Τηλεφωνική συνομιλία είχε το βράδυ της Πέμπτης με τον με τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ Ίσα είχε ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συζήτηση αφορούσε την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα και στις πρόσφατες εξελίξεις, καθώς και στις προοπτικές δημιουργίας συνθηκών που θα μπορέσουν να οδηγήσουν σε ειρηνική, πολιτική επίλυση της κρίσης, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Οι κύριοι Δένδιας και Σάλεχ επανέλαβαν τη θέση τους υπέρ των Συμπερασμάτων του Βερολίνου, τονίζοντας την ανάγκη εφαρμογής του εμπάργκο όπλων και κατάπαυσης του πυρός. Επιπλέον, δεν παρέλειψαν να τονίσουν τον ανυπόστατο και αποσταθεροποιητικό χαρακτήρα του τουρκο-λιβυκού μνημονίου, το οποίο είναι άκυρο και εκτός πλαισίου διεθνούς δικαίου
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της λιβυκής βουλής ανέλυσε το σχέδιο οκτώ σημείων που έχει προτείνει και το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη σύσταση ενός νέου Προεδρικού Συμβουλίου, στο οποίο θα εκπροσωπούνται οι τρεις επαρχίες της Λιβύης καθώς και τον ορισμό Επιτροπής απαρτιζόμενης από εμπειρογνώμονες και διανοούμενους και επιφορτισμένης με τη σύνταξη του νέου Συντάγματος της χώρας. Το σχέδιο αυτό παρουσιάστηκε στα τέλη Απριλίου και έχει αποσπάσει πολλές δηλώσεις υποστήριξης από τη διεθνή κοινότητα.
Εξάλλου, σημειώνεται πως ο κ. Σάλεχ είχε συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών και με τον Πρόεδρο της Βουλής, Κωνσταντίνο Τασούλα, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα, τον περασμένο Δεκέμβριο
Σύμφωνα, πάντα, με διπλωματικές πηγές, η επικοινωνία των δύο πολιτικών πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την συνομιλία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Λιβύη, Ρ. Νόρλαντ και εντάσσεται στο πάγιο ενδιαφέρον της ελληνικής διπλωματίας για τις εξελίξεις στην περιοχή της Μεσογείου, αλλά και στον ενεργό και εποικοδομητικό της ρόλο στις προσπάθειες ειρήνευσης στην Λιβύη τόσο σε περιφερειακό, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η ανανέωση της θητείας του στη διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος δεν αποτελεί απλή επιβράβευση του καθοριστικού ρόλου του Γιάννη Στουρνάρα ως πυλώνα σταθερότητας στην κρίσιμη για τη χώρα προηγούμενη εξαετία. Από τη θέση του κεντρικού τραπεζίτη με την υπεύθυνη στάση και συμπεριφορά του ενσάρκωσε ό,τι πλησιέστερο στην ανεξαρτησία του συγκεκριμένου θεσμού και ενίσχυσε τον κομβικό ρόλο του ως αποτελεσματικού μοχλού της δημοκρατίας.
Εκείνο το ζεστό μεσημέρι της Τετάρτης 25 Ιουνίου 2014 η Επιτροπή ΔΕΚΟ της Βουλής ενέκρινε τον διορισμό του Γιάννη Στουρνάρα στη θέση του 17ου διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος. Υπέρ τάχθηκαν 10 βουλευτές από Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, «παρών» δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΔΗΜ.ΑΡ. Γιάννης Πανούσης, ενώ 7 βουλευτές από ΣΥΡΙΖΑ, Χρυσή Αυγή και ΚΚΕ καταψήφισαν. Δεν ήταν άγνωστος στην επιτροπή που τον ακροάστηκε προκειμένου να αναλάβει το τιμόνι του κεντρικού τραπεζίτη. Ανθρωπος με τεχνοκρατικές γνώσεις, συστηματικός, πειθαρχημένος και αποφασιστικός, διέθετε όλα τα εχέγγυα για το κρίσιμο πόστο.
Εξάλλου, με τη μέχρι προ ολίγου ιδιότητά του ως υπουργού Οικονομικών είχε διατελέσει αρχιτέκτονας των διαπραγματεύσεων και των συμφωνιών με τους Ευρωπαίους πιστωτές που κράτησαν τη χώρα στην επιφάνεια κατά τη μανιασμένη φουρτούνα της κρίσης. Και βέβαια, στη διαδρομή του ο καθηγητής-οικονομολόγος είχε παραδώσει με αξιοπιστία τα πιστοποιητικά ευθύνης, αξιοπρεπούς λειτουργίας, διεθνούς εμπειρίας και απήχησης σε ιδρύματα, οργανισμούς, δημόσιες επιχειρήσεις, υπουργεία στα οποία είχε υπηρετήσει στο παρελθόν.
Χώρια που στο εντυπωσιακό βιογραφικό του συμπεριλαμβανόταν η συμβολή στην ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας της χώρας στην ΟΝΕ. Με δυο λόγια, ήταν υπερπροσοντούχος, overqualified που λένε, σε σχέση με τα απαιτούμενα προτερήματα για τη θέση.
Διόλου παράδοξα, εκείνα τα φεγγάρια της πολιτικής οξύτητας ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας είχε κάνει ντόρο ξεκαθαρίζοντας προκαταβολικά πως ενδεχόμενη επιλογή του Στουρνάρα ως νέου διοικητή της ΤτΕ δεν θα δέσμευε το κόμμα του όταν αυτό θα ερχόταν στην κυβέρνηση.
Μήνυμα, προειδοποίηση, απειλή, ό,τι κι αν ήταν, στην πραγματικότητα η «ανακριτική» διάθεση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στην αίθουσα ήταν μάλλον ήπια. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Παναγιώτης Λαφαζάνης, πολύ πριν συλλάβει την ιδέα για το ριφιφί, κοινώς γιουρούσι, στο Νομισματοκοπείο, τον ρώτησε αν βλέπει τον νέο ρόλο του κεντρικού τραπεζίτη ως το μακρύ χέρι του πρωθυπουργού.
Η απάντηση του 58χρονου τότε Στουρνάρα ήταν λιτής εκφοράς, αλλά μεστή νοήματος. «Θα είμαι διοικητής υπεράνω επιδιώξεων και συμφερόντων», είπε.
Αδέκαστος χαρακτήρας
Το καλοκαίρι του 2015 οι τουρίστες της Γλύφας στα ανατολικά παράλια του Νομού Φθιώτιδας, που θυμίζει κάτι ανάμεσα σε νησί και τοπίο μέσα σε λίμνη στα ήρεμα νερά του βόρειου Ευβοϊκού κόλπου, αντίκρισαν με θετική έκπληξη στο χωριό εγκατεστημένο ένα αυτόματο μηχάνημα ανάληψης μετρητών (ΑΤΜ). Μέχρι τότε το κοντινότερο βρισκόταν στην πόλη της Στυλίδας. «Ρουσφέτι του Στουρνάρα», έσπευσαν να πουν οι καχύποπτοι, αποδίδοντας την ευεργετική παρέμβαση στον καταγόμενο από τον ίδιο τόπο κεντρικό τραπεζίτη.
Υπερβολές. Οσοι γνωρίζουν εκ του σύνεγγυς τον Γιάννη Στουρνάρα εκθειάζουν το αδέκαστο του χαρακτήρα του. Εδώ, λένε οι ντόπιοι, απαγόρευσε στον μικρότερο αδελφό του Αργύρη να πάρει μέρος σε διαγωνισμό πρόσληψης οδοντιάτρων στο ασφαλιστικό ταμείο της ΤτΕ για να μην υπάρχει καν υποψία νεποτισμού και θα μεροληπτούσε εις βάρος άλλων χωριών για ένα ΑΤΜ στην πατρογονική γη;
Οι κάτοικοι της περιοχής καμαρώνουν που ο συμπατριώτης τους, ένα παλικάρι με ρίζες στην εμβληματικά γενναία Φθιώτιδα, κατέχει τα ηνία ενός κορυφαίου θεσμικού πόστου. Ο συνονόματος παππούς από το Βαθύκοιλο και η γιαγιά του Αμαλία, το γένος Τσιαλαφάκη, από τη Γλύφα, έστησαν το σπιτικό τους στην τελευταία, όπου και γεννήθηκε ο γιος τους Θανάσης.
Το πατρικό βρίσκεται απέναντι από το τοπικό ιατρείο κοντά στο λιμάνι της περιοχής, όπου ο μικρός Γιάννης και τα αδέλφια του, ο οδοντίατρος Αργύρης και η κοινωνική λειτουργός σήμερα Αμαλία, πέρασαν τα παιδικά τους χρόνια σχετικά ανέμελα, αλλά όχι και ξάστερα, αφού σκιές διώξεων και ταλαιπωριών βάραιναν αδίκως τον πατέρα τους.
Ο Θανάσης Στουρνάρας, αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης και γραμματέας του ΕΑΜ Φθιώτιδας και Εύβοιας, κυνηγήθηκε στη μετεμφυλιακή περίοδο και εξορίστηκε σε ξερονήσια για τις αριστερές πεποιθήσεις του. Για χρόνια, στριμωγμένος και «φακελωμένος» από την Ασφάλεια, δούλευε κρυφά ως λογιστής στα ορυχεία της οικογένειας Κυριακόπουλου στη Μήλο, φροντίζοντας την αξιοπρεπή διαβίωση της δικής του οικογένειας στο σπίτι τους στη Φιλοθέη. Οι στερήσεις ήταν στο δικό του μερτικό.
Από τη πλευρά της η μητέρα του Φωτεινή, το γένος Δασκαλάκη, από τους Λαμπιώτες, της επαρχίας Αμαρίου της Κρήτης, ανέλαβε την ανατροφή των παιδιών όσο ο πατέρας ήταν μακριά τους για πολιτικούς και βιοποριστικούς λόγους. Ετσι, ο γεννημένος στην Αθήνα «Γιαννιός», όπως τον αποκαλούσε η Ρεθυμνιώτισσα γιαγιά του, η Παρασκευή το γένος Κοτζαμπασάκη, μεγάλωνε σπουδάζοντας στα δημόσια σχολεία της γειτονιάς του, έως ότου, ως μελετηρός μαθητής στα 18 του, εισήχθη μετά από εξετάσεις στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τα φοιτητικά χρόνια
Ηταν Οκτώβρης του 1974, εποχή της Μεταπολίτευσης, με έντονη πολιτικοποίηση και ορμητική αποχουντοποίηση στα πανεπιστήμια. Τα μαθήματα άρχισαν με καθυστέρηση, αλλά ο ίδιος ήταν συνεπής στις φοιτητικές υποχρεώσεις του. Οπως είχε εκμυστηρευτεί, ο βασανισμένος από τραυματικές εμπειρίες πατέρας του δεν τον παρότρυνε να εμπλακεί ενεργά με τα πολιτικά. «Πρώτα τα μαθήματά σου και μετά τα υπόλοιπα», του έλεγε.
Ενδεχομένως υπό αυτή τη συμβουλή δεν δραστηριοποιήθηκε έντονα στη φούρια των κινητοποιήσεων και χωρίς την πρεμούρα της ένταξης στη νεολαιίστικη «πρωτοπορία» των αγώνων, στρατολογήθηκε καθυστερημένα στην ΚΝΕ, προς το τέλος των πανεπιστημιακών σπουδών του.
Ο νεαρός μαρξιστής πήρε πτυχίο με βαθμό 9,5 στα τέσσερα ακριβώς χρόνια τον Ιούνιο του 1978, και ως αριστούχος παρέλαβε την υποτροφία της Αγροτικής Τράπεζας για μεταπτυχιακό στο εξωτερικό. Επόμενος σταθμός, το φημισμένο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Τον συντρόφευσε στην καινούρια του πορεία η πρώτη, μεγάλη και αέναη αγάπη του, η Σταυρούλα, γνωστότερη ως Λίνα, Νικολοπούλου. Γεννημένη στην Αθήνα με εκατέρωθεν καταγωγή των παππούδων της από Καρδαμύλη και Καλάβρυτα, γνωρίστηκαν από συμφοιτητές κιόλας στο Οικονομικό του Πανεπιστημίου της Αθήνας, ερωτεύτηκαν και συνδέθηκαν διά βίου.
Οταν το 1981 η κυβέρνηση της «Αλλαγής» θεσμοθέτησε τον πολιτικό γάμο, οι δυο τους μαζί με ένα φιλικό ζευγάρι μπήκαν σε μια νοικιασμένη σακαράκα Renault και πήραν τον δρόμο των 90 χιλιομέτρων που χωρίζει την Οξφόρδη από το Λονδίνο.
Εφτασαν στην αγγλική πρωτεύουσα για να παντρευτούν στο ελληνικό προξενείο. Δεν είχαν κλείσει αμφότεροι τα 25 τους χρόνια. Στην επιστροφή το αυτοκίνητο χάλασε. Γύρισαν με οτοστόπ, αλλά χαρούμενοι για τη νέα τους ζωή. Αργότερα η ευτυχία του ζευγαριού θα συμπληρωνόταν με τον ερχομό των δύο κοριτσιών του, της Νεφέλης και της Δανάης.
Ο Γιάννης είχε ήδη πάρει με άριστα και το μεταπτυχιακό και σε έναν μόλις χρόνο ολοκλήρωσε και το διδακτορικό του. Ηταν πλέον λέκτορας διδάσκοντας στο Κολέγιο St. Catherine’s, ενώ η Λίνα με διδακτορικό στη Βιολογία ξεκινούσε ακαδημαϊκή καριέρα στην Οξφόρδη, όταν ο Στουρνάρας επέστρεψε από τη Βρετανία στην πατρίδα για να πάει φαντάρος.
Οι ξένοιαστες μέρες των ερασιτεχνικών αγώνων της ποδοσφαιρικής ομάδας των Ελλήνων φοιτητών στο γηπεδάκι των λιβαδιών κοντά στην Aristotle Lane, στη Βόρεια Οξφόρδη, ξεθώριαζαν στο στρατόπεδο της Λάρισας όπου υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία.
Ολη η πολυσυλλεκτική παρέα της ελληνικής κοινότητας στην πόλη των «ονειρεμένων πυργίσκων» -ο συνομήλικος συμφοιτητής και συγκάτοικός του στην εστία Γιώργος Ζανιάς από τον Ορχομενό, ο νεότερος προπτυχιακός φοιτητής Ευκλείδης Τσακαλώτος από το Ρότερνταμ, η Ελένη Λουρή-Δενδρινού που έκανε το διδακτορικό της, ο καθηγητής Λουκάς Τσούκαλης και κυρίως η σύζυγος του- ήταν εκεί, πλάι στις γραφικές όχθες του ποταμού Τάμεση. Στον ίδιο όμως, πεζικάριο ντυμένο στο χακί, στις όχθες του Πηνειού, ωρίμαζε η ιδέα της μόνιμης επανεγκατάστασης στην Ελλάδα.
Φαντάρος στην οδό Νίκης
Με επιστημονικές περγαμηνές, παρά το νεαρό της ηλικίας του, εμφανίστηκε το 1985 στην οδό Νίκης με στρατιωτική στολή εξόδου, μπερέ, άρβυλα και γυαλιά μυωπίας, για να θέσει υποψηφιότητα πρόσληψης ως ειδικός σύμβουλος του υπουργείου Οικονομικών.
Στο Εθνικής Οικονομίας υπουργός ήταν ο Κώστας Σημίτης και υφυπουργός ο Γιάννος Παπαντωνίου. Ο τελευταίος, που είχε διδάξει ως ειδικός επιστήμονας στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Αθήνας το 1978, είχε τον Στουρνάρα φοιτητή στο τελευταίο έτος των σπουδών του. Θυμήθηκε τις άριστες επιδόσεις του, τις οποίες είχε βαθμολογήσει με 10, και πρότεινε την άμεση πρόσληψή του.
Σε λίγες μέρες ο φαντάρος μετατέθηκε στο ΓΕΣ για να εκπληρώσει τις 15 μέρες θητείας που του απέμεναν ως το απολυτήριο και με τη νέα χρονιά ανέλαβε σύμβουλος επί θεμάτων δημοσίων επιχειρήσεων και εισοδηματικής πολιτικής.
Η απόφασή του να εμπλακεί στα δημόσια πράγματα της χώρας ήταν αμετάκλητη, αλλά όχι δίχως κλυδωνισμούς. Ενημέρωσε άμεσα τη σύζυγό του Λίνα στο Λονδίνο, η οποία έμεινε άναυδη με την ανακοίνωση των νέων του καθηκόντων. Είχε μόλις ξεκινήσει μια πολλά υποσχόμενη ακαδημαϊκή καριέρα στην Αγγλία και αναγκαστικά έπρεπε να τη διακόψει, αν όχι να τη θυσιάσει, ώστε να επιστρέψει και να μείνει μαζί με τον ίδιο και την οικογένειά του στο πατρικό του στη Φιλοθέη. Οπως και τελικά έγινε.
Δεν ήταν συμβιβασμός, αλλά το αποτέλεσμα ενός αδιάσπαστου δεσμού αγάπης, σφυρηλατημένου μέσα από την κοινή τους πορεία.
Είχε ήδη προσεγγίσει ιδεολογικά τον χώρο του ΠΑΣΟΚ. Ο πυρήνας της σκέψης του είχε μετακινηθεί με ορθολογική προσαρμοστικότητα και ευαισθησία προς τις αξίες της σοσιαλδημοκρατίας. Πάντα με σύγχρονη μεταρρυθμιστική ματιά, συντονισμένη με το εκσυγχρονιστικό ρεύμα που εξέφραζε ο Κώστας Σημίτης.
Αρκετά χρόνια αργότερα, θα διατύπωνε στον δημόσιο λόγο του ότι είναι εραστής του σκανδιναβικού μοντέλου. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους που θα χαράζει μακροχρόνια στρατηγική, που θα διασφαλίζει ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα, θα είναι αμείλικτος επόπτης και ελεγκτής, αλλά όχι επιχειρηματίας. «Αυτό θέλει σοβαρότητα, σοβαρούς υπουργούς, μορφωμένους ανθρώπους», είχε τονίσει.
Βαθμιαία, το 1989 έγινε καθηγητής Μακροοικονομίας στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Την περίοδο του 1990-93, όταν το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν στην αντιπολίτευση, ήταν μέλος της ομάδας που εκπονούσε το πρόγραμμα του Κινήματος με επικεφαλής τον Παντελή Οικονόμου.
Με την επάνοδο στην κυβέρνηση συνάντησε ένα απόγευμα τον Γιώργο Γεννηματά στο γραφείο του, στον προθάλαμο του οποίου εκτελούσε χρέη γραμματέως υποδοχής η κόρη του Φώφη Γεννηματά. Το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, εκτιμώντας το ταλέντο του, τον ώθησε να γίνει μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών.
Την επόμενη χρονιά, επί Γιάννου Παπαντωνίου, έγινε πρόεδρος του συμβουλίου, συμμετέχοντας στον σχεδιασμό της μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής. Επί έξι χρόνια, έως τον Ιούλιο του 2000, από αυτή τη θέση εκπροσωπούσε το υπουργείο στη Νομισματική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ΟΝΕ και είχε την ευθύνη για τις ετήσιες διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς, το ΔΝΤ, τον ΟΟΣΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Διετέλεσε υψηλόβαθμο στέλεχος της ΔΕΠΑ και του ΟΔΔΗΧ. Από τον Ιούλιο του 2000 μέχρι τον Μάρτιο του 2004 ήταν πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Εμπορικής Τράπεζας και από τον Οκτώβριο του 2000 αντιπρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών. Χρημάτισε διευθύνων σύμβουλος της ΚΑΠΠΑ Χρηματιστηριακή από το 2005 έως το 2008.
Κατόπιν ανέλαβε γενικός επιστημονικός διευθυντής του ΙΟΒΕ. Ολα αυτά προσμετρημένα, πόστα, τίτλοι, ταξίδια, εμπειρίες, παρασκηνιακές επαφές, επίσημες διαβουλεύσεις και διεθνή κονέ με πρόσωπα-κλειδιά, θα αποτελούσαν ίσως καταγραμμένη παρακαταθήκη αν η ίδια η Ιστορία με τις ειρωνείες της δεν του επεφύλασσε μια θέση που ενδεχομένως τη δικαιούνταν, αλλά δεν τη διεκδίκησε.
Η αλήθεια είναι ότι δεν κλήθηκε, παρά τη μακρά πείρα του από τη διακυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 2009, να συμμετάσχει στο οικονομικό επιτελείο του. Ενδεχομένως επειδή είχε στηρίξει τον Βαγγέλη Βενιζέλο στις εσωκομματικές εκλογές του ΠΑΣΟΚ το 2007. Ισως πάλι επειδή οι απόψεις του δεν ακομπανιάριζαν τη θεώρηση-σύνθημα «Λεφτά υπάρχουν».
Ο ίδιος από νωρίς ζητούσε περικοπές στον δημόσιο τομέα, εξυγίανση των ΔΕΚΟ και παρεμβάσεις για τον περιορισμό της σπατάλης. Ο Γιώργος Παπανδρέου τον θυμήθηκε στον ανασχηματισμό του Ιουνίου του 2011. Λέγεται ότι μέσω τρίτων τού πρότεινε το υπουργείο Οικονομικών. Ο Στουρνάρας το αρνήθηκε τότε. Αλλά ποτέ μη λες ποτέ.
Στο υπουργείο Οικονομικών
Πάλι καλοκαίρι, πάλι μεσημέρι, αλλά αυτή τη φορά το ημερολόγιο έγραφε 26 Ιουνίου 2012. Ο Στουρνάρας, χωρίς επιτακτικές υποχρεώσεις είχε ελεύθερο χρόνο. Από το φθινόπωρο της περασμένης χρονιάς μαζί με τον Γιώργο Φλωρίδη και τον Απόστολο Δοξιάδη είχαν ιδρύσει την πολιτική κίνηση «Κοινωνικός Σύνδεσμος». Ωστόσο, ο ίδιος από τις 17 Μαΐου 2012, για πρώτη φορά διαχειρίστηκε κυβερνητικά καθήκοντα ως αμισθί υπηρεσιακός υπουργός Ανάπτυξης στην υπηρεσιακή κυβέρνηση του Παναγιώτη Πικραμμένου.
Η θητεία του είχε πλέον λήξει με τις εκλογές της 17ης Ιουνίου εκείνης της χρονιάς και ίσως, με το θερμόμετρο στα ύψη, να ονειρευόταν τις καλοκαιρινές του διακοπές στο εξοχικό του στον οικισμό Τρία Λαγγόνια της Σύρου.
Εκεί, μαζί με τη σύζυγό του Λίνα είχαν αγοράσει το 2000 μία από τις πανομοιότυπες μεζονέτες, από τις οποίες μία ανήκε στον Γιάννο Παπαντωνίου, ενώ μια άλλη στην Κλοντίν Ριπέρ, πρώην σύζυγο του άλλοτε Γάλλου πρεσβευτή στην Αθήνα, Ζαν-Μορίς Ριπέρ. Εκεί την περασμένη χρονιά είχε συναντηθεί με τον Φρανσουά Ολάντ, προτού αυτός εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας, και την τότε σύντροφό του Βαλερί Τριερβελέρ. Το ζευγάρι των Γάλλων επισκεπτόταν τακτικά το νησί, κάνοντας εκεί τις θερινές του διακοπές και διαμένοντας στη συνοικία Βαπόρια της Ερμούπολης.
Για τον λιτοδίατο Στουρνάρα, που δεν πίνει, ούτε καπνίζει, η Σύρος ήταν μια όαση διαφυγής από σκοτούρες, αλλά και ένας τόπος άσκησης. Ντόπιοι Συριανοί τον έβλεπαν τακτικά να ξεκινά από τη μικρή παραλία, που είναι ακριβώς κάτω από το σπίτι της οικογένειάς του, και να κολυμπάει μέχρι τον φάρο στο νοτιότερο τμήμα του νησιού, τρία χιλιόμετρα στο πήγαινε και άλλα τρία χιλιόμετρα στο έλα.
Στην αντοχή του συμπεριλαμβάνεται και η πεζοπορία ως την παραλία, μια και για να φτάσει ως εκεί έπρεπε να παρακάμψει το από κάτω περιφραγμένο σπίτι του Παπαντωνίου που του εμπόδιζε την άμεση πρόσβαση στη θάλασσα.
Εκείνο το μεσημέρι, στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», ο Στουρνάρας παρευρισκόταν στην παρουσίαση βιβλίου με τίτλο «Η άνοδος και η πτώση του Homo Economicus», του δημοσιογράφου Γιάννη Παπαδογιάννη. Είχε κλειστό το κινητό και δεν άκουγε τις κλήσεις. Ηδη στην τρικομματική συγκυβέρνηση Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜ.ΑΡ., ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είχε δεχθεί εισηγήσεις στενών και έμπιστων συνεργατών του να τον αξιοποιήσει σε υπουργική θέση. Εξάλλου, ο Στουρνάρας, εκτός από διεθνή διαπραγματευτική εμπειρία, διέθετε και ως επιπλέον εγχώριο ατού ότι τα είχε πάει καλά στην κυβέρνηση Πικραμμένου.
Ωστόσο, φαίνεται πως ενδοκυβερνητικές ενστάσεις εμπόδιζαν την υπουργοποίησή του. Οχι τόσο από πλευράς Φώτη Κουβέλη όσο από μεριάς του Βαγγέλη Βενιζέλου, του οποίου το πληθωρικό εκτόπισμα -εκτιμάται- ίσως δεν άφηνε χώρο για μία ακόμη αυτόνομη και δυναμική προσωπικότητα στην κυβέρνηση.
Ωστόσο, εκεί που τα ενδοκυβερνητικά παζάρια ισορρόπησαν, ήρθε η ίδια η ζωή να τα ανατρέψει. Η αδυναμία του καθηγητή Βασίλη Ράπανου λόγω προβλημάτων υγείας να ανταποκριθεί στα καθήκοντα του «τσάρου της οικονομίας» τούμπαρε τους αρχικούς σχεδιασμούς. Η καινούρια επιλογή για το πόστο του βαφτίστηκε καθ’ υπερβολή «υπέρβαση». Στην πραγματικότητα ήταν δικαίωση του αυτονόητου.
Οταν μετά από αλλεπάλληλες κλήσεις απέτυχε η προσπάθεια του Σαμαρά να επικοινωνήσει με τον Στουρνάρα, ανέλαβαν κοινοί τους γνωστοί να τον εντοπίσουν. Κόντευε μία το μεσημέρι στο βιβλιοπωλείο όταν διάβασε το μήνυμα ενδιάμεσου «ιχνηλάτη» του στο κινητό: «Σαμαράς σε ψάχνει, το βράδυ σπίτι του». Είδε και στην αναγνώριση κλήσεων κάμποσες αναπάντητες από τον πρωθυπουργό, σηκώθηκε. Ζήτησε συγγνώμη από την ομήγυρη και βγήκε έξω για να του τηλεφωνήσει. Ο Σαμαράς του πρότεινε να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών, συμπληρώνοντας: «Θα σε στηρίξω». Ο Στουρνάρας δέχτηκε. Ή, καλύτερα, τόλμησε να αναλάβει ως εκξωκοινοβουλευτικός ένα τιτάνιο έργο.
Την ίδια ώρα, πικρόχολοι ανταποκριτές διεθνών πρακτορείων διερωτώνταν ειρωνικά: «Μήπως έφτασε η στιγμή ο άνθρωπος που διαπραγματεύτηκε την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ να παζαρέψει τώρα και την έξοδό της από αυτό;». Απάντησε με σχεδόν νεανικό πείσμα και γοργά αντανακλαστικά, υπερασπίζοντας με πατριωτική ευθύνη αλλά και ευελιξία, επί δύο χρόνια, τόσο τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας από την καταστροφή όσο και το ευρωπαϊκό έργο του.
Με τον Αντώνη Σαμαρά βρήκαν γρήγορα την αναγκαία χημεία ώστε να μην κινδυνέψει η κυβερνητική συνοχή και παράλληλα να προωθηθούν οι επείγουσες διαρθρωτικές αλλαγές που είχε ανάγκη η χώρα. Ηταν η περίοδος που ο πρωθυπουργός περνούσε τη δοκιμασία της περιπέτειας με την αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στο μάτι του.
Λόγω του συγκεκριμένου ιατρικού προβλήματος και του συνακόλουθου χειρουργείου δεν είχε παραστεί στην ορκωμοσία του Στουρνάρα, αλλά οι δυο τους συναντιόντουσαν τακτικά στο σπίτι του πρωθυπουργού στην Κηφισιά. Αντίθετα, οι σχέσεις του με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Βαγγέλη Βενιζέλο πέρασαν από χίλια μύρια κύματα, με εντάσεις και διαφωνίες έως ότου οι απόψεις τους συγκεραστούν. Πήρε σχεδόν ένα χρόνο μέχρι να τα βρουν τελικά. Στο κάτω-κάτω δεν είχαν τίποτα να χωρίσουν ενώπιον εθνικών κινδύνων.
Παρόμοια απόσταση από τον ίδιο διατήρησαν για κάποιο διάστημα και επιτελικά στελέχη της στενής ομάδας του πρωθυπουργού, όπως ο Χρύσανθος Λαζαρίδης και ο Δημήτρης Σταμάτης. Λόγω της εξαιρετικής γνώσης των θεμάτων όσο και χάρη στον προσιτό στις επαφές χαρακτήρα Στουρνάρα, οι δίαυλοι αμοιβαίας εμπιστοσύνης αποκαταστάθηκαν. Συντονίστηκαν στο ίδιο μήκος κύματος τα πολλά «εγώ» και το σιρόπι έδεσε.
Τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον γνώριζε από παλιά. Ωστόσο, ήρθαν πιο κοντά χάρη στον κοινό τους φίλο Δημήτρη Στεφάνου, ο οποίος εκτελούσε χρέη γενικού γραμματέα Δημόσιας Διοίκησης στο υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης στο οποίο προΐστατο το 2012 πολιτικά ο Μητσοτάκης. Επιστημονικός συνεργάτης στο γραφείο του πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, διετέλεσε και γ.γ. του υπουργείου Εσωτερικών επί πρωθυπουργίας Γιώργου Παπανδρέου ως σπουδαίος δημόσιος λειτουργός και σπάνιος άνθρωπος. Ο Κυριάκος τον διατήρησε στο πόστο.
Οταν ο Δημήτρης Στεφάνου πέθανε το 2014 σε ηλικία μόλις 46 ετών, με πρωτοβουλία του υπουργού μια αίθουσα του υπουργείου πήρε τιμητικά το όνομά του. Ο Στουρνάρας με την αριστερή προέλευση και ο Μητσοτάκης με τη φιλελεύθερη πολιτική καταγωγή έχασαν έναν κοινό τους φίλο, αλλά χάρη σε εκείνον και στη μνήμη του συνάρθρωσαν μια θερμή σχέση.
Από ιδιοσυγκρασία ο κεντρικός τραπεζίτης, λένε όσοι τον γνωρίζουν από κοντά, είναι ανοιχτός στις κοινωνικές επαφές. Είναι συμπαθής, επικοινωνιακός, χαλαρός και χαμογελαστός. Ως άνθρωπος που υποστηρίζει την ομάδα με το Τριφύλλι, αλλά χωρίς ποδοσφαιρικές εμπάθειες, και του αρέσουν τα ανέκδοτα, δεν σκάβει σώνει και καλά με το κομψό νεανικό σκαρί του χαρακώματα αντιπαράθεσης. Παρότι σκληρό καρύδι και ενίοτε αυστηρός, δεν επιδίδεται σε εκτονωτικές ρήξεις. Εμπεδώνει καλό κλίμα στις διαπροσωπικές επαφές ακόμη κι αν τον χωρίζει ιδεολογικοπολιτκή άβυσσος από τον συνομιλητή του.
Με αρκετά κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ διατηρούσε καλή σχέση και συνομιλούσαν σε ήπιο κλίμα από τη στιγμή που το κόμμα τους έγινε κυβέρνηση και ξεσάλωναν με τις ιδεοληπτικές αυταπάτες τους. Ωστόσο, πρωταρχικό του μέλημα ήταν η θεσμική ανεξαρτησία του αξιώματός του.
Λίγο πριν από την κωλοτούμπα του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στη Σύνοδο Κορυφής του 2015, τον είχαν ζώσει τα φίδια. Ο Βαρουφάκης έπαιζε τη χώρα στα ζάρια με ναρκισσιστικές ασκήσεις διεθνούς αυτοπροβολής, ενώ ταυτόχρονα μερίδα της κυβέρνησης φλέρταρε ανοιχτά με την επάνοδο στη δραχμή. Οταν πληροφορήθηκε από τον Ολάντ ότι ο Πούτιν του τηλεφώνησε και του αποκάλυψε πως η Ελλάδα είχε υποβάλει αίτημα στη Μόσχα για την εκτύπωση δραχμών, δεν πανικοβλήθηκε. Ψύχραιμα επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο.
Στους καραμανλικούς γενικότερα ο Στουρνάρας δεν γέμιζε το μάτι, μια και από το 2008 ήταν από τους πρώτους που επισήμαναν επικριτικά τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό της χώρας από την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή. Αλλά εν προκειμένω η τύχη της Ελλάδας κρεμόταν από μια κλωστή. Διακυβευόταν η κατολίσθηση της χώρας στα τριτοκοσμικά τάρταρα. Ο επί πενταετία νομομαθής υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Καραμανλή και στην κρίσιμη φάση Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήταν τουλάχιστον μια εχέφρων και νουνεχής πολιτική φιγούρα απέναντι στις σουρεαλιστικές εξαλλοσύνες.
Προς τιμήν του, ο Παυλόπουλος τον διαβεβαίωσε ότι «δεν πρόκειται να υπογράψω την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη και το ευρώ». Παράλληλα, ο Στουρνάρας επιδόθηκε σε μπαράζ τηλεφωνημάτων στον διοικητή της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, σε ομολόγους του διοικητές κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης και Ευρωπαίους αξιωματούχους, όπως οι Γιούνκερ, Μοσκοβισί και Σαπέν. Είχε κάνει το καθήκον του. Και δεν κουκούλωσε ποτέ, όπως του ζητούσαν, τον υπολογισμό από την ΤτΕ ότι η ζημιά της «σκληρής διαπραγμάτευσης» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ. κόστισε στη χώρα 86 δισ. ευρώ!
Ολα αυτά αποτέλεσαν την αφορμή για να ξεκινήσουν αθρόες επιθέσεις εναντίον του από όσους φαντασιώνονταν ένα «κράτος-πειρατή» που θα έκανε ρεσάλτο στον Χολαργό και θα ασκούσε μονομερώς και ιδιοτελώς έλεγχο των τραπεζών. Εκτοτε, κάθε τόσο τον έσερναν σε εξεταστικές επιτροπές της Βουλής για να τοποθετηθεί περίπου ως κατηγορούμενος.
Η σύγκριση με ΣΥΡΙΖΑ
Η σύγκρουση κορυφώθηκε σχεδόν παροξυσμικά στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2016. Ελεγχος των υπηρεσιών της Τραπέζης της Ελλάδος είχε διαπιστώσει προβλήματα, παρατυπίες και προνομιακές παροχές, ας τα πούμε «θαλασσοδάνεια», στην Τράπεζα Αττικής. Η τράπεζα δεν ήταν συστημική και βρισκόταν υπό την εποπτεία της ΤτΕ, η οποία αποφάσισε να αντικαταστήσει τον πρόεδρό της Γιάννη Γαμβρίλη και τον διευθύνοντα σύμβουλο Αλέξανδρο Αντωνόπουλο.
Σε συνεννόηση με την κυβέρνηση, ο Στουρνάρας με τον Δραγασάκη και τον Τσακαλώτο όρισαν μια άτυπη επιτροπή τοποθετώντας έκαστος σε αυτήν τον Σπύρο Παντελιά, τον Δημήτρη Λιάκο και την Κερασίνα Ραυτοπούλου αντίστοιχα. Η επιτροπή κατέληξε στο πρόσωπο του τραπεζίτη Θεόδωρου Πανταλάκη για τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.
Αμέριμνος και με την εντύπωση ότι όλα θα βάδιζαν τυπικά και σύμφωνα με τους κανόνες του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, ο Στουρνάρας αναχώρησε για σύσκεψη της ΕΚΤ.
Στη Φρανκφούρτη πληροφορήθηκε έκπληκτος ότι η κυβέρνηση πρότεινε το δίδυμο των Παναγιώτη Ρουμελιώτη και Σπύρου Σαπουντζόγλου στην επίμαχη τράπεζα. Αυτομάτως πήρε τηλέφωνο τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, με τον οποίο είχε την άνεση επικοινωνίας από τις ημέρες της Οξφόρδης, και τον Γιάννη Δραγασάκη που η γνωριμία τους ανάγεται στα χρόνια της ΚΝΕ. Και οι δύο ισχυρίστηκαν ότι δεν είχαν ιδέα και του σύστησαν να επικοινωνήσει με το Μαξίμου.
Η συνομιλία με τον Τσίπρα που ακολούθησε ήταν η εντονότερη μεταξύ τους στις ελάχιστες φορές που επικοινώνησαν. Ο Στουρνάρας του εξήγησε ότι οι δύο που προτείνονταν δεν υπήρχε περίπτωση να πάρουν έγγραφο πιστοποίησης ικανότητας από τον SSM. Ο Τσίπρας τον ρώτησε εριστικά αν απειλεί τον εκλεγμένο πρωθυπουργό της χώρας. Τα τηλέφωνα έκλεισαν με κρότο.
Γινόταν προφανές στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ ότι μεθοδευόταν η λειτουργία της συγκεκριμένης τράπεζας με πολιτικούς όρους ευνοιοκρατικής συναλλαγής ώστε να διευκολύνονται επιχειρηματίες φιλικοί προς στην κυβέρνηση (όπως π.χ. ο εργολάβος Χρήστος Καλογρίτσας και άλλοι) και να λαμβάνουν προνομιακά δάνεια χωρίς τις απαραίτητες εξασφαλίσεις, με συνέπεια τη ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων στους μετόχους της.
Ευθύς αμέσως ο Στουρνάρας απέστειλε στη Δικαιοσύνη το σχετικό πόρισμα της έρευνας της ΤτΕ. Την επομένη πραγματοποιήθηκε έφοδος, σε στυλ καταδρομικής επίθεσης, των φορολογικών αρχών και εισαγγελέων διαφθοράς στα γραφεία της εταιρείας επικοινωνίας και διοργάνωσης συνεδρίων, που ανήκει στη σύζυγό του Λίνα Νικολοπούλου. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός δήλωσε άγνοια για το συμβάν, τόνισε ότι η Δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη και επιχείρησε να διαλύσει κάθε υπόνοια περί προειδοποίησης, απειλής ή εκβιασμού σε βάρος του κεντρικού τραπεζίτη.
Ωστόσο, είχε πάρει μπρος το ρουλεμάν μερίδας του φιλοκυβερνητικού Τύπου, το οποίο μεταφέροντας κακόβουλες φήμες σπίλωνε τη σύζυγό του χωρίς να έχει προκύψει οποιαδήποτε κατηγορία εις βάρος της.
Στην πραγματικότητα κεντρικός στόχος ήταν ο ίδιος ο Στουρνάρας. Εκείνη την ώρα ο ίδιος ξήλωνε μεμιάς την προηγούμενη διοίκηση της τράπεζας, εγκαθιστούσε τον Πανταλάκη στο πόστο του διευθύνοντος συμβούλου και σε μια συμβιβαστική χειρονομία προς τη κυβέρνηση αποδεχόταν τον Ρουμελιώτη ως πρόεδρο. Την επομένη, στη συνεδρίαση της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών, ενώπιον της προέδρου της Λούκας Κατσέλη, γνωστός τραπεζίτης διεμήνυε εις επήκοον όλων πως «σιγά μη μασήσει, μην κλάψει και μη φοβηθεί ο Στουρνάρας. Δεν ξέρετε τι σημαίνει το τσαγανό του αυτοδημιούργητου».
Παρ’ όλα αυτά, το ιδιότυπο και πρωτοφανές για δημοκρατική χώρα μπρα ντε φερ κυβέρνησης και κεντρικού τραπεζίτη οδήγησε τις μεταξύ τους σχέσεις τους στην κόψη του ξυραφιού. Ο αρνητισμός εξελισσόταν σε εχθροπάθεια και οι αμυχές κινδύνευαν να γίνουν γάγγραινα, δηλητηριάζοντας την έννοια και την ουσία των θεσμών. Ο Στουρνάρας είδε το όνομά του στη δικογραφία που σχηματίστηκε από τις καταθέσεις «προστατευόμενων μαρτύρων» για την υπόθεση Novartis. Λίγο καιρό αργότερα, η πληροφορία για τον έλεγχο νομιμότητας δανείου του Παύλου Πολάκη ύψους 100.000 ευρώ από την Τράπεζα Αττικής, τον οποίο διέταξε η ΤτΕ, οδήγησε έξαλλο τον Σφακιανό βουλευτή να του τηλεφωνήσει. Και ακόμα χειρότερα, να δημοσιοποιήσει το περιεχόμενο της συνομιλίας, η οποία, κατά τον διοικητή, υπήρξε προϊόν παράνομης καταγραφής, άρα αξιόποινη πράξη.
Επί επτά συναπτά χρόνια δεν βαρέθηκαν να του επιτίθενται και να τον λοιδορούν σε κάθε ευκαιρία. Ακόμη και με αφορμή την ανανέωση της θητείας του στην ΤτΕ, οι «ευχές» του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης ήταν μικρόψυχες και ειρωνικές στο πλαίσιο της νωχελικής προεικόνισης ενός ξανανταμώματος. Τι σημασία έχει; Ο Γιάννης Στουρνάρας έμαθε στο διάβα της ζωής του ότι όσο πιο σκληρά δουλεύει κανείς, τόσο πιο δύσκολα παραδίνεται. Και αφότου υπερέβη τη ρήση του Βολταίρου ότι «είναι επικίνδυνο να έχεις δίκιο όταν η κυβέρνηση έχει άδικο», συνεχίζει με αξιοπρέπεια τον ανεξάρτητο θεσμικό του ρόλο.
“Eλα μαζί μας και θα σου δώσουμε καινούργια χαρτιά”: αυτό είπε ο αστυνομικός στον Μπαχτιάρ. Μια Τετάρτη πρωί, στα τέλη Απριλίου. Ο 22χρονος Αφγανός πίστεψε πως η προσφορά αυτή ήταν το κλειδί για να κάνει πραγματικότητα το όνειρό του για μια καινούργια ζωή στην Ευρώπη. Πριν από δύο μήνες είχε καταφέρει να διασχίσει τον Έβρο, το φυσικό σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και βασική διαδρομή που ακολουθούν οι πρόσφυγες για να φτάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συνέχισε την πορεία του μέχρι τα Διαβατά, το επίσημο καμπ προσφύγων έξω από τη Θεσσαλονίκη. Με το που έφτασε φρόντισε ώστε να βγάλει χαρτιά από την ελληνική αστυνομία, τα οποία αποτελούν και ένα πρώτο βήμα για την αίτηση ασύλου. Στη φωτογραφία του χαρτιού φαίνεται πως εκδόθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2020. Ο Μπαχτιάρ περίμενε εναγωνίως να ανοίξουν ξανά οι υπηρεσίες, που είχαν κλείσει εξαιτίας του κορωνοϊού, ώστε να κάνει αίτηση ασύλου. Αυτή η ευκαιρία όμως δεν θα του δινόταν τελικά.
Ο Μπαχτιάρ λέει ότι επαναπροωθήθηκε παράνομα στην Τουρκία
Ανακαλώντας εκείνη τη συνάντησή του με την αστυνομία τον Απρίλιο, ο Μπαχτιάρ ανέφερε μιλώντας στη DW πως τον έβαλαν μέσα σε ένα λευκό βαν και τον πήγαν σε ένα αστυνομικό τμήμα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Αντί να του δώσει νέα έγγραφα, όπως του είχε υποσχεθεί, η αστυνομία πήρε ό, τι είχε μαζί του, συμπεριλαμβανομένου του κινητού του. Αργότερα μεταφέρθηκε σε άλλο αστυνομικό τμήμα όπου, όπως είπε, οι αστυνομικοί τον χαστούκισαν και τον κλώτσησαν. Μέσα σε λίγες ώρες βρισκόταν μέσα σε ένα φορτηγό που σκεπαζόταν με ένα σεντόνι για να εμποδίζει τον οποιονδήποτε να δει ποιος ήταν μέσα. Ο Μπαχτιάρ δεν το ήξερε ακόμη, αλλά κατευθύνονταν προς τα ανατολικά.
Μόλις το φορτηγό σταμάτησε, ο νεαρός Αφγανός θα συνειδητοποιούσε ότι δεν ήταν μόνος. Και άλλοι αιτούντες άσυλο, όπως ο ίδιος, είχαν παραταχθεί στις όχθες του ποταμού. Οι νεαροί άνδρες έμπαιναν στις βάρκες, δέκα-δέκα. Ο Μπαχτιάρ θυμάται πως ο βαρκάρης μίλησε στα ελληνικά μ’ αυτούς που θεώρησε έλληνες αστυνομικούς και μετά με τους αιτούντες άσυλο στη μητρική τους γλώσσα, τα νταρί. Η DW δεν μπόρεσε να εξακριβώσει ότι επρόκειτο όντως για έλληνες αστυνομικούς. Για τον Μπαχτιάρ όμως ήταν ξεκάθαρο ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που γινόταν κάτι τέτοιο.
Η DW συναντά τα άτομα που επαναπροωθήθηκαν
Λόγω της κρίσης του κορωνοϊού, τα σύνορα Ελλάδας και Τουρκίας είναι κλειστά. Όλες οι επίσημες διαδικασίες απέλασης είναι σε αναμονή. Όταν ο Μπαχτιάρ έφτασε στην τουρκική πλευρά, δεν υπήρχε κανείς να τους περιμένει.
Όταν συναντηθήκαμε με τον Μπαχτιάρ, έμενε στην περιοχή Esenler της Κωνσταντινούπολης, που φιλοξενεί πολλούς Αφγανούς. Η πόλη είναι σε καραντίνα. Είναι δύσκολο να μετακινηθεί. Φορά ένα κόκκινο μπλουζάκι με την επιγραφή «Νέα Υόρκη». Φαίνεται λυπημένος και αναστατωμένος. Ο μοναδικός του στόχος: η επιστροφή στην Ελλάδα το συντομότερο δυνατό γιατί ονειρεύεται να ζήσει στην Ευρώπη.
Η ιστορία του Μπαχτιάρ δεν είναι μια μεμονωμένη περίπτωση. Σε έρευνα που διεξήγαμε από κοινού η DW, η ολλανδική εφημερίδα Trouw, το Lighthouse Reports και το Bellingcat, εντοπίσαμε τον Μπαχτιάρ καθώς και άλλους νεαρούς που δηλώνουν ότι ήταν προηγουμένως στην Ελλάδα και επαναπροωθήθηκαν βίαια. Οι ιστορίες τους αποκρυσταλλώνουν ένα κοινό μοτίβο. Είναι όλοι άνδρες, κάτω των 30 ετών και μόνοι τους. Οι περισσότεροι προέρχονται από το Αφγανιστάν ενώ μερικοί από το Πακιστάν. Συνελήφθησαν είτε στο στρατόπεδο στα Διαβατά ή στη γύρω περιοχή.
Η DW και οι συνεργάτες της συνάντησαν και πήραν συνέντευξη από πολλούς μάρτυρες στην Ελλάδα και την Τουρκία, συνέλεξαν ελληνικά αστυνομικά έγγραφα και δημιούργησαν μια αλληλουχία αποδεικτικών στοιχείων από το στρατόπεδο προσφύγων στα Διαβατά μέχρι τους δρόμους της Κωνσταντινούπολης. Εξετάζοντας υλικό, όπως αναρτήσεις στα social media με φωτογραφίες σε χαρακτηριστικά σημεία της Ελλάδας, τα οποία εντοπίσαμε, μπορέσαμε να επαληθεύσουμε βασικά στοιχεία των μαρτυριών. Συναντήσαμε συνολικά έξι θύματα επαναπροώθησης στην Κωνσταντινούπολη και εντοπίσαμε άλλα τέσσερα που μπόρεσαν να αποδείξουν ότι πριν ήταν στην Ελλάδα.
Ο Ρασίντ, 24 χρονών, άφησε την πατρίδα του, το Αφγανιστάν, πριν από τρία χρόνια, φτάνοντας στην Τουρκία. Η καθημερινότητα ήταν δύσκολη στο Αφγανιστάν και φοβόταν για τη ζωή του αφού υπηρετούσε στο στρατό ως έφηβος. Ο δρόμος προς την Τουρκία ωστόσο ήταν επίσης ένας αγώνας. Εργάστηκε ως μεταφορέας στην Άγκυρα, προτού μετακομίσει στην Κωνσταντινούπολη όπου δούλεψε ως οξυγονοκολλητής. Στην Τουρκία είχε προσωρινό καθεστώς προστασίας, το οποίο όμως δεν του έδινε πρόσβαση στο σύστημα υγείας και σε κοινωνικές υπηρεσίες.
«Στην Τουρκία η ζωή είναι γεμάτη αβεβαιότητες για τους νεαρούς Αφγανούς άντρες που δεν έχουν πρόσβαση σε βασική υγειονομική περίθαλψη και κοινωνικές υπηρεσίες», εξηγεί η Ζακίρα Χεκμάτ, ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Αλληλεγγύης με τους Αφγανούς Πρόσφυγες στην Τουρκία. «Απασχολούνται σε κακοπληρωμένες δουλειές χωρίς άδεια. Αυτό είναι σύγχρονη δουλεία». Οι Αφγανοί άντρες στην Τουρκία εργάζονται κυρίως στην παραοικονομία και κυρίως σε σκληρές και χειρωνακτικές δουλειές, όπως ο κατασκευαστικός τομέας, οι συγκοινωνίες και η κλωστοϋφαντουργία.
Ελπίζοντας σε ένα καλύτερο μέλλον ο Ρασίντ ανέφερε ότι έφυγε από την Τουρκία για την Ελλάδα στις αρχές του έτους. Θυμάται να διασχίζει τον ποταμό Έβρο με περίπου 20 άλλους ανθρώπους σε μια βάρκα. Πριν την επαναπροώθησή του στα τέλη Μαρτίου, έμεινε για περίπου δύο μήνες σε μια σκηνή δίπλα στο camp προσφύγων στα Διαβατά, ένα από τα camps που δημιουργήθηκαν στην ηπειρωτική Ελλάδα το 2016. Στο δρόμο πίσω για το camp μετά την προσευχή της Παρασκευής ο Ρασίντ είπε ότι τον σταμάτησε η ελληνική αστυνομία, η οποία του είπε να περιμένει εκεί πού ήταν.
Στη συνέχεια, όπως περιέγραψε στην DW, ένα άσπρο βαν ήρθε και εμφανίστηκαν οπλισμένοι άντρες χωρίς στολές. Του είπαν να μπει μέσα. Ο Ρασίντ δεν ήξερε καν ποιοι ήταν οι άνδρες, είπε πως ανακάλυψε ότι δούλευαν για την ελληνική αστυνομία αφότου μεταφέρθηκε στο αστυνομικό τμήμα. Η DW δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει τη σύνδεση μεταξύ αυτών των αντρών και της αστυνομίας.Τα ελληνικά του έγγραφα, που αρχικά ίσχυαν για ένα μήνα, είχαν λήξει, αλλά δεν ήταν δυνατή η ανανέωσή τους εν μέσω της πανδημίας. Τα γραφεία μετανάστευσης έκλεισαν στη διάρκεια της καραντίνας. Στο τμήμα, η αστυνομία κατάσχεσε όλα τα υπάρχοντά του, αναφέρει ο ίδιος. «Δεν μου έδωσαν ούτε καν ένα ποτήρι νερό στο αστυνομικό τμήμα», θυμάται. Ο Ρασίντ δεν κλήθηκε να υπογράψει έγγραφα από τις ελληνικές αρχές. Μετά από ώρες σε ένα βαν, αναγκάστηκε να μπει σε μια μικρή βάρκα και να διασχίσει τον ποταμό πίσω στην Τουρκία.
Νέα στρατηγική επαναπροωθήσεων
Οι μαρτυρίες των ατόμων που έχουμε συγκεντρώσει με τους συνεργάτες μας επιβεβαιώνουν τις αναφορές οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνεργάζονται με το Border Violence Monitoring Network, μια ανεξάρτητη βάση δεδομένων. Δείχνουν ότι πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον πέντε αστυνομικές επιδρομές στο camp Διαβατών μεταξύ 31 Μαρτίου και 5 Μαΐου, με αποτέλεσμα την παράνομη επαναπροώθηση δεκάδων μεταναστών. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, η αστυνομία φαίνεται να στοχεύει νέους, μόνους άνδρες από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και τη Βόρεια Αφρική.
Ο Βασίλης Παπαδόπουλος, πρόεδρος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, αναγνωρίζει ένα σαφές μοτίβο. «Έρχονται βαν της αστυνομίας και κάνουν έναν συνοπτικό έλεγχο, ρωτούν αν κάποιος έχει ή δεν έχει χαρτιά, κινούμενοι στα σημεία του camp που γνωρίζουν ότι μένουν άνθρωποι που δεν έχουν καταγραφεί, άνθρωποι δηλαδή που δεν έχουν υποβάλει αίτηση ασύλου, και εφόσον κάποιος δεν έχει χαρτιά τον προσάγουν και του λένε ότι θα τον πάνε στην αστυνομική διεύθυνση, είτε για να δουν τα χαρτιά, είτε για να του δώσουν χαρτιά και αντ’ αυτού καταγγέλλεται ότι τον προωθούν στην Τουρκία».
Ο κ. Παπαδόπουλος προσθέτει: «Το σημαντικό και πρωτοφανές σε αυτούς τους ισχυρισμούς, εφόσον αποδειχτούν έγκυροι, είναι ότι μιλάμε για επαναπροωθήσεις από το εσωτερικό της χώρας και μάλιστα από ένα camp, χωρίς να ακολουθείται επίσημη διαδικασία απέλασης».
Σε ερώτηση για τις αναφορές αυτές για παράνομες επιστροφές, ο αναπληρωτής Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Γιώργος Κουμουτσάκος δηλώνει στην DW: «Οι κατηγορίες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις αρχές είναι κατασκευασμένες, ψευδείς και αβάσιμες.»
Ατζέντα επιθετικής επιτήρησης
Η Ελλάδα δέχτηκε έντονη πίεση στα σύνορά της από τα τέλη Φεβρουαρίου όταν η Τουρκία σηματοδότησε το τέλος της συνεργασίας της με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον περιορισμό των προσφυγικών και των μεταναστευτικών ροών. Η Άγκυρα ενθάρρυνε τους μετανάστες να κατευθυνθούν προς τα χερσαία και θαλάσσια σύνορά της με την Ελλάδα. Η Αθήνα απάντησε σφραγίζοντας τα σύνορ της και αναστέλλοντας το δικαίωμα πρόσβασης στο άσυλο τον μήνα Μάρτιο.
Ενώ οι διαδικασίες για την παροχή ασύλου επαναλειτούργησαν τον Απρίλιο, οι στατιστικές δείχνουν μείωση των αφίξεων κατά 97% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, γεγονός που δείχνει ότι η πρακτική της αποτροπής έλευσης των προσφύγων στην Ελλάδα ήταν αποτελεσματική. Ο κ. Κουμουτσάκος δηλώνει στη DW ότι τα μέτρα που έχουν παρθεί μέχρι σήμερα ανταποκρίνονται στη σοβαρότητα της κατάστασης και εξυπηρετούν νόμιμους σκοπούς, όπως, ιδίως, την προστασία της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας τάξης και της δημόσιας υγείας Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης υπερασπίστηκε το ρεκόρ που κατέγραψε η κυβέρνηση. Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση στη διάρκεια επίσκεψής του στη Σάμο στις 28 Απριλίου, δήλωσε: «Έχουμε μηδενικές ροές στη χώρα μας τον Απρίλιο του 2020 χάρη στις πολύ μεγάλες προσπάθειες των ανδρών και των γυναικών των σωμάτων ασφαλείας».
Την ίδια ημέρα, ωστόσο, κάτοικοι του νησιού ανέφεραν ότι είδαν νεοαφιχθέντες μετανάστες στο απομακρυσμένο χωριό Δρακαίοι. Στοιχεία που προκύπτουν από την ανάλυση βίντεο που ανέλαβαν το Lighthouse Reports και το Bellingcat δείχνουν ότι ένα σκάφος που μετέφερε 22 αιτούντες άσυλο έφτασε σε όρμο της Σάμου στις 7.30 π.μ. εκείνη την ημέρα.
Επαναπροώθηση από το νησί της Σάμου
Ο Τζούμα ήταν από τους πρόσφυγες που ανέβηκαν το απότομο μονοπάτι από τον όρμο της Σάμου προς το χωριό. Αυτή ήταν η τέταρτη φορά που ο νεαρός από τη Δαμασκό της Συρίας προσπαθούσε να φτάσει στην Ελλάδα. Για λίγες όμως ώρες εκείνο το πρωινό αισθάνθηκε ότι τελικά τα είχε καταφέρει. Μιλώντας στη DW, προσέφερε μια λεπτομερή περιγραφή για το τι ακολούθησε, αφού οι πρόσφυγες έφτασαν στη Σάμο. Ο Τζούμα είπε ότι ένα κορίτσι από την ομάδα που μιλάει λίγα αγγλικά ζήτησε από έναν ντόπιο να ειδοποιήσει την ελληνική αστυνομία για το ότι είχαν φτάσει. Οι νεοαφιχθέντες περίμεναν ότι θα μεταφερθούν στο camp προσφύγων της Σάμου. Αντ’ αυτού, η αστυνομία που ήρθε τους συνέλαβε και πήρε τα κινητά τους. Οδηγήθηκαν σε ένα λιμάνι όπου μεταφέρθηκαν από το ένα σκάφος στο άλλο και από εκεί σε μια πορτοκαλί και μαύρη σωσίβια σχεδία χωρίς κινητήρα ή κουπιά.
Ο Τζούμα ανέφερε ότι ρυμουλκήθηκαν προς τα τουρκικά νερά. Η σχεδία αφέθηκε στην ανοιχτή θάλασσα με τα κύματα να την ωθούν προς την Ελλάδα και ένα ελληνικό σκάφος να την ωθεί προς την Τουρκία. Το χειρότερο, θυμάται ο ίδιος, ήταν το ελληνικό σκάφος που έκανε ελιγμούς γύρω τους προσπαθώντας να τους σπρώξει στα τουρκικά νερά την ώρα που η τουρκική ακτοφυλακή απλώς παρατηρούσε. «Η ελληνική ακτοφυλακή θα υποχωρούσε, ώστε οι Τούρκοι συνάδελφοι τους να έρθουν και να μας πάρουν, αλλά δεν το έκαναν. Αυτό συνεχίστηκε όλη τη νύχτα», είπε. Η ομάδα των προσφύγων τελικά διασώθηκε το μεσημέρι της επόμενης μέρας από τους Τούρκους. Η χρήση πορτοκαλί σωσίβιας σχεδίας σε επιχειρήσεις επαναπροωθήσεων αναφέρθηκε επίσης από την Εφημερίδα των Συντακτών σε δημοσίευμά της στις 7 Απριλίου. Καλέσαμε το λιμενικό στη Σάμο το οποίο δήλωσε στη DW ότι δεν υπήρχαν αφίξεις αιτούντων άσυλο στο νησί στις 28 Απριλίου.
Η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες της ΕΕ που συνιστούν εξωτερικά σύνορά της, όπως η Κροατία, έχουν επικριθεί για επαναπροωθήσεις. Ο Δημήτρης Χριστόπουλος, ο οποίος ήταν μέχρι πρόσφατα πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, λέει ότι η νέα ένταση με την οποία σημειώνονται τα περιστατικά και ο αριθμός των μαρτύρων εγείρουν το ερώτημα σε ποιο βαθμό η ελληνική κυβέρνηση εγκρίνει τις επαναπροωθήσεις και πόσα από αυτά είναι γνωστά στην ΕΕ. «Προφανώς, αυτές οι πρακτικές παραβιάζουν το Ελληνικό Σύνταγμα και το εθιμικό διεθνές δίκαιο, ωστόσο φαίνεται ότι είναι ανεκτές από την ΕΕ, δεδομένου ότι εξυπηρετούν το σκοπό της αποτροπής περαιτέρω διέλευσης ανθρώπων από το Αιγαίο ή τον ποταμό Έβρο», λέει ο κ. Χριστόπουλος.
Όταν ερωτήθηκε για αυτές τις πρακτικές, ο αναπληρωτής Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Γιώργος Κουμουτσάκος αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι έχουν γίνει τέτοιες επιχειρήσεις και δήλωσε στην DW: «Η Ελλάδα συμμορφώνεται και θα συνεχίσει να το πράττει, με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων όλων των σχετικών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα στα οποία είναι συμβαλλόμενο μέρος, έχοντας επίσης υπόψη τις υποχρεώσεις που έχει υπό το νομικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα σύνορα, τη μετανάστευση και το άσυλο, όπως κατοχυρώνονται στις Συνθήκες της ΕΕ».
Σοβαρή παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας
Ο Γιούργκεν Μπαστ, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Giessen στη Γερμανία, χαρακτηρίζει τη στρατηγική των επαναπροωθήσεων ως σαφή παραβίαση του νόμου: «Έρχεται σε αντίθεση με όσα ορίζει ο ευρωπαϊκός νόμος». Ο Μπαστ αναφέρεται στη νόμιμη διαδικασία που συνεπάγεται ένα αίτημα ασύλου, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωπικής συνέντευξης και του δικαιώματος του ατόμου να παραμείνει στην Ελλάδα έως ότου ληφθεί απόφαση σχετικά με το εάν αυτό χρειάζεται διεθνή προστασία ή όχι. Η απέλαση, όπως περιγράφεται από τους αιτούντες άσυλο, παραβιάζει όλους τους κανόνες της επίσημης οδηγίας για την επιστροφή, λέει ο Bast. «Ξεκινά με τη λεγόμενη απόφαση επιστροφής, που σημαίνει ότι πρέπει να ενημερωθούν γραπτώς ότι πρέπει να εγκαταλείψουν τη χώρα εντός μια συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, ενώ στη συνέχεια τίθενται ερωτήματα σχετικά με το εάν η χώρα προορισμού είναι ασφαλής όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Φυσικά η χώρα προορισμού πρέπει να ενημερωθεί και έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τους απορριφθέντες που ζήτησαν άσυλο από τρίτες χώρες».
Κανένας από τους νεαρούς άνδρες που συνάντησε η DW δεν είπε ότι είχε ειδοποιηθεί εκ των προτέρων ότι θα έπρεπε να φύγει από την Ελλάδα. Ούτε έδωσε την εντύπωση ότι είχε ενημερωθεί για τα νομικά του δικαιώματα. Αντ’ αυτού, οι εμπειρίες που αφηγήθηκαν οι Μπαχτιάρ, Τζούμα, Ρασίντ, και οι άλλοι που μας έδωσαν συνέντευξη υποδηλώνουν ότι οι βίαιες επανοπροωθήσεις που είχαν γίνει στα ελληνοτουρκικά σύνορα παίρνουν όλο και περισσότερο τον χαρακτήρα μιας συνηθισμένης πρακτικής.
Ο Ρασίντ μοιράζεται τώρα ένα στενό διαμέρισμα στην Κωνσταντινούπολη μαζί με 10 άλλους νέους Αφγανούς. Ως μετανάστης χωρίς έγγραφα στην Τουρκία, αντιμετωπίζει την απειλή του να απελαθεί με συνοπτικές διαδικασίες. Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, 302.278 Αφγανοί έχουν συλληφθεί στην Τουρκία τα τελευταία δύο χρόνια, ο υψηλότερος αριθμός μεταξύ παράτυπων μεταναστών. Έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολο για τους Αφγανούς να εγγραφούν για να κάνουν αίτηση ασύλου στην Τουρκία από το 2018.
Βιώνοντας το αδιέξοδο στην Τουρκία, ο Ρασίντ αναζητά οποιονδήποτε τρόπο για να επιστρέψει στην Ευρώπη: «Δεν ξέρω τι θα κάνω εδώ. Δεν είμαστε ένοχοι. Φυσικά, θέλω να περάσω ξανά τα σύνορα. Πρέπει να το κάνω».
Ένα αεροσκάφος των Πακιστανικών Διεθνών Αερογραμμών με 107 επιβαίνοντες συνετρίβη κοντά σε κατοικημένη περιοχή του Καράτσι, ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της αεροπορικής εταιρείας.
Ειδικότερα, η πτήση της Pakistan International Airlines (PIA) που εκτελούσε το δρομολόγιο το Λαχόρη του Πακιστάν στο Καράτσι, συνετρίβη κοντά στο αεροδρόμιο.
Κύρια προτεραιότητα του Δ/νοντος Συμβούλου της Εθνικής Ασφαλιστικής, κ. Σταύρου Κωνσταντά, παραμένει η διατήρηση και ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Εταιρείας, όπως δηλώνει απερίφραστα στη συνέντευξή του στην «Ασφαλιστική Αγορά» και τον Δημήτρη Ρουχωτά.
Η πανδημία του Covid-19 δημιούργησε νέα δεδομένα και νέες απαιτήσεις, στα οποία η Εθνική Ασφαλιστική ανταποκρίθηκε άμεσα, επιδεικνύοντας ευελιξία και στηρίζοντας έμπρακτα τους ασφαλισμένους της και το δίκτυο πωλήσεών της.
Παραμένει κερδοφόρα και στο α’ τρίμηνο του 2020, με αύξηση παραγωγής τόσο στον Κλάδο Ζωής όσο και στον Κλάδο Γενικών, και είναι έτοιμη για την επόμενη μέρα, επανεξετάζοντας, όπου χρειάζεται, τη στρατηγική της.
Η μακρά και επαναλαμβανόμενη τρεις φορές μεταβατική περίοδος πώλησης της Εθνικής Ασφαλιστικής, όπως επισημαίνει ο κ. Κωνσταντάς, αλλά και οι αντίξοες συγκυρίες του παρελθόντος δεν στάθηκαν ικανές να εμποδίσουν την Εταιρεία από το να επιτύχει σωρευτικά προ φόρων κέρδη που ξεπερνούν τα €660 εκατ. τα τελευταία 8 χρόνια.
Τα παραπάνω επιτρέπουν στην Εθνική Ασφαλιστική να… ομιλεί, αλλά και στον κ. Κωνσταντά να… εγγυάται.
Η αγορά μας, σήμερα παρά ποτέ, έχει την ανάγκη ενός ηγέτη. Μπορεί η Εθνική Ασφαλιστική, υπό την καθοδήγησή σας, να αντέξει (ανταποκριθεί) σε αυτόν τον ρόλο; Γιατί και τίνι τρόπω;
Στ.Κ.: Από την πρώτη στιγμή της ανάληψης των καθηκόντων μου ως Διευθύνων Σύμβουλος της Μεγαλύτερης και Ιστορικότερης Ασφαλιστικής Εταιρείας της Χώρας μας, έθεσα ως κύρια προτεραιότητα για εμένα αλλά και για το σύνολο της Εκτελεστικής Διοίκησης τη συνέχιση και ενίσχυση της ηγετικής θέσης της ιστορικής αυτής Ασφαλιστικής Εταιρείας, μιας Εταιρείας που εδώ και 129 χρόνια στηρίζει τον άνθρωπο, την οικονομία, την κοινωνία μέσα από πρωτοποριακά και καινοτόμα βήματα σε όλους τους τομείς δράσης της. Το βάρος και η ευθύνη είναι ιδιαίτερα μεγάλο.
Η ανανεωμένη Διοικητική Ομάδα, οι εργαζόμενοι της Εταιρείας, τα Δίκτυα Πωλήσεων κι εγώ προσωπικά, βιώσαμε τη μακρά και επαναλαμβανόμενη τρεις φορές μεταβατική περίοδο της πώλησης της Εθνικής Ασφαλιστικής, τα δύσκολα χρόνια της πρωτόγνωρης κρίσης της Ελληνικής Οικονομίας, τις επιπτώσεις του PSI, τα CapitalControls και τώρα τη μεγάλη κρίση από τον φονικό ιό που συνεχίζει να απειλεί την χώρα μας, αν και θεωρώ ότι έχουμε γίνει διεθνές υπόδειγμα συμμόρφωσης και συμπεριφοράς. Φυσικά έχουμε ένα κύμα ασύμμετρων απειλών στην παγκόσμια οικονομία –ένα μαύρο κύκνο (black swan) εξαιρετικής έντασης και αβεβαιότητας.
Μέσα σε αυτές τις αντίξοες συγκυρίες, καταφέραμε όχι μόνο να παραμείνουμε στις επάλξεις της Ασφαλιστικής Αγοράς, αλλά και της οικονομίας, και να σημειώσουμε και εξαιρετικά οικονομικά αποτελέσματα, με σωρευτικά προ φόρων κέρδη τα τελευταία 8 χρόνια που ξεπερνούν τα €660 εκατ. κι αυτό χάρη στις άοκνες προσπάθειες των στελεχών της Επιχείρησης καθώς και των Δικτύων Πωλήσεων. Όλοι μας, Διοίκηση, εργαζόμενοι και Δίκτυα Πωλήσεων, αντιμετωπίσαμε τις δύσκολες αυτές συγκυρίες με ψυχραιμία, μεθοδικότητα, πείσμα αλλά και σταθερότητα στους στόχους που είχαμε θέσει, σε συνεννόηση με τον Μέτοχο και το Δ.Σ.
Καταφέραμε να βγούμε οικονομικά ισχυροί και έτοιμοι να συνεχίσουμε να προσφέρουμε τα προϊόντα (που απολαμβάνουν υψηλή αναγνωρισιμότητα στην ελληνική ασφαλιστική αγορά ) και τις υπηρεσίες μας στους ασφαλισμένους μας, να στηρίζουμε μέσα από τις επενδύσεις μας την Ελληνική Οικονομία ως συνεπής μακροπρόθεσμος επενδυτής, να ενισχύουμε την κοινωνία στις δύσκολες στιγμές, καθώς και τις ευπαθείς κοινωνικά ομάδες. Η συμβολή της Εταιρίας σε δράσεις για τον Πολιτισμό, τον Αθλητισμό και γενικότερα σε κάθε τομέα της Ε.Κ.Ε. είναι εμφανής.
Ποια είναι τα μηνύματα που λάβατε και εκτιμάτε ότι θα επηρεάσουν τη νέα πραγματικότητα που έρχεται, δεδομένου ότι η πανδημία του Covid-19 είναι μια εξελισσόμενη κατάσταση που απαιτεί εγρήγορση και προσαρμογή σε πρωτόγνωρες συνθήκες;
Στ.Κ.: Στην εποχή του COVID-19, μιας κρίσης με πολλαπλές συνέπειες στους τομείς της οικονομίας, της υγείας, της κοινωνικής συνοχής, που δυστυχώς δεν έχει τελειώσει ακόμη, παρότι η χώρα αρχίζει να επιστρέφει σιγά σιγά στην κανονικότητα, εμείς στην Εθνική Ασφαλιστική καλούμαστε να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ελληνική Οικονομία, να σταθούμε δίπλα στους ασφαλισμένους μας –όπως κάνουμε κάθε φορά–, να τους είμαστε χρήσιμοι τώρα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φορά, δίνοντας λύσεις στις ανάγκες που ενδεχομένως μπορούν να προκύψουν λόγω του εκτεταμένου lockdown που βιώσαμε.
Οι Ασφαλισμένοι μας περιμένουν από τη μεγαλύτερη και εύρωστη Ασφαλιστική Εταιρεία της χώρας, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, να επιδείξει την αναμενόμενη ευελιξία που θα τους βοηθήσει, αλλά και θα τους ανακουφίσει μετά από μια μακρά περίοδο αποχής από την εργασία και την κανονικότητα και αυτό εμείς το πράττουμε.
Στην Κρίση του Κορωνοϊού ανταποκριθήκαμε άμεσα από την πρώτη στιγμή:
Εφαρμόσαμε άμεσα την εξ αποστάσεως εργασία για το 85% του προσωπικού μας, με στόχο την προστασία όλων των εργαζομένων.
Λάβαμε, άμεσα, όλα τα μέτρα υγιεινής, σύμφωνα με τις οδηγίες της Πολιτείας, για τους εργαζομένους στην εταιρεία, τα δίκτυά μας.
Σταθήκαμε δίπλα στα δίκτυα μας μέσα από συνεχείς τηλεδιασκέψεις, κρατώντας την επαφή μαζί τους.
Επανεξετάσαμε τα προϊόντα και τις υπηρεσίες μας και, όπου ήταν αναγκαίο, προβήκαμε σε λελογισμένη μείωση ασφαλίστρων, όπως στην περίπτωση του Κλάδου Αυτοκινήτου.
Τροποποιήσαμε τις διαδικασίες επικοινωνίας και εξυπηρέτησης στελεχών, αλλά και του κοινού με ψηφιοποιημένες διαδικασίες, που ήρθαν για να μείνουν.
Δώσαμε παρατάσεις για τη μη ακύρωση όλων των ασφαλιστηρίων συμβολαίων μας στο διάστημα του lockdown (Ζωής, Πυρός και Αυτοκινήτου). Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που η ακυρωσιμότητα αλλά και οι εξαγορές είναι αρκετά χαμηλότερες από πέρσι.
Αναθεωρήσαμε τεχνικά χαρακτηριστικά προϊόντων Ζωής, εναρμονισμένα με τα νέα δεδομένα του επενδυτικού περιβάλλοντος, και θα συνεχίσουμε να δίνουμε δυνατότητες προαιρετικές σε ασφαλισμένους μας για μεγαλύτερη ευελιξία στις επιλογές τους (όπως σε συμβόλαια UL με περιοριστικούς όρους). Με συνέπεια και φυσικά απόλυτη διαφάνεια.
Ανακοινώσαμε άμεσα και χωρίς ενδοιασμούς την πρόθεση της Εταιρείας για κάλυψη του κόστους του test κορωνοϊού για τους ασφαλισμένους μας που χρήζουν χειρουργικής επέμβασης.
Στηρίζουμε το Δίκτυο, όχι μόνο με εκπαίδευση μέσω webinars, αλλά και με απτά μέτρα επιεικέστερων κριτηρίων σε σχέση με τον κανονισμό Πωλήσεων.
Συνεχίζουμε ναεπενδύουμε στον στρατηγικό μετασχηματισμόπου ξεκινήσαμε το 2018, με σειρά δράσεων σε όλους τους τομείς της Εταιρείας, με αιχμή του δόρατος την Τεχνολογία. Η Εταιρία θα αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητες του συστήματος CRM που έχει αναπτύξει, στηρίζοντας ακόμα περισσότερο τους ασφαλισμένους της και ενισχύοντας τα Δίκτυα Πωλήσεών της.
Σε γενικές γραμμές, η νέα οικονομική κρίση ως αποτέλεσμα της πανδημίας, αναμένεται ότι πέραν του τουρισμού, θα πλήξει σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων, κυρίως μικρομεσαίων. Από πλευράς μας, είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε στα νέα δεδομένα και θα εξετάζουμε τις δράσεις μας με γνώμονα την κεφαλαιακή μας επάρκεια και την κερδοφορία.
Σε ποια οικονομική κατάσταση βρίσκουν την Εθνική Ασφαλιστική τα νέα δεδομένα της εποχής του Covid-19;
Στ.Κ.: Μετά την εντυπωσιακή ανάπτυξη που σημείωσε η Εταιρεία το 12μηνο του 2019, με αύξησηπαραγωγής22,4%, έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2018, με τα εγγεγραμμένα ασφάλιστρα και τα δικαιώματα να ανέρχονται σε €740,6 εκατ., η Εταιρεία συνεχίζει να παραμένει κερδοφόρα και στο α’ τρίμηνο του 2020, με αύξηση παραγωγής και στον Κλάδο Ζωής αλλά και στον Κλάδο Γενικών.
Το δεύτερο τρίμηνο του έτους σίγουρα επιφυλάσσει εκπλήξεις αλλά θα τις αντιμετωπίσουμε με αισιοδοξία. Μετά την επιστροφή μας στη κανονικότητα, είμαστε στη φάση της παρατήρησης και αξιολόγησης των εξελίξεων, έχουμε προετοιμαστεί κατάλληλα για την επόμενη μέρα και επανεξετάζουμε, όπου χρειάζεται, τη στρατηγική μας, ώστε να συνεχίσουμε την αναπτυξιακή μας πορεία, προσφέροντας τα κατάλληλα προϊόντα και υπηρεσίες προς τους ασφαλισμένους μας, ενισχύοντας αποτελεσματικά την οικονομία και την κοινωνία.
Θέλοντας να κλείσω αυτή τη μικρή αλλά περιεκτική συνέντευξη, θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι η Ιστορική μας Εταιρία θα συνεχίσει να ηγείται στον ασφαλιστικό χώρο, παρά τις αντιξοότητες της οικονομικής κρίσης και τις τρεις παρατεταμένες διαδικασίες πώλησης, με κερδοφορία, προϊόντα συνεχή και προσαρμοζόμενα, συγκράτηση του κόστους λειτουργίας αλλά και επενδύσεις στρατηγικού μετασχηματισμού, με εφόδιο το έμπειρο προσωπικό και το βαρύ όνομά μας.
Για την τουρκική προκλητικότητα μίλησε ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος, μετά και το χθεσινό περιστατικό παρενόχλησης σε βάρος ψαράδων στις Οινούσες, σημειώνοντας πως υπάρχει ο φόβος ατυχήματος καθώς υπάρχει πάρα πολλή δραστηριότητα σε πολύ μικρό χώρο.
«Κάποιες μέρες είναι μεγάλη η ένταση, άλλες μέρες υπάρχει ησυχία» είπε μιλώντας στην ΕΡΤ ο κ. Παναγιωτόπουλος, «εμείς βλέπουμε τη συνολική εικόνα, αυξημένη δραστηριότητα σε αέρα, θάλασσα και ξηρά, καθώς δεν έχει κοπάσει η κατάσταση στον Έβρο».
Η ένταση σε μικρούς χώρους αυξάνει τον κίνδυνο για ατύχημα, υπογράμμισε ο υπουργός, προσθέτοντας πως έχουν γίνει διαβήματα προς τους οργανισμούς και το ΝΑΤΟ.
«Περιμένουμε καλή τη πίστη μια καλύτερη συμπεριφορά» τόνισε, αναγνωρίζοντας πως «δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή όροι καλής γειτονίας».
Ο κ. Παναγιωτόπουλος γνωστοποίησε πως η τελευταία του επικοινωνία με τον Τούρκο ομόλογό του ήταν πριν από 15-20 μέρες, λέγοντας: Αυτοί κάνουν τη δουλειά τους κι εμείς τη δική μας, να τους αποτρέπουμε, να τους αναχαιτίζουμε και να εξηγούμε, όπως πχ στον Έβρο, ότι θα ενισχύσουμε τα σύνορά μας, ως άγρυπνοι φρουροί, κι αυτό δεν επιδέχεται άλλης ερμηνείας ή εξήγησης.
«Εμείς δείχνουμε καλή διάθεση, θέλουμε να δείξει και η άλλη πλευρά, τα κανάλια επικοινωνίας πρέπει να είναι ανοιχτά» τόνισε ο κ. Παναγιωτόπουλος και κατέληξε λέγοντας: Δεν νομίζω πως η Τουρκία θέλει να κλιμακώσει κατακόρυφα την ένταση μέχρι την πρόκληση άλλων καταστάσεων, αλλά τα δείγματα συμπεριφοράς μάς κάνουν να εξετάζουμε όλα τα ενδεχόμενα και να προετοιμαζόμαστε».
Ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος πρώην εισαγγελέας και πρώην αναπληρωτής Υπουργός Δικαιοσύνης, το πρόσωπο της εβδομάδας καθώς μετά την “επεισοδιακή” ψηφοφορίας της Βουλής, έγινε προέκταση του κατηγορητηρίου του στην εξεταστική, η οποία ξεκίνησε να ερευνά το ενδεχόμενο σκευωρίας στην υπόθεση Novartis και η πλέον θα συνεχίσει και για άλλες καταγγελίες μετά από αίτημα κυβερνητικών βουλευτών, ήταν καλεσμένος στην εκπομπή στο Kontra24 με την Αναστασία Γιάμαλη όπου έκανε πολλές αποκαλύψεις,
«Μετά από 8 μήνες στην επιτροπή, επειδή δεν τους έβγαινε, αποφάσισαν να διευρύνουν τις κατηγορίες για να καλύψουν κι άλλα σκάνδαλα», είπε μεταξύ άλλων ο πρώην υπουργός. Ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος αναφέρθηκε διεξοδικά στις κατηγορίες εναντίον του, στους λόγους που μεθοδεύτηκε η «διεύρυνση κατηγορητηρίου» εναντίον του και εκτίμησε ότι οι πραγματικοί λόγοι είναι ότι επιδιώκεται η συγκάλυψη και άλλων σκανδάλων, όπως αυτό της λίστας Λαγκάρντ.
Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου της Λιβύης, Ακίλα Σάλεχ , είχε το βράδυ της Πέμπτης ο Ελληνας ΥΠΕΞ.
Στη συνομιλία των δύο ανδρών συζητήθηκε η κατάσταση στη Λιβύη και η ανάγκη ειρηνικής επίλυσης της κρίσης, όπως ανακοίνωσε ο Ν. Δένδιας.
Είχα τηλεφωνική επικοινωνία το βράδυ της Πέμπτης με τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου της Λιβύης Aguila Saleh Eissa, κατά την οποία συζητήσαμε για την κατάσταση στη χώρα και την ανάγκη ειρηνικής επίλυσης της κρίσης. pic.twitter.com/XeBYDKQCih
«Συχνό φαινόμενο», είναι η παρενόχληση ελληνικών αλιευτικών σκαφών, από τουρκικές ακταιωρούς, εντός των ελληνικών υδάτωων, όπως σημείωσε ο Παράσχος Καραμπουρνιώτης, ο ψαράς που τράβηξε το βίντεο στο οποίο φαίνονται οι οχλήσεις του σκάφους του, αλλά και σκαφών της Frontex από τουρκική ακταιωρό.
Όπως είπε ο αλιέας, πρόκειται για «συχνό φαινόμενο», ωστόσο, «χθες ήταν δύσκολη μέρα γιατί αυτό κράτησε πολλές ώρες. Άλλες φορές ερχόντουσαν για δέκα λεπτά και έφευγαν».Δείτε επίσης: Στιγμές αγωνίας για 21χρονο που παρασύρθηκε από χείμμαρο – Η δραματική διάσωση
Μιλώντας στον ΑΝΤ1, τόνισε ότι «εκτός από αυτά που έκαναν σε εμάς, έκαναν τα ίδια στα σκάφη του Λιμενικού και της Frontex».
Εξήγησε ότι, η περιοχή είναι δύσκολη εκεί για ψάρεμα, αφού, «είμαστε πολύ κοντά, αλλά υπάρχει ένα σημείο 1,5 μίλι από τις Οινούσσες και 1,55 από την Τουρκία, εκεί γίνονται οι παρενοχλήσεις».
Ερωτηθείς αν τους λένε τίποτα οι Τούρκοι, είπε ότι τους μιλούν από τον ασύρματο και τους φωνάζουν ότι βρίσκονται σε τουρκικά νερά, ζητώντας τους να φύγουν από εκεί.
Οι τουρκικοί «τσαμπουκάδες»
Υπενθυμίζεται ότι το πρωί της Πέμπτης σκάφος της τουρκικής ακτοφυλακής έφτασε κοντά στις ελληνικές ακτές.
Έλληνες ψαράδες αλλά και πλήρωμα σκάφους της Frontex στις Οινούσσες, είδαν το τουρκικό σκάφος που μπήκε στα ελληνικά χωρικά ύδατα, στην περιοχή της Βάτου των Οινουσσών και άρχισε τους επικίνδυνους ελιγμούς, τόσο κατά σκάφους της Frontex όσο και κατά ελληνικού αλιευτικού που ψάρευε σε απόσταση 1,5 ναυτικού μιλίου από τις ελληνικές ακτές.
Η νέα πρόκληση από πλευράς Τουρκίας καταγράφηκε σε βίντεο, το οποίο παραχώρησε στο politischios.gr o Παράσχος Καραμπουρνιώτης. «Δε μας έφτανε ένας, ήρθε κι άλλος», ακούγεται να λέει κάποιος την ώρα που το τουρκικό σκάφος περνάει πολύ κοντά από το ελληνικό.
Ήταν τέτοιο το θράσος των Τούρκων που έφτασαν στο σημείο να ζητήσουν από τη Frontex και το ελληνικό αλιευτικό, λέγοντας τους πως βρίσκονται σε τουρκικά νερά. Μάλιστα, όταν στο σημείο εμφανίστηκε σκάφος του Κεντρικού Λιμεναρχείου Χίου, οι Τούρκοι ανέβασαν την ένταση και έστειλαν και δεύτερο σκάφος τους στο σημείο.
Επί τέσσερις ώρες τα δυο σκάφη του τουρκικού λιμενικού έκαναν ακραίους ελιγμούς, «στοχεύοντας» κυρίως το σκάφος των Ελλήνων ψαράδων, αλλά και το σκάφος του λιμεναρχείου Χίου και εκείνο της Frontex. Ύστερα από αρκετή ώρα προκλήσεων, έφυγαν από τα ελληνικά νερά προς το λιμάνι του Τσεσμέ.
Στο Σταυροβούνι μετέβη ο υπουργός Άμυνας Σάββας Αγγελίδης ύστερα από τρία βίντεο που κυκλοφόρησαν και τα οποία παραπέμπουν σε άγρια κακοποίηση εθνοφρουρών, η οποία ωστόσο αποδίδεται από κάποιους ως μεταξύ τους «σκηνοθετημένο επεισόδιο».
Σε κάποια στιγμή, ένας από τους παριστάμενους καλεί τους υπόλοιπους να σταματήσουν. Σε άλλη στιγμή λούζουν κάποιο με νερό στο κεφάλι και σε άλλη φάση στρατιώτης κρατείται κάτω από τον νιπτήρα ανάσκελα και του ρίχνουν νερό στο πρόσωπο.
Στο βίντεο φαίνεται να πέφτουν ανεξέλεγκτα γροθιές και κλωτσιές και χαστούκια που είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς πως συμβαίνουν σε στρατόπεδο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Άτομα τα οποία φοράνε κουκούλες στο κεφάλι, δέχονται ανεξέλεγκτα κτυπήματα από άλλα άτομα με στρατιωτική στολή.
Σε κάποια στιγμή από το πρόσωπο κάποιου φαίνεται να τρέχει αίμα. Δέχτηκε κτύπημα από άλλο στρατιώτη ο οποίος αντιδρώντας στο κτύπημα που δέχτηκε στο πρόσωπο, αφαίρεσε την κουκούλα που φορούσε στο κεφάλι και κτύπησε τον συστρατιώτη του.
Πάντως, στρατιώτες που συμμετείχαν στην κακοποίηση (σκηνοθετημένη ή μη) θεωρούν πως ήταν απλώς μιας μορφής αστείου μεταξύ εθνοφρουρών της ίδιας σειράς. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες του «Φ» από υπουργείο Άμυνας, την ίδια γραμμή κρατούν και γονείς στρατιωτών που συμμετείχαν στην «ταινία τρόμου», που παρουσιάζει το Philenews. Οι ίδιες πηγές μας ξεκαθάρισαν ότι δεν είχε εμπλοκή οποιοσδήποτε αξιωματικός ή υπαξιωματικός της μονάδας και ότι τα όσα καταγράφηκαν στο βίντεο έγιναν μεταξύ των στρατιωτών.
Το επεισόδιο διαδραματίστηκε τον Απρίλιο εν μέσω πανδημίας χωρίς προστατευτικά μέτρα.
Στο τέλος του τρίτου βίντεο η όλη ιστορία παρουσιάζεται ως παραγωγή και μάλιστα καταγράφονται και τα ψευδώνυμα συμμετεχόντων. Κάποιοι από αυτούς στρέφονται προς αυτόν που τους βιντεογραφεί.
Όποια κι αν είναι η πραγματικότητα και αν ακόμη θεωρηθεί ότι απλώς πρόκειται για αστείο μεταξύ στρατιωτών (κάποια κτυπήματα δεν συνηγορούν σε αυτό) εγείρονται ερωτηματικά ως προς το πόσο…μακριά μπορεί να φτάσουν κάποια αστεία.
Η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε απόψε από τον χώρο όπου διεξάγονταν οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ, έπειτα από μια ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ...
