Του Σπύρου Σουρμελίδη
Η υπογραφή συμφωνίας με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, φέρνει ακόμα πιο κοντά την διαπραγμάτευση Ελλάδας –Τουρκίας για τον καθορισμό υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Με την Αγκυρα να ρίχνει στο τραπέζι πλήθος άλλων θεμάτων.
Η μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αιγυπτο είναι κατ αρχάς ένα θετικό βήμα, επειδή για μία ακόμα φορά φαίνονται οι παράνομες δράσεις της Τουρκίας (εν προκειμένω το σύμφωνο με την Λιβύη) ενω παράλληλα αμφισβητείται ο ισχυρισμός της οτι στην Μεσόγειο γίνεται μόνο αυτό με το οποίο συμφωνεί. Συγχρόνως όμως υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» στην συμφωνία με την Αίγυπτο τις οποίες και θα εκμεταλλευτεί η Αγκυρα πάνω στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με την Ελλάδα.
Μια διαπραγμάτευση που όπως όλα δείχνουν θα ξεκινήσει στα τέλη του Αυγούστου.
Η συμφωνία Ελλάδας- Αιγύπτου οπως επισημαίνει (σε μια ακρως διπλωματική δήλωση) το υπουργείο Εξωτερικών, αναγνωρίζει κυριαρχικά δικαιώματα στα ελληνικά νησιά, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Η βασική «λεπτομέρεια» όμως είναι η επήρεια (το εύρος των δικαιωμάτων σε θαλάσσιες ζώνες) των νησιών ιδίως της Κρήτης, αλλά και της Ρόδου , Καρπάθου, Κάσου και φυσικά κατά πόσο το Καστελόριζο περιλαμβάνεται στην συμφωνία.
Η Αγκυρα περίμενε την υπογραφή
Η Αγκυρα εδω και καιρό αναμένει την συγκεκριμένη εξέλιξη, θεωρώντας ότι τελικώς η Ελλάδα θα δεχθεί τους όρους που θέτει η Αιγυπτος για περιορισμένη επήρεια (εύρος δικαιωμάτων) των ελληνικών νησιών. Η αντίδραση της Αγκυρας αναμένεται να είναι διπλή.
Πρώτον , ισχυρίζεται οτι η οριοθέτηση Ελλάδας- Αιγύπτου πέφτει πάνω στην οριοθέτηση Τουρκίας-Λιβύης και αρα είναι … «παράνομη» και πάντως έρχεται εκ των υστέρων.
Δεύτερον, θα πανηγυρίσει οτι η συμφωνία με την Αιγυπτο την «δικαιώνει», γιατί μένουν αδιευκρίνιστα θέματα, κυρίως αυτα που υποστηρίζει η Αγκυρα για το εύρος των α κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Η Αγκυρα αλλωστε περιμένει και την ανάρτηση της ιταλοελληνικής συμφωνίας στον ΟΗΕ για να αντιδράσει πληρως, νομικώς και διπλωματικώς. Και το ίδιο θα συμβεί και σε ότι αφορά την συμφωνία με την Αίγυπτο. Αλλωστε ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες.
Μηνυμα Μητσοτάκη σε Ερντογάν για Χάγη
Πριν απο λίγς ώρες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε και πάλι την Τουρκία να συμμορφωθεί με το Διεθνές Δίκαιο και όπου υπάρχει αδιέξοδο να προσφύγουν οι δύο χώρες στην Χάγη. Στελνοντας μήνυμα προς την τουρκική πλευρά και επισημαίνοντας πως η στάση της Τουρκίας δεν αποτελεί μόνο ελληνικό πρόβλημα αλλά και ευρωπαϊκό, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε πως εφόσον η κατάσταση οδηγεί σε αδιέξοδο οι δύο χώρες μπορούν να απευθυνθούν στο Δικαστήριο της Χάγης. Μιλώντας στο πλαίσιο του «2020 Aspen Security Forum» (φόρουμ για την ασφαλεια) κατηγγειλε ολες τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας τονίζοντας ότι αυτές ενοχλούν και την ΕΕ αλλά και το ΝΑΤΟ οπως και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
Επιφυλάξεις και διαφωνίες απο Τσίπρα
Μια κακή συμφωνία με την Αιγυπτο θα δώσει ανέλπιστα όπλα στην Τουρκία δήλωνε ωρες πριν ο Αλέξης Τσίπρας, τονίζοντας ότι μειωμένη επήρεια της Κρήτης είναι κάτι μη αποδεκτό. «Δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχθούμε μια οποιαδήποτε συμφωνία για την ΑΟΖ με την Αίγυπτο» , είναι η θέση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Το υπουργείο Εξωτερικών για την Συμφωνία με την Αιγυπτο
Εγκυρες διπλωματικές πηγές αναλύοντας την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία τονίζουν:
Η συμφωνία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική διευθέτησης διμερών εκκρεμοτήτων, οικοδόμησης συμμαχιών με τρίτους με τρόπο που προωθεί τα εθνικά συμφέροντα, στη βάση του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου.
Είναι μια ισορροπημένη συμφωνία. Είναι απολύτως σύμφωνη με το δίκαιο της θάλασσας όπως έχει εφαρμοστεί σε πρακτική και σε νομολογία. Επιβεβαιώνεται πανηγυρικά η πάγια θέση μας ότι τα νησιά έχουν κυριαρχικά δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Κατοχυρώνεται η επήρεια των νησιών μας σε θαλάσσιες ζώνες.
Στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία, βασικά κριτήρια αποτέλεσαν οι πρόνοιες του Δικαίου της Θάλασσας και κυρίως το δικαίωμα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες
Το μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση είναι πως η Ελλάδα δεν κάνει παράνομες συμφωνίες, ούτε εξαναγκάζει άλλες χώρες σε λεόντειες συμφωνίες. Διαπραγματεύεται και προβαίνει σε οριοθετήσεις με βάση το δίκαιο της θάλασσας και η ορθότητα της πολιτικής μας έναντι παράνομων ενεργειών, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αποδεικνύεται από το ότι το Κάιρο οριοθέτησε με την Ελλάδα, παρά τις μάταιες προσπάθειες της Τουρκίας να πλειοδοτήσει προσφέροντας στην Αίγυπτο μεγαλύτερη ΑΟΖ.
Από κάθε άποψη είναι μία μεγάλη εθνική επιτυχία που έρχεται μετά την συμφωνία με την Ιταλία και κλείνει μία περίοδο αδράνειας και δισταγμών στην εξωτερική πολιτική.
Η χώρα μας αυξάνει σημαντικά το κυριαρχικό της αποτύπωμα και κατοχυρώνει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της.
Η χώρα υλοποιεί μια στρατηγική εθνικής ολοκλήρωσης κατοχυρώνοντας τον απόλυτο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών στην ανατολική Μεσόγειο.
Η χώρα δημιουργεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου ένα κεκτημένο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν. Δρέπει τους καρπούς (στην πράξη και όχι στα λόγια) μιας πολιτικής αρχών που στηρίζεται στη συνεργασία και το Διεθνές Δίκαιο.
Είναι μία συμφωνία μεταξύ χωρών που δεν αμφισβητούν η μία τα δικαιώματα της άλλης, δεν εκβιάζουν, δεν απειλούν.
Επιβεβαιώνει την ακυρότητα του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου
Αποτελεσματική ενέργεια που ενταφιάζει το τουρκολιβυκό σύμφωνο.
Η συμφωνία συνομολογήθηκε με το Κάιρο μετά από 13 γύρους διαπραγματεύσεων και 15 χρόνια μετά την έναρξη τους καθώς και 8 μήνες μετά τη συμφωνία Άγκυρας-Τρίπολης.
Πλέον, πέραν της έμπρακτης επιβεβαίωσης της ακυρότητας του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, κατοχυρώνουμε τα νόμιμα δικαιώματά μας, σε συμφωνία με μια γειτονική χώρα. Ενισχύεται ακόμη περισσότερο η διπλωματική μας θέση, αναδεικνύοντας με απόλυτη σαφήνεια ότι οι τουρκικές αξιώσεις είναι απολύτως παράνομες και ανεδαφικές.
Η Λιβύη πλέον βρίσκεται μεταξύ δύο απολύτως νόμιμων οριοθετήσεων (Ελλάδα-Ιταλία και Ελλάδα-Αίγυπτος). Η κυβέρνηση της Λιβύης δεν έχει καμμία απολύτως νόμιμη βάση να απορρίπτει την συζήτηση με την Ελλάδα για να ολοκληρωθεί με νόμιμο τρόπο η οριοθετηση μεταξύ μας ΑΟΖ στην περιοχή νοτίως της Κρήτης. Η οριοθέτηση αυτή είναι η μόνη νόμιμη και εξυπηρετεί το συμφέρον αμφοτέρων των χωρών μας.
Επιβεβαιώθηκε ότι η τήρηση του δικαίου της θάλασσας αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών των χωρών στην περιοχή.
Ευχόμαστε η Τουρκία και η Λιβύη αντιληφθούν και να εναρμονιστούν με αυτή την πραγματικότητα ώστε να καταστεί δυνατή η διευθέτηση όλων των συναφών εκκρεμοτήτων.
Αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η παράνομη απόπειρα της Τουρκίας να οριοθετήσει ΑΟΖ απευθείας με την Αίγυπτο παραβιάζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Η παρούσα οριοθέτηση είναι τμηματική, δηλαδή αποτελεί τμήμα συνολικής μεταγενέστερης οριοθέτησης μεταξύ των δύο χωρών.
Τέλος, εμβαθύνθηκαν και ενισχύθηκαν έτι περαιτέρω οι σχέσεις με τη μεγαλύτερη αραβική χώρα του κόσμου, την Αίγυπτο
