Τέσσερις μήνες αφότου ο νέος κορωνοϊός ξεκίνησε τη θανατηφόρα πορεία του στην υφήλιο, η αναζήτηση εμβολίου έχει λάβει μία τόσο επείγουσα διάσταση, πρωτόγνωρη για την ιατρική έρευνα με τεράστιες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, την παγκόσμια οικονομία και την πολιτική. Επτά από τα περίπου 90 σχέδια που έχουν αναλάβει κυβερνήσεις, φαρμακευτικές εταιρείες, επιχειρήσεις βιοτεχνολογικής καινοτομίας και ακαδημαϊκά εργαστήρια έχουν φτάσει στο στάδιο των κλινικών δοκιμών. Με τους διεθνείς ηγέτες, ανάμεσά τους και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να πιέζουν για την επίτευξη προόδου και τα κέρδη να προδιαγράφονται ιλιγγιώδη για τη βιομηχανία, κατασκευαστές φαρμάκων και ερευνητές αφήνουν να εννοηθεί ότι προχωρούν με αδιανόητες ταχύτητες.

Ωστόσο, η όλη διαδικασία παραμένει αβέβαιη, κυρίως κατά πόσον οποιοδήποτε εμβόλιο θα αποδειχθεί αποτελεσματικό, πόσο γρήγορα θα είναι διαθέσιμο σε εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια ανθρώπους και αν η βιασύνη θα είναι εις βάρος της ασφάλειας, συμπιέζοντας μία διαδικασία που θα έπαιρνε δέκα χρόνια σε διάστημα δέκα μηνών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι πιο υποσχόμενο πεδίο είναι ίσως η ανάπτυξη θεραπείας για την επιτάχυνση της ανάρρωσης από την COVID-19, τη νόσο που προκαλεί ο ιός. Πρόκειται για μια προσέγγιση που έχει γεννήσει αισιοδοξία την τελευταία εβδομάδα, μέσω των αρχικά ενθαρρυντικών αποτελεσμάτων του αντιιικού φαρμάκου κατά του Εμπολα, remdesivir.

Σε μία εποχή έντονου εθνικισμού, η γεωπολιτική διάσταση της κούρσας για το εμβόλιο είναι εξίσου σύνθετη με την ιατρική. Η πολύμηνη αμοιβαία δαιμονοποίηση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για τις απαρχές του ιού έχουν δηλητηριάσει τις προσπάθειες συνεργασίας μεταξύ τους. Η αμερικανική κυβέρνηση προειδοποιεί ότι οι αμερικανικές καινοτομίες πρέπει να προστατευθούν από κλοπή, δείχνοντας πάνω από όλα προς την πλευρά του Πεκίνου. «Η βιοϊατρική έρευνα έχει επί μακρόν γίνει στόχος κλοπής από την κινεζική κυβέρνηση και τα εμβόλια και οι θεραπείες κατά του κορωνοϊού είναι το Ιερό Δισκοπότηρο του σήμερα», επισημαίνει ο Τζον Σ. Ντίμερς, αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης για την εθνική ασφάλεια. «Βάζοντας στην άκρη την εμπορική αξία, έχει μεγάλη γεωπολιτική σημασία ποιος θα είναι ο πρώτος που θα αναπτύξει τη θεραπεία ή το εμβόλιο. Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε για να θωρακίσουμε την αμερικανική έρευνα», συμπληρώνει. Η κλίμακα της παγκόσμιας προσπάθειας είναι τέτοια που οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις κατασκευάζουν γραμμές παραγωγής προτού ακόμη αποκτήσουν κάτι χειροπιαστό να παραγάγουν.

Ζήτηση και προσφορά

Ολος ο κόσμος συμφωνεί: χρειαζόμαστε ένα εμβόλιο για τον κορωνοϊό. Μόλις όμως αποκτήσουμε ένα, θα είναι σαν ανοίγουμε μια κονσέρβα με σκουλήκια. Παρά την αφοσίωση του Ιδρύματος Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς, η διεθνής ζήτηση αναμένεται να ξεπεράσει την αρχική προσφορά. Και τότε τι; Πώς θα αποφύγουμε να επαναληφθεί ο γνωστός διαγκωνισμός που είδαμε για την εξασφάλιση προστατευτικού εξοπλισμού και διαγνωστικών τεστ;

Οι πλούσιες χώρες θα ανταγωνιστούν για πρόσβαση σε οποιοδήποτε εμβόλιο κυκλοφορήσει πρώτο στην αγορά. Οι φτωχές χώρες, στο πίσω μέρος της ουράς, θα πρέπει να περιμένουν να αποκτήσει προέγκριση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το εμβόλιο και να διανεμηθεί από τις οργανώσεις αρωγής. Υπάρχουν πάνω από 25 εκατ. πρόσφυγες στον κόσμο και φιλοξενούνται κατά 80% σε αναπτυσσόμενες χώρες. Είναι αυτοί που είναι λιγότερο πιθανό να συνυπολογιστούν σε κάποια κυβερνητική παραγγελία εμβολίου και εκείνοι που είναι απίθανο να εμβολιαστούν. Οι πληθυσμοί τους μπορεί έτσι να γίνουν εστίες επανεμφάνισης της επιδημίας που όχι μόνο θα οδηγήσει σε διάδοση του ιού αλλά θα τους στιγματίσει περαιτέρω.

Ολα αυτά εγείρουν το ερώτημα: μήπως έχουμε υπερβολικά μεγάλες προσδοκίες; Μήπως έχουμε επενδύσει πολλές ελπίδες και αποθέματα εις βάρος των άλλων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας.

Η σύγχρονη πίστη μας στην ισχύ των εμβολίων εδραιώθηκε στη δεκαετία του 1970. Εκείνη την εποχή αξιωματούχοι των υπηρεσιών υγείας ήθελαν να ενισχύσουν τη διεθνή αφοσίωση στην καταπολέμηση των ασθενειών και τη βελτίωση της δημόσιας υγείας σε όλο τον κόσμο. Σε ένα φιλόδοξο συνέδριο στο Αλμάτι του

Καζαχστάν το 1978, ηγέτες του τομέα σε όλο τον κόσμο υπέγραψαν διακήρυξη με την οποία ανέφεραν ότι η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία και πως η περίθαλψη θα πρέπει να ενσωματωθεί σε στόχους όπως η πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό και η διασφάλιση ασφαλών εργασιακών συνθηκών. Επικριτές της διακήρυξης, ανάμεσά τους και αρκετοί από τις ΗΠΑ, ισχυρίστηκαν ότι οι στόχοι ήταν μη ρεαλιστικοί και δαπανηροί. Αντ’ αυτού, είπαν, η έμφαση έπρεπε να δοθεί στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων ασθενειών μέσω αποτελεσματικών μέσων, όπως τα εμβόλια. Οι επικριτές της διακήρυξης επικράτησαν.

Το πρόβλημα είναι πως τα εμβόλια και η διεθνής πολιτική είναι άμεσα συνδεδεμένα. Και αυτήν τη φορά θα ισχύσει το ίδιο. Με δεδομένο μάλιστα ότι η πανδημία αποδεκάτισε οικονομίες, «πάγωσε» την καθημερινότητα και συγκλόνισε την πολιτική σκηνή, η μάχη για το εμβόλιο θα είναι βιαιότερη από ποτέ. 

Πολλά τα προσδοκώμενα κέρδη

Η ανάπτυξη νέου εμβολίου στοιχίζει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια. Οι φαρμακευτικές εταιρείες όμως αποφεύγουν να αποκαλύψουν τα κέρδη τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η παραγωγή εμβολίου HPV για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας απέφερε πέντε φορές την αρχική επένδυση. Το βέβαιο είναι ότι η ταχύτατα αυξανόμενη αγορά εμβολίων έχει γίνει η μεγαλύτερη πηγή ανάπτυξης της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Πρόσφατα, ο πρώην επίτροπος της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων, Σκοτ Γκότλιμπ, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να κερδίσουν τον αγώνα δρόμου για το εμβόλιο, για να επικρατήσουν της Κίνας και να εξασφαλίσουν τη γραμμή παραγωγής. Πάντως, όποιο εμβόλιο κι αν φτάσει πρώτο στην αγορά, η προσφορά θα υπολείπεται κατά πολύ της διεθνούς ζήτησης για αρκετούς μήνες. Η μάχη για τον προστατευτικό εξοπλισμό ήταν ενδεικτική, όταν οι ΗΠΑ κατηγορήθηκαν για σύγχρονη πειρατεία μετά την προσπάθειά τους να υποκλέψουν μάσκες που προορίζονταν για την Ευρώπη. Η Κίνα από την άλλη χρησιμοποίησε τη διανομή εξοπλισμού και τεστ για να ασκήσει επιρροή. Φανταστείτε τι θα γίνει με το εμβόλιο

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κατηγορήσουν δημόσια την Κίνα ότι επιχειρεί να κάνει κυβερνοπειρατεία στην αμερικανική έρευνα για το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού προκειμένου να οικειοποιηθεί χρήσιμες πληροφορίες, γράφουν σήμερα αμερικανικές εφημερίδες.

Η αμερικανική ομοσπονδιακή αστυνομία και το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας θα εκδώσουν «εντός των προσεχών ημερών» επίσημη προειδοποίηση για φερόμενες απόπειρες, στόχος των οποίων είναι να αποσπάσουν «παρανόμως πολύτιμα στοιχεία πνευματικής μας ιδιοκτησίας και δεδομένα δημόσιας υγείας για τα εμβόλια, τις θεραπείες και τα διαγνωστικά τεστ», σύμφωνα με τις εφημερίδες New York Times και Wall Street Journal.

Στο στόχαστρο του FBI, χάκερς και «μη παραδοσιακοί παίκτες», δηλαδή ερευνητές και φοιτητές που, σύμφωνα με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ενεργοποιούνται για να κλέψουν πληροφορίες από πανεπιστημιακά ινστιτούτα και δημόσια εργαστήρια όπου εργάζονται.

Σε κάθε περίπτωση θεωρούνται ύποπτοι ότι ενεργούν για λογαριασμό της Κίνας, γράφουν οι δύο εφημερίδες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επικρίνουν εδώ και πολύ καιρό τον ασιατικό γίγαντα, ότι επιδίδεται σε βιομηχανική κατασκοπεία και έχουν καταστήσει την υπεράσπιση της πνευματικής τους ιδιοκτησίας προτεραιότητα στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων.

Ωστόσο, μια τέτοια κατηγορία κινδυνεύει να επιδεινώσει περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον και του Πεκίνου, που εντάθηκαν μετά την εμφάνιση του νέου κορωνοϊού στα τέλη του 2019 στην κινεζική πόλη Ουχάν.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας προσπάθησε να διαλύσει κάθε υποψία για πειρατεία μετά τη δημοσίευση των πληροφοριών των New York Times.

«Η Κίνα είναι μεγάλος υπερασπιστής της κυβερνοασφάλειας και είναι θύμα κυβερνοεπιθέσεων. Αντιτασσόμαστε σθεναρά σε κάθε είδους κυβερνοεπίθεση που διαπράττεται από χάκερς και τους πολεμάμε», δήλωσε ο εκπρόσωπος Ζάο Λιτζιάν σε συνέντευξη Τύπου.

«Είμαστε στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας έρευνας για το εμβόλιο και τη θεραπεία της νόσου Covid-19. Είναι ανήθικο να στοχοθετείται η Κίνα με φήμες και συκοφαντίες απουσία αποδείξεων», επέμεινε.

Η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορεί τις κινεζικές αρχές ότι καθυστέρησαν να ειδοποιήσουν για την επιδημία και ότι έκρυψαν το μέγεθός της, κάτι το οποίο τις καθιστά «υπεύθυνες» για την παγκόσμια εξάπλωσή της, τον θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και την τρέχουσα πρωτοφανή οικονομική κρίση.

Ακόμη χειρότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο υποψιάζονται πλέον ανοιχτά το Πεκίνο ότι έκρυψε ένα ατύχημα σε εργαστήριο της Ουχάν, το οποίο μπορεί να είναι η αιτία της πανδημίας.

«Αποζημίωση» για τον ιό θα ζητήσουν οι ΗΠΑ

Στο μεταξύ, ο σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου σε θέματα εμπορίου, Πίτερ Ναβάρο, δήλωσε πως η Κίνα πρέπει να πληρώσει αποζημίωση για τη ζημιά που προκάλεσε ο νέος κορωνοϊός, κατηγορώντας το Πεκίνο για την πανδημία.

«Προξένησαν τρομακτική ζημιά στον κόσμο, η οποία και συνεχίζεται», τόνισε ο Ναβάρο στο τηλεοπτικό δίκτυο CNBC. «Η Κίνα οφείλει να πληρώσει τον λογαριασμό… Δεν αποτελεί τιμωρία τους, αλλά υποχρέωση να λογοδοτήσουν», πρόσθεσε.

Ο Ναβάρο, γνωστό «γεράκι» εναντίον της Κίνας, επανέλαβε την θέση του αυτή σε μια δεύτερη συνέντευξη που παραχώρησε αργότερα στο Fox News και επέμεινε πως η Ουάσιγκτον πρέπει να φέρει τις αλυσίδες εφοδιασμού πίσω στις ΗΠΑ.

«Πιστεύω ακράδαντα και θεωρώ πως ο αμερικανικός πιστεύει και αυτός έντονα πως η Κίνα προκάλεσε ζημιές τρισεκατομμυρίων σε αυτή τη χώρα και θα πρέπει να υπάρξει κάποιας μορφής αποκατάσταση των ζημιών», συμπλήρωσε.

Με εμφανές το σήμα της τουρκικής σημαίας και προεδρικές σφραγίδες, κιβώτια με ιατρικό εξοπλισμό φορτώνονται σε αεροπλάνα, στο πλαίσιο μιας εκτεταμένης εκστρατείας βοήθειας που έχει ενορχηστρωθεί από την Άγκυρα, η οποία έχει αποστείλει ιατρικές προμήθειες σε δεκάδες χώρες αφότου ξέσπασε η πανδημία του νέου κορονοϊού.

“Υπάρχει ελπίδα μετά από απελπισία και πολλοί ήλιοι μετά το σκοτάδι”, τονίζεται στο μήνυμα που συνοδεύει κάθε τέτοια αποστολή — κι αποτελεί ένα στίχο του Σούφι ποιητή Τζαλαλουντίν Ρουμί του 13ου αιώνα. Ένα αμφίσημο μήνυμα, που δεν αναφέρεται μόνον στις καλλίτερες ημέρες στη μάχη ενάντια της COVID-19 αλλά και όσον αφορά τις προσφυείς, έντονες, διπλωματικές προσπάθειες που έχει εκτυλίξει η Τουρκία.

Με τις σχέσεις της με συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες να διέρχονται κρίση, λόγω μίας σειράς από διενέξεις για τη ρωσικής προέλευσης πυραυλική της άμυνα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δυτικές κυρώσεις στο Ιράν, η Τουρκία ευελπιστεί πως η κρίση του κορονοϊού θα αποτελέσει τη χρυσή ευκαιρία για να κατευνάσει τις πρόσφατες εντάσεις.

Παρ’ όλο που η χώρα αγωνίζεται να τιθασεύσει ένα από τα μεγαλύτερα κύματα της επιδημίας –με τον αριθμό των νεκρών πλέον να υπερβαίνει τους 3.700 — η Τουρκία έστειλε ιατρική βοήθεια σε 61 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Σύμφωνα με τους δικούς της υπολογισμούς, η Άγκυρα υπήρξε ο τρίτος μεγαλύτερος διανομέας ιατρικής βοήθειας στον κόσμο κατά τη διάρκεια της πανδημίας, στέλνοντας μάσκες προστασίας προσώπου, προστατευτικές στολές, διαγνωστικά τεστ, απολυμαντικά και αναπνευστήρες.

Σε επιστολή προς τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, που εστάλη μαζί με μία αποστολή, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εκφράζει την ελπίδα πως το “πνεύμα αλληλεγγύης” που έχει δείξει η Τουρκία θα βοηθήσει τους πολιτικούς στις ΗΠΑ να “κατανοήσουν καλλίτερα τη στρατηγική σημασία των σχέσεών μας”.

Η Άγκυρα αντιμετωπίζει πιθανές κυρώσεις από τις ΗΠΑ για την αγορά ρωσικών πυραύλων S-400 –τους οποίους αγόρασε πέρυσι, αλλά ακόμη δεν έχει αναπτύξει πλήρως–, όμως διατυμπανίζει πως τα συστήματα θα ενεργοποιηθούν, παρά την απειλή κυρώσεων.

Το Σάββατο, ο Ερντογάν κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να διευρύνει τη συνεργασία της με την Τουρκία υπό το φως της στήριξης που παρείχε η Άγκυρα σε κράτη μέλη της κατά τη διάρκεια της πανδημίας. “Ελπίζω τώρα ότι η ΕΕ κατανοεί πως είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα”, τόνισε.

Η Τουρκία παραμένει υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, αλλά η διαδικασία έχει από καιρό τελματώσει εν μέσω διαφωνιών σχετικά με το ‘μητρώο’ της Τουρκίας στα ανθρώπινα δικαιώματα, τους χειρισμούς της στο προσφυγικό και τις έρευνες για φυσικό αέριο στην Κύπρο και την ανατολική Μεσόγειο.

Τα προβλήματα παραμένουν

Ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου τόνισε πως η πρωτοβουλία για βοήθεια έχει βοηθήσει στην αλλαγή του κλίματος με την Ουάσιγκτον. “Εάν υπήρξε μια θετική ατμόσφαιρα μετά την τελευταία βοήθεια που έστειλε η Τουρκία; Ναι, και υπάρχει επίσης μια θετική ατμόσφαιρα στα μάτια της κοινής γνώμης (στις ΗΠΑ)”, δήλωσε ο Τσαβουσογλου, προσθέτοντας ωστόσο ότι “τα βασικά προβλήματα με τις Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να υφίστανται.

Τουρκικές αποστολές βοήθειας δρομολογήθηκαν επίσης προς τη Λιβύη, το Ιράκ, το Ιράν, την Παλαιστινιακή Αρχή, τη Ρωσία, τα Βαλκάνια και την Κίνα, όπου εμφανίστηκε για πρώτη φορά ο νέος κορονοϊός.

Η Τουρκία ανακοίνωσε ότι έστειλε επίσης βοήθεια στο Ισραήλ, παρά τις εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών για την οικοδόμηση ισραηλινών οικισμών στην Κατεχόμενη Δυτική Όχθη και για το καθεστώς της Ιερουσαλήμ. Και οι δύο πλευρές είχαν απελάσει τους πρεσβευτές τους το 2018.

Η Τουρκία έστειλε εξάλλου βοήθεια σε 15 χώρες της Αφρικής, όπου επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της και τους εμπορικούς δεσμούς.

Όμως δεν ήσαν επιτυχείς όλες οι αποστολές βοήθειας. Μια εμπορική αποστολή αναπνευστήρων στην Ισπανία καθυστέρησε λόγω κωλυμάτων στις άδειες εξαγωγής. Μια άλλη εμπορική αποστολή 400.000 προστατευτικών στολών στη Βρετανία επικρίθηκε έντονα, έπειτα από αποτυχημένους ελέγχους ποιότητας, εν τούτοις τόσο η Άγκυρα, όσο και το Λονδίνο υπογράμμισαν πως δεν επρόκειτο για μία διακυβερνητική αποστολή και πως δεν υπήρχε πρόβλημα με τη βοήθεια που στάλθηκε απευθείας από την Τουρκία.

Παρόλο που η διπλωματική αυτή προσέγγιση ενδέχεται να έχει αλλάξει τους τόνους σε κάποιες από τις προβληματικές διεθνείς σχέσεις της Άγκυρας, οι αναλυτές υποστηρίζουν πως είναι απίθανο να επιτευχθούν βιώσιμα αποτελέσματα χωρίς να υπάρξουν συγκεκριμένα βήματα για την αντιμετώπιση θεμελιωδών διαφορών.

“Καμία ένδειξη καλής θέλησης, καμία ποσότητα ιατρικής διπλωματίας δεν θα μπορέσει να μεταβάλει τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει προκαλέσει στην Ουάσινγκτον η ανάπτυξη των S-400 από την Τουρκία. Εάν η Τουρκία θέλει να αποκτήσει την εύνοια της Ουάσινγκτον, θα πρέπει να τερματίσει το πρόγραμμα των S-400”, εκτιμά ο Φάντι Χακούρα, σύμβουλος στο Βασιλικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων στο Λονδίνο.

Ο Γκονούλ Τολ, ιδρυτής και διευθυντής του Κέντρου Τουρκικών Σπουδών του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον, δηλώνει επίσης ότι επίσης κι οι διαφορές της Τουρκίας με την ΕΕ δεν πρόκειται να επιλυθούν εν μία νυκτί.

“Μόλο που κάποιες χώρες χαιρέτισαν την τουρκική βοήθεια, τα προβλήματα της Άγκυρας με τους γείτονές της και τους δυτικούς συμμάχους της είναι πολύ σοβαρά για να επιλυθούν μόνο μέσα από ορισμένα συμβολικά βήματα”, προσθέτει.

Σε επιθετικό τόνο απάντησε για μία ακόμη φορά ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά και την Κοινή Διακήρυξη των υπουργών Εξωτερικών της Κύπρου, της Αιγύπτου, της Γαλλίας της Ελλάδας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κατά των τουρκικών προκλήσεωνκαι παραβιάσεων σε Αιγαίο, Κύπρο και Μεσόγειο.

Μιλώντας ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Ερντογάν επιτέθηκε εναντίον των χωρών που υπέγραψαν τη Διακήρυξη, λέγοντας πως η χώρα του δεν προτίθεται να κάνει ούτε βήμα πίσω σε ό,τι αφορά τα δικαιώματά της.

«Θα συνεχίσουμε μέχρι τέλους να υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντα και τα δικαιώματα μας στο στην Μεσόγειο Αιγαίο, στην Κύπρο. Δεν θα αφήσουμε το πεδίο ούτε στο PKK ούτε στη FETO (το κίνημα του ιεροκήρυκα Γκιουλέν), αλλά ούτε στα αρμενικά και ελληνικά λόμπι, όπως και ούτε στις εχθρικές δυνάμεις όπως και στις δυνάμεις του κακού πηγάζουν από χώρες το Κόλπου», δήλωσε σε οργισμένο τόνο ο Ερντογάν, όπως μεταδίδει το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Anadolu.

Μπαράζ τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο

Εν τω μεταξύ, συνεχίστηκαν και τη Δευτέρα οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τρεις σχηματισμοί αποτελούμενοι από δύο τουρκικά μαχητικά F-16 καθώς κι ένα τουρκικό αναγνωριστικό σκάφος CN-135 πραγματοποίησαν συνολικά 34 παραβιάσεις του εθνικού εναερίου χώρου, ενώ πραγματοποίησαν και πέντε παραβάσεις του FIR Αθηνών στο βορειοανατολικό, κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο αντίστοιχα.

Εξάλλου, τα τέσσερα από τα μαχητικά σκάφη ήταν οπλισμένα, ενώ σημειώθηκαν και τρεις εμπλοκές.

Όπως αναφέρει το ΓΕΕΘΑ, τα τουρκικά αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, κατά πάγια πρακτική.

Η γερμανική κυβέρνηση θα συμμορφωθεί με την απόφαση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου για το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ (PSPP) της περιόδου 2015-18 και δεν θεωρεί ότι (η απόφαση) αμφισβητεί την υπεροχή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, διευκρίνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ. Ανησυχητική αλλά «ιάσιμη» φέρεται να θεωρεί την κατάσταση η Καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ.

«Αναμφισβήτητα αποτελεί καθήκον και δικαίωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ελέγχει ότι τα κράτη – μέλη εφαρμόζουν το δίκαιο της ΕΕ και είναι επίσης κατανοητό το γεγονός ότι η απόφαση της Καρλσρούης προκαλεί ερωτηματικά από την πλευρά της Επιτροπής», δήλωσε ο κ. Ζάιμπερτ και διαβεβαίωσε ότι αυτά τα ερωτήματα θα τεθούν στην γερμανική κυβέρνηση, η οποία και θα τα απαντήσει.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο εκπρόσωπος τόνισε ακόμη ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι, όπως πάντα, ο θεματοφύλακας των Συνθηκών της ΕΕ και πρόσθεσε ότι, σύμφωνα με την ανάλυση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου δεν αμφισβητεί το γεγονός, αλλά ζητά μια εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση για το θέμα του προγράμματος της ΕΚΤ.

Η κυρία Μέρκελ, από την πλευρά της, εξέφρασε νωρίτερα σήμερα την ανησυχία της για το ζήτημα, περιέγραψε ωστόσο την κατάσταση ως –υπό προϋποθέσεις– «ιάσιμη» και ανέδειξε την ανάγκη το θέμα να αντιμετωπιστεί «έξυπνα» από όλες τις πλευρές.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa), κατά την διάρκεια της συνεδρίασης του Προεδρείου του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU), η Καγκελάριος έκανε λόγο για «πολύ σημαντική» απόφαση από την πλευρά του Συνταγματικού Δικαστηρίου και δήλωσε αισιόδοξη ότι μπορεί να βρεθεί μια λύση, εφόσον η ΕΚΤ εξηγήσει αναλυτικά την προσέγγισή της για το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων. Τόνισε δε ότι η ίδια σέβεται απόλυτα την ανεξαρτησία της ΕΚΤ.

Η Μέρκελ παραδέχθηκε ακόμη ότι σε κάθε περίπτωση η κατάσταση είναι «λεπτή», καθώς η γερμανική απόφαση μπορεί να αξιοποιηθεί από άλλες χώρες της ΕΕ.
 

Η Ρωσία προτείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, να παραταθεί η ισχύς της συμφωνίας για την περαιτέρω μείωση και περιορισμό των στρατηγικών επιθετικών εξοπλισμών START για πέντε χρόνια και σ’ αυτό το διάστημα να εξευρεθεί ένας νέος μηχανισμός ελέγχου των εξοπλισμών, δήλωσε ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ.

Σύμφωνα με τον Ριαμπκόφ, οι επαφές της Μόσχας – Ουάσιγκτον στο ζήτημα αυτό δεν έχουν διακοπεί.

«Θεωρούμε ότι η συμφωνία START, που διασφάλισε αξιόπιστα την προβλεψιμότητα στον τομέα των πυραυλικών-πυρηνικών εξοπλισμών επί μία ολόκληρη δεκαετία, αξίζει να παραταθεί για ένα διάστημα πέντε ετών, κατά την διάρκεια του οποίου είναι δυνατόν, να καταφέρουμε να δημιουργήσουμε έναν νέο ή να τελειοποιήσουμε τον υπάρχοντα μηχανισμό στον τομέα του ελέγχου των εξοπλισμών» δήλωσε ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι η Μόσχα προς το παρόν δεν βλέπει εκ μέρους της Ουάσιγκτον «προθυμία να ανταποκριθεί θετικά στην πρόταση για παράταση της συμφωνίας χωρίς προϋποθέσεις».

Παράλληλα ο Ριαμπκόφ είπε πως η Μόσχα θα παρακολουθεί για να διαπιστώσει τι σημαίνει πρακτικά η πρόθεση της Ουάσιγκτον να διορίσει για πρώτη φορά μετά το 2008 πρέσβη στην Λευκορωσία, καθώς όπως είπε οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδεικνύουν μεγάλη δραστηριότητα σε χώρες που συνορεύουν άμεσα με την Ρωσία.