«Είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προσέγγιση και το ξέρει η Τουρκία» δήλωσε το πρωί της Παρασκευής ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κληθείς σε ραδιοφωνική συνέντευξη να τοποθετηθεί επί της ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΑΜ για «διαρκείς τουρκικές NAVTEX στο Αιγαίο».

«Δεν ξέρω για ποιους λόγους, εσωτερικής πολιτικής, το έκαναν αυτό. Σε επίπεδο δικαίου οι διαρκείς NAVTEX δεν έχουν καμία ουσία» πρόσθεσε ο κ. Δένδιας μιλώντας στο Alpha Radio, συμπληρώνοντας ότι «δεν βοηθούν τις σχέσεις με την Ελλάδα»

«Δεν είμαστε καθόλου διατεθειμένοι να θεωρήσουμε ότι αυτό συνιστά ενέργεια που η Ελλάδα δεσμεύεται να αντιδράσει με τρόπο που θα επέτρεπε στην Ελλάδα να θεωρήσει ότι η Navtex αυτή επιβάλλεται στην πράξη. Δεν έχουμε συνηθίσει κάτι τέτοιο, είναι παντελώς εκτός πλαισίου, τι να πει κανείς» κατέληξε για το θέμα αυτό ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.

Όσον αφορά τις σχέσεις με τη Γαλλία με αφορμή την χθεσινή επίσκεψη της Γαλλίδας ομολόγου του στην Ελλάδα, ο κ. Δένδιας είπε ότι «ο σκοπός μας δεν είναι περιορίσουμε την αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία, είναι μια συμφωνία που δούλεψε, ήρθε η ώρα να την ξαναδούμε και να εμβαθύνουμε και να διευρύνουμε. Και ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος Μακρόν θέλουν η συμφωνία να υπογραφεί μέχρι την Άνοιξη του 2026»

Μιλώντας για το νέο δόγμα στις Ένοπλες Δυνάμεις τόνισε ότι «έχουμε ΕΔ που μπορούν να αποτρέψουν πλήρως την οποιαδήποτε απειλή. Αυτό που κάνουμε τώρα είναι ριζικός ανασχηματισμός με ορίζοντα το 2030. Αυτό που επιχειρείται είναι η μετατροπή των ΕΔ από ένα σύνολο αξιόμαχου προσωπικού και ισχυρών συστημάτων, σε μια μηχανή λήψης και επεξεργασίας πληροφοριών, μια μηχανή γνώσης».

Στις Ένοπλες Δυνάμεις είχε παρεισφρήσει ο κίνδυνος να γίνουν ΔΕΚΟ της δεκαετίας του ’80 και αυτό το αντιμετωπίσαμε, συνέχισε στο πλαίσιο αυτό ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.

Για τις αλλαγές στη θητεία είπε πως «με εξαίρεση τις ειδικές δυνάμεις και τους δόκιμους όλοι οι υπόλοιποι κληρωτοί είχαν ελάχιστη ή καθόλου εκπαίδευση. Έριχναν μια γεμιστήρα σε όλη τη θητεία και η αξιοποίησή τους ήταν σκοπιές και αγγαρείες. Αυτό το αλλάζουμε. Τον Φεβρουάριο του 2026 που θα ακολουθήσει την νέα εκπαίδευση, στο ναυτικό και την αεροπορία θα πηγαίνουν όσοι έχουν σχετικές ειδικότητες. Αλλάζουμε και την τροφοδοσία, δίνουμε 100 ευρώ σε όποιον υπηρετεί στα σύνορα ενώ πριν δίναμε 8. Πρέπει να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε έναν αξιόμαχο στρατό. Εμείς βασιζόμαστε στον στρατό των πολιτών».

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συμφώνησε να σε κατάπαυσης πυρός κατά της Ουκρανίας για μία εβδομάδα, λόγω των ακραίων χαμηλών θερμοκρασιών.

Το αίτημα για προσωρινή παύση των επιθέσεων στην ουκρανική πρωτεύουσα διατυπώθηκε την ώρα που η Ρωσία συνεχίζει σφοδρά πλήγματα κατά κρίσιμων υποδομών της χώρας, αφήνοντας μεγάλο μέρος του πληθυσμού χωρίς θέρμανση, στην καρδιά του χειμώνα.

«Ζήτησα προσωπικά από τον πρόεδρο Πούτιν να μην υπάρξουν πυρά κατά του Κιέβου, αλλά και άλλων πόλεων και κωμοπόλεων, για μία εβδομάδα στη διάρκεια αυτού του εξαιρετικά ψυχρού κύματος», ανέφερε ο Τραμπ σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι ο Πούτιν «συμφώνησε», χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τη ρωσική πλευρά. Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απέφυγε να σχολιάσει ερώτηση σχετικά με το αν εξετάζεται αμοιβαία παύση πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές από Ρωσία και Ουκρανία.

Ο Τραμπ δήλωσε ικανοποιημένος από τη στάση του Ρώσου προέδρου, επισημαίνοντας ότι το Κίεβο αναμένεται να εισέλθει από την Παρασκευή σε ιδιαίτερα σκληρή ψυχρή περίοδο, η οποία θα διαρκέσει έως και την επόμενη εβδομάδα.

«Πολλοί μου έλεγαν “μην χαραμίσεις το τηλεφώνημα, δεν πρόκειται να το δεχτεί”. Κι όμως, το έκανε. Και είμαστε πολύ χαρούμενοι γι’ αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Την ίδια ώρα, ρωσική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στην περιφέρεια Ζαπορίζια, στη νότια Ουκρανία, προκάλεσε τον θάνατο τριών ανθρώπων κατά τη διάρκεια της νύχτας, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Μόσχα ετοιμάζει νέο, μεγάλης κλίμακας κύμα επιθέσεων, παρά τα σχέδια για επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών με αμερικανική διαμεσολάβηση το Σαββατοκύριακο.

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών δείχνουν πως η Ρωσία συγκεντρώνει δυνάμεις για μαζική αεροπορική επίθεση. Προηγούμενα πλήγματα, με τη συμμετοχή ακόμη και περισσότερων από 800 drones, αλλά και πυραύλων cruise και βαλλιστικών, είχαν στοχεύσει το ενεργειακό δίκτυο της χώρας.

«Κάθε ρωσικό πλήγμα υπονομεύει τις ειρηνευτικές συνομιλίες», δήλωσε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε αστικές περιοχές, μακριά από τη γραμμή του μετώπου μήκους περίπου 1.000 χιλιομέτρων, συνεχίζονται παρά τη διεθνή καταδίκη και τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή.

Οι ρωσικές επιθέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο στερούν από εκατομμύρια πολίτες θέρμανση, φως και τρεχούμενο νερό, στον πιο σκληρό χειμώνα των τελευταίων ετών. Οι ουκρανικές αρχές προειδοποιούν ότι στις αρχές Φεβρουαρίου αναμένονται θερμοκρασίες έως και -30 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένες περιοχές.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών αναμένεται να επαναληφθούν την Κυριακή, εν μέσω αμφιβολιών για τη βούληση της Μόσχας να προχωρήσει σε ουσιαστικό συμβιβασμό. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας κατηγόρησε τη Ρωσία ότι δεν αντιμετωπίζει σοβαρά τις συνομιλίες, καλώντας σε αυξημένη πίεση προς τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να βρίσκονται ένα βήμα πριν από στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, πιθανότατα μέσα στις επόμενες ημέρες, όπως διατυμπανίζει ο Ντόναλντ Τραμπ. Αν και οι πιθανοί στόχοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμοι, η έκβαση δεν είναι. Έτσι, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία την τελευταία στιγμή με την Τεχεράνη και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει να διατάξει επίθεση των αμερικανικών δυνάμεων, ποια θα μπορούσαν να είναι τα πιθανά αποτελέσματα;

1. Στοχευμένα, «χειρουργικά» πλήγματα, ελάχιστες απώλειες αμάχων και μετάβαση στη δημοκρατία

Αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ πραγματοποιούν περιορισμένα και ακριβή πλήγματα σε στρατιωτικές βάσεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και της παραστρατιωτικής δύναμης Basij, σε εγκαταστάσεις εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ένα ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς καταρρέει και, με τον καιρό, η χώρα μεταβαίνει σε μια πραγματική δημοκρατία, επανεντασσόμενη στη διεθνή κοινότητα. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο. Η δυτική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ και τη Λιβύη δεν οδήγησε σε ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία. Αν και έθεσε τέλος σε σκληρές δικτατορίες, άνοιξε τον δρόμο για χρόνια χάους και αιματοχυσίας. Η Συρία, η οποία πραγματοποίησε τη δική της επανάσταση και ανέτρεψε τον Πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024 χωρίς δυτική στρατιωτική υποστήριξη, μέχρι στιγμής φαίνεται να τα πηγαίνει καλύτερα.

2. Το καθεστώς επιβιώνει αλλά μετριάζει τις πολιτικές του

Αυτό θα μπορούσε να ονομαστεί το «μοντέλο της Βενεζουέλας», όπου μια γρήγορη και ισχυρή αμερικανική επέμβαση αφήνει το καθεστώς όρθιο, αλλά το αναγκάζει να μετριάσει τη στάση του. Στην περίπτωση του Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία θα επιβίωνε —κάτι που δεν θα ικανοποιούσε πολλούς Ιρανούς— αλλά θα αναγκαζόταν να περιορίσει τη στήριξή της σε βίαιες πολιτοφυλακές στη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να μειώσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά της προγράμματα και να χαλαρώσει την καταστολή των διαδηλώσεων. Και αυτό, ωστόσο, θεωρείται μάλλον απίθανο. Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει αμετακίνητη εδώ και 47 χρόνια και δείχνει ανίκανη να αλλάξει πορεία τώρα.

3. Κατάρρευση του καθεστώτος και αντικατάστασή του από στρατιωτική διακυβέρνηση

Πολλοί θεωρούν ότι αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο. Παρότι το καθεστώς είναι ξεκάθαρα αντιδημοφιλές σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού και κάθε νέο κύμα διαμαρτυριών το αποδυναμώνει, εξακολουθεί να υπάρχει ένα εκτεταμένο και βαθιά ριζωμένο κράτος ασφαλείας με ισχυρό συμφέρον στη διατήρηση του status quo. Ο βασικός λόγος που οι διαδηλώσεις μέχρι σήμερα δεν έχουν ανατρέψει το καθεστώς είναι η απουσία σημαντικών αποσκιρτήσεων, σε συνδυασμό με τη διάθεση της εξουσίας να χρησιμοποιήσει απεριόριστη βία για να παραμείνει στην εξουσία. Μέσα στο χάος που θα ακολουθούσε ένα αμερικανικό πλήγμα, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από ένα ισχυρό στρατιωτικό καθεστώς, αποτελούμενο κυρίως από στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.

4. Αντίποινα του Ιράν με επιθέσεις σε αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες

Το Ιράν έχει ορκιστεί να απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι «το δάχτυλό του βρίσκεται στη σκανδάλη». Αν και δεν μπορεί να συγκριθεί με την ισχύ του αμερικανικού Ναυτικού και της Αεροπορίας, θα μπορούσε να εξαπολύσει βαλλιστικούς πυραύλους και drones, πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγειες εγκαταστάσεις ή απομονωμένες ορεινές περιοχές. Υπάρχουν αμερικανικές βάσεις σε όλη την αραβική πλευρά του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ. Το Ιράν θα μπορούσε επίσης να στοχεύσει κρίσιμες υποδομές χωρών που θεωρεί ότι συνεργάστηκαν με τις ΗΠΑ, όπως η Ιορδανία. Η καταστροφική επίθεση με πυραύλους και drones στις εγκαταστάσεις της Saudi Aramco το 2019 έδειξε πόσο ευάλωτοι είναι οι Σαουδάραβες απέναντι στα ιρανικά όπλα. Οι αραβικές χώρες του Κόλπου, σύμμαχοι των ΗΠΑ, είναι εξαιρετικά ανήσυχες ότι οποιαδήποτε αμερικανική ενέργεια θα στραφεί τελικά εναντίον τους.

5. Το Ιράν απαντά τοποθετώντας νάρκες στον Κόλπο

Αυτό αποτελεί εδώ και χρόνια σοβαρή απειλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, από την εποχή του πολέμου Ιράν–Ιράκ (1980–88), όταν το Ιράν είχε όντως ναρκοθετήσει τις θαλάσσιες οδούς. Το Στενό του Ορμούζ, μεταξύ Ιράν και Ομάν, είναι κρίσιμο πέρασμα: περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου και το 20–25% του πετρελαίου διέρχονται από εκεί κάθε χρόνο. Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει ασκήσεις ταχείας ανάπτυξης θαλάσσιων ναρκών. Αν το έκανε, θα επηρέαζε άμεσα το παγκόσμιο εμπόριο και τις τιμές του πετρελαίου.

6. Το Ιράν βυθίζει αμερικανικό πολεμικό πλοίο

Ένας Αμερικανός κυβερνήτης πολεμικού πλοίου στον Κόλπο είχε δηλώσει ότι μία από τις μεγαλύτερες απειλές που φοβάται είναι μια «επίθεση σμήνους». Πρόκειται για μαζική επίθεση με εκρηκτικά drones και ταχύπλοα τορπιλοφόρα, σε τέτοιο αριθμό ώστε ακόμη και τα προηγμένα συστήματα άμυνας του αμερικανικού Ναυτικού να μην προλαβαίνουν να τα εξουδετερώσουν όλα. Το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό το συμβατικό ιρανικό ναυτικό στον Κόλπο και έχει εστιάσει σε ασύμμετρο πόλεμο, προσπαθώντας να παρακάμψει την τεχνολογική υπεροχή του 5ου Στόλου των ΗΠΑ. Η βύθιση αμερικανικού πολεμικού πλοίου και η πιθανή σύλληψη επιζώντων θα αποτελούσε τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ. Αν και θεωρείται απίθανο, αξίζει να σημειωθεί ότι το αντιτορπιλικό USS Cole παραλίγο να βυθιστεί το 2000 από επίθεση της Αλ Κάιντα, με 17 νεκρούς ναύτες, ενώ το 1987 το USS Stark χτυπήθηκε κατά λάθος από ιρακινό αεροσκάφος, με 37 νεκρούς.

7. Κατάρρευση του καθεστώτος και χάος

Αυτός είναι ένας πολύ πραγματικός κίνδυνος και μία από τις βασικές ανησυχίες χωρών όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία. Πέρα από τον κίνδυνο εμφυλίου πολέμου, όπως σε Συρία, Υεμένη και Λιβύη, υπάρχει και η πιθανότητα εθνοτικών συγκρούσεων, καθώς Κούρδοι, Βαλούχοι και άλλες μειονότητες θα προσπαθήσουν να προστατεύσουν τους πληθυσμούς τους μέσα σε ένα κενό εξουσίας. Πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής θα ήθελαν να δουν το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας — κυρίως το Ισραήλ — όμως κανείς δεν επιθυμεί η πολυπληθέστερη χώρα της περιοχής, με περίπου 93 εκατομμύρια κατοίκους, να βυθιστεί στο χάος, προκαλώντας ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αυτή τη στιγμή είναι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ, έχοντας συγκεντρώσει ισχυρές δυνάμεις κοντά στα σύνορα του Ιράν, μπορεί να θεωρήσει πως πρέπει να δράσει για να μη χάσει κύρος — ξεκινώντας έναν πόλεμο χωρίς ξεκάθαρο τέλος και με απρόβλεπτες, δυνητικά καταστροφικές συνέπειες.

Πρωτοφανής πρόκληση από το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, με Navtex που «χωρίζει» το Αιγαίο στη μέση.

Το πρωί της Πέμπτης, κατά την επίσημη ενημέρωση που πραγματοποιεί το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της γείτονος, ανέφερε ότι μετατρέπει τις Navtex σε αόριστης διάρκειας.

Χαρακτηριστικά, όπως μετέφερε η ανταποκρίτρια του Open στην Κωνσταντινούπολη, η τουρκική πλευρά αναφέρει ότι «τα διαβήματα τεχνικού χαρακτήρα δεν έχουν χρονικό περιορισμό, όπως υποστηρίζεται, αλλά ισχύουν απ’ αόριστον».

Το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας, τονίζει παράλληλα πως όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες της Ελλάδας «εντός των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καλύπτουν την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο, πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας».

Τι αναφέρουν οι Τούρκοι

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων, το τουρκικό ΥΠΕΘΑ δήλωσε σε δελτίο Τύπου που εξέδωσε: «Οι ειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας μας, οι οποίες έχουν τη φύση τεχνικών αντιρρήσεων σχετικά με τις δραστηριότητες της Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, είναι αόριστης διάρκειας, όχι διετούς διάρκειας όπως ισχυρίζεται».

Η παραπάνω προκλητική δήλωση έρχεται λίγο πριν την αναμενόμενη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Φεβρουάριο.

Με την υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, Καθρίν Βοτρίν, συναντάται σήμερα ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας.

Λίγο πριν τις 11:00 η Γαλλίδα επίσημη και ο Έλληνας υπουργός έφτασαν στον ναύσταθμο Σαλαμίνας και επιθεώρησαν τα τιμητικά αγήματα.

Η συνάντηση των δύο υπουργών πραγματοποιείται επί της φρεγάτας «Κίμων» της πρώτης ελληνικής Belharra.

Οι δύο υπουργοί θα κάνουν δηλώσεις ενώ στη συνέχεια ο Έλληνας υπουργός θα παραθέσει γεύμα εργασίας στη Γαλλίδα ομόλογό του.

Η ατζέντα της συνάντησης περιλαμβάνει την περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Γαλλίας, την ανανέωση της διμερούς Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για την Άμυνα και την Ασφάλεια, τη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία καθώς και ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.