπει σε μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις που ωθούν την ανάπτυξη του Αφροδίτη ακόμη πιο μακριά.

Με την Ευρώπη να υιοθετεί δυναμικά την πράσινη ενέργεια, μέσω της Πράσινης Συμφωνίας, και με τους στόχους εκπομπών άνθρακα της ΕΕ να αυξάνονται σε επίπεδα που μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω της αύξησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε βάρος του φυσικού αερίου, το μέλλον για το φυσικό αέριο γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο.

Τι γίνεται με την υπόλοιπη ΑΟΖ

Δεν είναι μόνο η ανάπτυξη του Αφροδίτη που αντιμετωπίζει προκλήσεις, αλλά και η επανάληψη ερευνών και γεωτρήσεων στην υπόλοιπη κυπριακή ΑΟΖ γίνεται επίσης όλο και πιο δύσκολη.

Βεβαίως οι εταιρείες, όπως και η Noble, επιβεβαιώνουν τις προθέσεις τους να προχωρήσουν με τις συμβατικές υποχρεώσεις τους στην κυπριακή ΑΟΖ, αλλά κάτω από προϋποθέσεις. Και αυτές είναι: ευνοϊκές συνθήκες στην παγκόσμια αγορά, στην προσφορά και ζήτηση φυσικού αερίου και στις τιμές – δηλαδή κυρίως να αυξηθούν σημαντικά οι τιμές. Εκεί είναι που βρίσκεται το πρόβλημα. Οι συνθήκες στην παγκόσμια πετρελαιοβιομηχανἰα έχουν επιδεινωθεί τόσο πολύ, με τις τιμές να αναμένονται να παραμείνουν χαμηλές κατά το προβλέψιμο μέλλον, που δεν είναι πια σίγουρο αν και πότε οι εταιρείες θα μπορέσουν να συνεχίσουν.

Τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου του 2020 της ExxonMobil ήταν πολύ απογοητευτικά, αντικατοπτρίζοντας την κρίση που αντιμετωπίζει η παγκόσμια βιομηχανία υδρογονανθράκων. Έκανε απώλειες $610 εκατ. δολαρίων, για πρώτη φορά σε 32 χρόνια. Σύμφωνα με την S&P Global, έχει πλέον χάσει την πρώτη θέση μεταξύ των διεθνών εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Shell. Κάτι που ανάγκασε την εταιρεία να ανακοινώσει τον Απρίλιο περικοπές 30% στις δαπάνες της για το 2020 και να επιταχύνει τα σχέδια της για εκποιήσεις.

Αντιδρώντας στα πολύ απογοητευτικά αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου και στην κρίση που πλήττει τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, η Shell, η Total, Eni και Noble ανακοίνωσαν επίσης σημαντικές περικοπές δαπανών, κυμαινόμενες μεταξύ 20% -50% το 2020, που θα συνεχἰσουν και το 2021. Όλες προχωρούν με αναδιαρθρώσεις και εκποιήσεις μη βασικών περιουσιακών στοιχείων, λαμβάνοντας μέτρα για τη διαφύλαξη των ισολογισμών και των κερδὠν τους.

Βλέποντας τη γραφή στον τοίχο, έχουν επίσης ξεκινήσει προγράμματα για ένα μέλλον χωρίς ανθρακούχες εκπομπές. Με την αβεβαιότητα για το μέλλον της ζήτησης πετρελαίου και φυσικού αερίου να γίνεται μακροπρόθεσμη, και την ανθεκτικότητα της βιομηχανίας μην είναι  πλέον εξασφαλισμένη, αναπτύσσουν πράσινη ενέργεια. Η Eni είναι μια από τις πιο τελευταίες που προσχώρησε σε αυτή την κατεύθυνση, ενισχύοντας τις επιχειρήσεις της σε ανανεώσιμη ενέργεια σε βάρος του πετρελαίου.

Στην τελευταία έκθεσή του για το ‘Gas 2020’, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προβλέπει μακροπρόθεσμα πλεονάσματα φυσικού αερίου και ΥΦΑ, συμπεραίνοντας ὀτι θα χρειαστούν χρόνια για να ανακάμψει η παγκόσμια αγορά και τιμές φυσικού αερίου. Αυτό σημαίνει ότι οι χαμηλές τιμές είναι πιθανό να παραμείνουν την επόμενη δεκαετία, καθιστώντας πολύ δύσκολο για το ακριβό φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου να εξασφαλίσει πωλήσεις σε παγκόσμιες αγορές. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ΑΟΖ της Κύπρου ίσως παύσει να είναι ζωτικής σημασίας για τα μελλοντικά σχέδια των διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών και να μην έχει προτεραιότητα. Οι καθυστερήσεις είναι πολύ πιθανό να επεκταθούν μετά το 2021 και πιθανώς περισσότερο.

Επαναλαμβάνω όσα είπα στις 17 Μαΐου και σε άλλα άρθρα μου. Η Κύπρος χρειάζεται επειγόντως μια αναθεωρημένη ενεργειακή στρατηγική μετά το Covid-19. Τα υπάρχοντα σχέδια έχουν ξεπεραστεί εντελώς από τα παγκόσμια γεγονότα. Το μέλλον έγκειται στη μεγιστοποίηση επιλογών και ευκαιριών σε εγχώριες και περιφερειακές αγορές.

Dr Charles Ellinas, @CharlesEllinas

Senior Fellow

Global Energy Center

Atlantic Council

Στην ατζέντα της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής και της Συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, θα βρεθεί το ζήτημα της Τουρκίας, ανέφερε ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα εξωτερικών υποθέσεων, τονίζοντας ότι «αυτή είναι η καλύτερη πλατφόρμα για να συζητηθεί πώς θα προχωρήσει το θέμα και για το πώς θα συνεχίσουμε με την Τουρκία έτσι ώστε να επιτευχθεί αλλαγή στη συμπεριφορά, στις ενέργειες και στις δηλώσεις».

Ερωτηθείς να επιβεβαιώσει ή να απορρίψει την πρόταση για συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Κύπρου και Τουρκίας και ποιά θα είναι τα επόμενα βήματα, ο Πήτερ Στάνο δεν έδωσε σαφή απάντηση και εστίασε στις δηλώσεις του Ζοζέπ Μπορέλ κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, λέγοντας ότι «υπενθύμισε τη θέση της ΕΕ σχετικά με την Τουρκία, τις θέσεις της ΕΕ για τις δραστηριότητες (της Τουρκίας) στην Ανατολική Μεσόγειο και αυτά τα θέματα πρέπει να προχωρήσουν και να λυθούν μέσω του διαλόγου».