Στην προκλητικότητα στον Έβρο αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, κ. Νίκος Παναγιωτόπουλος. Ο κ. Παναγιωτόπουλος διευκρίνισε μιλώντας στον Θέμα 104,6 ότι «αυτά τα περιστατικά συμβαίνουν. Δεν θέλω να δώσω την εντύπωση ότι μας είναι αδιάφορα εξαιτίας της δύναμης της συνήθειας… κάθε άλλο».
«Είχαμε προβλέψει ότι η ένταση θα συντηρηθεί και ότι για εμάς ο συναγερμός δεν λήγει. Απλά, εντείνονται τα μέτρα ασφαλείας των συνόρων και συνεχίζονται οι εργασίες. Η απόπειρα θωράκισης του Έβρου και με τον φράχτη στα σημεία που ήταν “ανοχύρωτα”, συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς», σημείωσε.
Τόνισε επίσης, «περιμέναμε από την άλλη πλευρά να συντηρήσει αυτήν την ένταση. Δεν ξέρω αν είναι ένα κεντρικά οργανωμένο σχέδιο ή μεμονωμένες συμπεριφορές ανθρώπων που έχουν εκνευριστεί κιόλας επειδή αναγνωρίζουν ότι δεν έχει περάσει το δικό τους στον Έβρο. Σε κάθε περίπτωση θα συνεχίσουμε να είμαστε εκεί, να απαντούμε, να παίρνουμε τα μέτρα μας και να κρατάμε τον συναγερμό και να οχυρωνόμαστε. Μακάρι κάθε φορά που πυροβολεί κάποιος Τούρκος να είναι και κάποιο στέλεχος της Frontex για να καταγράφει αυτές τις συμπεριφορές».
«Διαμαρτυρηθήκαμε όπως έπρεπε να διαμαρτυρηθούμε, χωρίς φωνές, χωρίς απώλεια ψυχραιμίας για να δείξουμε το αυτονόητο. Το αυτονόητο και το προφανές έχει γίνει κατανοητό σε όλους τους Ευρωπαίους εταίρους. Δεν πρέπει να σταματήσουμε να κάνουμε την παράστασή μας και να εκφράζουμε τη διαμαρτυρία μας. Αναμέναμε τη διατήρηση αυτής της έντασης, δεν αλλάζει τον σχεδιασμό μας. Εμείς εμμένουμε, δεν θα ξεμείνουμε εμείς από δυνάμεις ή αντοχές. Μπορεί να ξεμείνουν οι άλλοι, οι απέναντι, εμείς πάντως δεν θα ξεμείνουμε»,πρόσθεσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Τέλος, ο κ. Παναγιωτόπουλος εκτίμησε ότι «ο παράγων πανδημία είναι πλέον μία ανησυχητική διάσταση στην υπόθεση της οργανωμένης διακίνησης μεταναστών από την Τουρκία προς την Ελλάδα. Η πιθανότητα να υπάρχουν και ασθενείς στα ρεύματα που κατευθύνονται προς Ελλάδα είναι υπαρκτή και πρέπει να συνεκτιμηθεί αυτός ο κίνδυνος. Δεν είμαι έτοιμος να κάνω λόγο για οργανωμένο σχέδιο, να εξαπολύσει η Τουρκία εδώ το βιολογικό όπλο…», σημειώνοντας: «Χθες, είχαμε πολλές αποτροπές στον Έβρο, γύρω στις 200, και στα νησιά είχαμε μία έξαρση αυτές τις ημέρες».
Μια γρήγορη περιήγηση στις αναλύσεις ινστιτούτων αλλά και διεθνών εντύπων που καταπιάνονται με το ζήτημα των πολεμικών εξοπλισμών, θα πείσει και τον πιο δύσπιστο αναγνώστη πως τα αμερικανικά F-35, δικαίως αποκαλούνται “πολεμικές μηχανές”.
Τα F-35 είναι υπερσύγχρονα, 5ης γενιάς πολεμικά αεροσκάφη, τα οποία συνδυάζουν μοναδικά τεχνικά χαρακτηριστικά, καθιστώντας τα την “ναυαρχίδα” του αμερικανικού αεροπορικού στόλου. Όπως έγραψε προσφάτως και το Atlantic, τα F-35 είναι ένα υπερόπλο για τον στρατό που το διαθέτει και ένας εφιάλτης για εκείνον που καλείται να το αντιμετωπίσει.
Για αυτό το λόγο εξάλλου, πηγές του ελληνικού Πενταγώνου, όταν ακόμη «παιζόταν» η αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, τόνιζαν με νόημα πως αν η Άγκυρα έπαιρνε και τους S-400, αλλά και τα F-35, η υπεροπλία της θα ήταν τεράστια.
Τα χαρακτηριστικά των F35
Το F-35 Lightning ή αλλιώς “αστραπή” είναι ένα μονοθέσιο, υπερηχητικό και χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) αεροσκάφος πέμπτης γενιάς.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα μαχητικό αεροσκάφος πολλαπλών χρήσεων, καθώς μπορεί να μετέχει με άνεση τόσο σε αναχαιτίσεις όσο και σε αερομαχίες.
Παράλληλα, μπορεί να χτυπήσει «αθόρυβα» στόχους σε εχθρικό έδαφος, να κάνει ηλεκτρονικές επιθέσεις μπλοκάροντας εχθρικά συστήματα ραντάρ ή και να πραγματοποιήσει αποστολές παρακολούθησης.
Η Whasington Post έγραψε χαρακτηριστικά για την ικανότητα των F-35 πως ” την ώρα που ο εχθρός θα το ακούσει… θα είναι πολύ αργά για να αντιδράσει”.
Πράγματι, σημαντικοί αναλυτές, χαρακτηρίζουν τα F-35 ως «πολεμικές μηχανές» καθώς μπορούν να πλησιάζουν διαφορετικούς στόχους τελείως «αθόρυβα» και χωρίς να γίνονται αντιληπτά.
Παράλληλα, τα F-35, παρέχουν στους πιλότους τους ένα μοναδικό πλεονέκτημα: στοιχεία και αναλυτικούς χάρτες για το πεδίο της μάχης , από πολύ μεγάλη απόσταση, προσφέροντας έτσι την ικανότητα στον πιλότο για αιφνιδιασμό αλλά και αποφυγή απειλών.
Την ίδια ώρα, το F-35 μπορεί να δεχθεί εντολές μέσω της φωνής του πιλότου καθώς διαθέτει σύστημα Direct Voice Input, ενώ το σύστημα απεικόνισης στο κράνος του πιλότου προβάλλει πληροφορίες κατ’ ευθείαν στον ίδιο, δίνοντας του τη δυνατότητα στόχευσης, μόνο με την κίνηση του κεφαλιού .
“Το πλεονέκτημα”
Η απόκτηση των F-35 θα προσφέρει στην ελληνική αεροπορία ένα μοναδικό πλεονέκτημα έναντι της τουρκικής αεροπορίας. Αν μάλιστα συνυπολογισθεί πως ως το τέλος του 2027, αναμένεται να έχουν αναβαθμιστεί σε έκδοση Viper, 84 ακόμα F-16, τότε γίνεται σαφές πως η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα έχει έναν εντελώς ανανεωμένο στόλο με πολύ προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και επικοινωνίας, ικανό να βάλει φρένο στην τουρκική προκλητικότητα.
“Οι δυσκολίες”
Αυτά βέβαια είναι τα καλά της υπόθεσης F-35. Υπάρχουν όμως και αρκετά «αγκάθια». Η ένταξή τους στο δυναμικό της Πολεμικής Αεροπορίας δεν είναι κάτι απλό. Ακόμη και για μία μοίρα μαχητικών θα χρειαστεί να γίνουν σημαντικές αλλαγές υποδομών. Η Πολεμική Αεροπορία θα πρέπει να κάνει τεράστια άλματα εκσυγχρονισμού για να υποδεχτεί και να συντηρεί τα μαχητικά 5ης γενιάς. Σημειώνεται επίσης ότι δύο ζητήματα που οπωσδήποτε θα απασχολήσουν την ελληνική πλευρά είναι το τεράστιο κόστος αγοράς και πτήσης τους. Ένα F-35 κοστίζει περί τα 100 εκατομμύρια ευρώ, ενώ σε περίπου 44.000 δολάρια ανέρχεται κάθε ώρα πτήσης.
Το γεγονός πως το Ισραήλ με πυραύλους εδάφους-αέρος, βάλλει κατά στόχων εντός της Συριακής επικράτειας, δεν αποτελεί είδηση. Εξάλλου, τα τελευταία χρόνια, τέτοιου είδους επιθέσεις αποτελούν ένα είδος “καθημερινότητας” ανάμεσα στις δύο χώρες.
Αυτό που αποτελεί όμως είδηση και προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι πως το τελευταίο χρονικό διάστημα, οι ισραηλινοί πύραυλοι αναχαιτίζονται από την σχεδόν ανύπαρκτη Συριακή αεράμυνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η λύση στον παραπάνω γρίφο, είναι ο κινεζικός στρατός. Πιο συγκεκριμένα, το τελευταίο διάστημα στην Νότια Συρία, έχουν εγκατασταθεί προηγμένης τεχνολογίας κινεζικά ραντάρ, τα οποία έχουν την ικανότητα να εντοπίζουν έγκαιρα στόχους και να δίνουν την δυνατότητα στην συριακή αεράμυνα να βάλλει κατ’ αυτών.
“Εξαιτίας του γεγονότος πως η συριακή αεράμυνα χρησιμοποιεί τα κινεζικά ραντάρ, έχουμε αποτελέσματα. Το προηγούμενο διάστημα λάβαμε έναν σημαντικό αριθμό κινεζικών ραντάρ τύπου JY-27 που αποδείχθηκαν σημαντικά” ανέφερε πηγή του συριακού στρατού σε αραβικό πρακτορείο ειδήσεων, ενώ προσέθεσε πως “χρησιμοποιώντας αυτό το σύστημα και ενεργοποιώντας τους S-300 μπορούμε πλέον να αναχαιτίσουμε τους ισραηλινούς πυραύλους”.
Doctor puts on or takes off his mask isolated on white
Τις βασικές οδηγίες για τα μέτρα δημόσιας υγείας και τη χρήση μάσκας στους χώρους όπου θα είναι ελεύθερη η πρόσβαση από τη Δευτέρα 4 Μαϊου παραθέτει η υγειονομική επιτροπή όπως αυτά εγκρίθηκαν.
Σύμφωνα με τις οδηγίες δημόσιας υγείας (υγιεινή χεριών, αποστάσεις, χρήση μάσκας) τα μέτρα ισχύουν στις βασικές κατηγορίες δημόσιων χώρων όπως είναι τα γραφεία, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα φροντιστήρια, οι χώροι λατρείας, η εστίαση, τα καταστήματα, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, τα ταξί, οι ανελκυστήρες, οι λοιποί ανοικτοί χώροι, τα νοσοκομεία, τα ιατρεία, τα διαγνωστικά κέντρα, τα καταστήματα λιανικής, τα κομμωτήρια και τα κέντρα αισθητικής.
Αναφορικά με τη χρήση μάσκας παραθέτονται οδηγίες χρήσης από την υγειονομική επιτροπή.
Αναλυτικά από τη Δευτέρα που τίθενται σε ισχύ τα μέτρα για την σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα, η κυβέρνηση εξέδωσε πίνακες με οδηγίες Δημόσιας Υγείας (υγιεινή χεριών, αποστάσεις, χρήση μάσκας) στις βασικές κατηγορίες δημόσιων χώρων, με βάση τις τελικές κατευθύνσεις που εγκρίθηκαν χθες από την Υγειονομική Επιτροπή.
Συγκεκριμένα στα μέτρα κυρίαρχο ρόλο παίζουν η απόσταση μεταξύ των ανθρώπων, η υγειινή χεριών σε όλους τους χώρους, η χρήση ιατρικής μάσκας σε πολλές περιπτώσεις, και η συνάθροιση περιορισμενου αριθμού ατόμων σε κλειστούς χώρους.
Η απόσταση μεταξύ ατόμων είναι το ελάχιστο 1,5 μέτρα, στους ανελκυστήρες επιτρέπεται πληρότητα έως 40%, η χρήση ιατρικής μάσκας είναι υποχρεωτική για το προσωπικό σε καταστήματα, μέσα μαζικής μεταφοράς, χώρους εστίασης, νοσοκομεία και κομμωτήρια, ενώ για το κοινό είναι υποχρεωτική στα μέσα μαζικής μεταφοράς ανελκυστηρες και νοσοκομεία.
Επίσης έχουν εκδοθεί οδηγίες για τη σωστή χρήση μάσκας (ιατρικής και μη ιατρικής) η οποία είναι «το κλειδί για την αποτελεσματικότητά της και την προστασία του ατόμου που τη φορά», καθώς και για την κατασκευή μη ιατρικής μάσκας.
Η χρήση μη ιατρικής μάσκας στους εργαζόμενους καθίσταται υποχρεωτική όταν εργάζονται σε σούπερ μάρκετ χώρους εστίασης χώρους διαχείρισης μη τυποποημένων τροφίμων (κρεοπωλεία ιχθυοπωλεία, ζαχαροπλαστεία κ.α.) και σε οσους εργάζονται σε χώρους εργασίας στους οποίους δεν είναι δυνατόν να τηρηθούν οι αποστάσεις ασφαλείας (π.χ. μέσα μαζικής μεταφοράς). Όσοι εργάζονται σε νοσοκομεία ιατρεία κέντρα υγείας και διαγνωστικά κέντρα κάνουν χρήση ιατρικής μάσκας.
Επισημαίνεται τέλος, ότι η χρήση μη ιατρικής μάσκας αποτελεί συμπληρωματικό μέτρο και δεν υποκαθιστά τους βασικούς κανόνες προστασίας.
Τους τελευταίους δύο μήνες, η μετάδοση του κορονοϊού και η επακόλουθη προσπάθεια των κυβερνήσεων να διαμορφώσουν δημόσιες πολιτικές στο εσωτερικό των χωρών τους σε απάντηση προς την πανδημία, κυριάρχησαν στο δημόσιο και ιδιωτικό λόγο. Παρ’ όλα αυτά η κυρίαρχη πολιτική προσέγγιση της καραντίνας (lockdown) και της κοινωνικής αποστασιοποίησης (social distancing) ουσιαστικά έχει «σταματήσει» την παγκόσμια οικονομία, κατακρημνίζοντας την παγκόσμια αγορά ενέργειας, εξαλείφοντας κάθε ψευδή αίσθηση σταθερότητας και επιταχύνοντας το γεωπολιτικό παίγνιο. Αυτή η εξέλιξη είναι εξαιρετικά εμφανής στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία την τελευταία δεκαετία έχει υπάρξει σημείο αναφοράς της παγκόσμιας προσφυγικής κρίσης, της οικονομικής αναταραχής, της πολιτικής αστάθειας, εμφυλίου πολέμου και πολέμου των περιφερειακών παικτών δι’ αντιπροσώπων.
Φαίνεται ότι τα τελευταία γεγονότα μετατόπισαν το γεωπολιτικό πλεονέκτημα προς τους περιφερειακούς δρώντες που είναι καθαροί εισαγωγείς ενέργειας, σε σχέση με το πλεονέκτημα που απολάμβαναν εδώ και δεκαετίες οι εξαγωγείς ενέργειας. Παρά το ότι, η κατάσταση αυτή μπορεί να είναι προσωρινή, καθώς η παγκόσμια αγορά θα επανενεργοποιηθεί και οι εξαγωγείς ενέργειας θα ανακάμψουν, η περίοδος αυτή καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνη. Υπάρχει ένα προσωρινό τακτικό πλεονέκτημα για ένα κράτος όπως η Τουρκία, που φιλοδοξεί να υλοποιήσει τη φιλόδοξη και τολμηρή της ατζέντα στην περιοχή που εκτείνεται από τη Συρία ως τη Λιβύη.
Εν μέσω αυτής της κρίσης, τα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου αναγκάστηκαν να στρέψουν την προσοχή τους στην αντιμετώπιση της κρίσης της δημόσιας υγείας στο εσωτερικό τους, εκθέτοντας, έτσι, την ευθραυστότητα κάθε χώρας και τους περιορισμούς στην εξισορρόπηση των γεωπολιτικών φιλοδοξιών με τις εσωτερικές ανησυχίες. Η ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη στρατηγική της Σαουδικής Αραβίας, με την έναρξη πολέμου για τις πετρελαϊκές τιμές με τη Ρωσία -ο οποίος είχε καταστροφικές συνέπειες για το Ριάντ σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο-, μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως τέτοια.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χώρες οι οποίες την τελευταία δεκαετία υποστήριξαν ενεργά περιφερειακούς «αντιπροσώπους», όπως η Υεμένη, η Συρία και η Λιβύη την επαύριο της Αραβικής Άνοιξης, αναγκάστηκαν τώρα να υποχωρήσουν ώστε να διαχειριστούν εσωτερικά ζητήματα. Κατά συνέπεια, αυτή η τακτική υποχώρηση μετατόπισε την ισορροπία με όρους στρατηγικού πλεονεκτήματος και στα τρία μέτωπα αντιπαράθεσης. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στο Ιράν να αποκομίσει οφέλη στην Υεμένη και ενίσχυσε τις θέσεις Ρωσίας και Τουρκίας ως διεκδικητών στη Συρία. Παρά το ότι το Ιράν υπέφερε από τον κορονοϊό, η κατάρρευση της ενεργειακής ζήτησης δεν θα έχει απαραίτητα τα ίδια καταστροφικά αποτελέσματα. Κατά ειρωνικό τρόπο, το εμπάργκο που υφίσταται ήδη και οι συνδέσεις με τις ασιατικές αγορές θα «προστατεύσουν», κατά κάποιο τρόπο, μία οικονομία που βρίσκεται σε δεινή θέση. Παρ’ όλα αυτά, το Ιράν θα αγωνιστεί να διατηρήσει την εμπλοκή του στο Ιράκ, στη Συρία και στο Λίβανο καθώς θα αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις τόσο στον Κόλπο όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο άλλο άκρο, Λίβανος, Ιορδανία και Ισραήλ, θα ωφεληθούν από τους περιορισμούς που έχει επιφέρει ο κορονοϊός και από την κατάρρευση στην αγορά ενέργειας. Ο Λίβανος βρισκόταν και βρίσκεται εν μέσω μίας οικονομικής κρίσης, αντιμετωπίζοντας το δύσκολο δίλημμα μεταξύ των σκληρών πολιτικών του ΔΝΤ και της στήριξης από το Ιράν μέσω της Χεζμπολάχ. Αυτή η περίοδος επέτρεψε μία αναβολή των εξελίξεων, αφού ο αριθμός των χωρών που ζητούν βοήθεια από το ΔΝΤ αυξάνεται εκθετικά. Για την Ιορδανία, μία χώρα-εισαγωγέα ενέργειας, τα μειωμένα ενεργειακά κόστη είναι αρκετά σημαντικά ώστε να αντισταθμίσουν τα μειωμένα τουριστικά έσοδα. Πρόκειται για μία σπάνια περίσταση κατά την οποία Λίβανος, Ιορδανία και Ισραήλ θα ήταν στο ίδιο στρατόπεδο· όμως και το Ισραήλ κερδίζει από την καταρρέουσα αγορά ενέργειας και την επέκταση της μετάδοσης, καθώς προκάλεσε τον κατάλληλο φόβο στα δύο μεγάλα κόμματα ώστε να συμφωνήσουν στη δημιουργία μιας κυβέρνησης συνασπισμού, ώστε να αποφευχθεί μία τέταρτη εκλογική αναμέτρηση σε λιγότερο από έναν χρόνο, την ώρα που η πανδημία και η ενεργειακή κρίση θεωρήθηκαν ως γενικότερο ζήτημα ασφαλείας.
Στη Βόρεια Αφρική, η Τυνησία, η Αίγυπτος και η Λιβύη θα επηρεαστούν σε διαφορετικό βαθμό από το μεταβαλλόμενο τοπίο που έχει φέρει η πανδημία και η κατάρρευση της αγοράς ενέργειας. Η Τυνησία, η πιο επιτυχημένη «επιζήσασα» της Αραβικής Άνοιξης το 2010, έπειτα από μήνες αβεβαιότητας, σχημάτισε μία αδύναμη κυβέρνηση συνασπισμού. Δυστυχώς η κυβέρνηση του Φαχφάχ στερείται της πολιτικής βούλησης και ισχύος να ελιχθεί αποτελεσματικά στις οικονομικές δυσκολίες που ακολουθούν, αφού οι κρίσεις της πανδημίας και της ενέργειας θα θέσουν σκληρά διλήμματα για τη χώρα που εξαρτάται από τον τουρισμό, τη γεωργία και την ενέργεια. Είναι βέβαιο ότι η χώρα θα προστεθεί στη μακρά λίστα των χωρών που θα αναζητήσουν τη βοήθεια του ΔΝΤ στο κοντινό μέλλον. Η Αίγυπτος, η οποία υπήρξε σημαντικά ωφελημένη από τη «γενναιοδωρία» της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων τα τελευταία χρόνια, ειδικά με την κυβέρνηση του Προέδρου, Σίσι που επέλεξε μία πιο κοσμική κυβερνητική πορεία σε σχέση με αυτήν της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, σύντομα πρόκειται να αντικρίσει το τέλος της βοήθειας αυτής, μετά την κατάρρευση της αγοράς ενέργειας. Η κατάσταση στην Αίγυπτο περιπλέκεται περαιτέρω από τη συνεχιζόμενη διαμάχη της χώρας με την Αιθιοπία και το Σουδάν, εξαιτίας της φραγής του ποταμού Νείλου από την πρώτη. Πρόκειται για μία κατάσταση, η οποία φαινόταν να οδηγούσε αναπόφευκτα προς αντιπαράθεση, ωστόσο τις τελευταίες δύο εβδομάδες παραμερίστηκε, αφού η προσοχή της αιγυπτιακής κυβέρνησης στράφηκε στον κορονοϊό. Η χώρα στην οποία διακυβεύονται τα περισσότερα είναι η Λιβύη, καθώς θα μπορούσε να βιώσει μία ειρηνευτική διαίρεση στο πρότυπο της Υεμένης από την αποχώρηση ΗΑΕ/Σ. Αραβίας, με τον Εθνικό Στρατό της Λιβύης (LNA) του Χαλίφα Χαφτάρ να λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της στήριξής του από τις χώρες του Κόλπου. Η υφιστάμενη Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA), η οποία είναι εχθρική απέναντι στον Χαφτάρ στηρίζεται κυρίως από την Τουρκία και αποκομίζει οφέλη παίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη Λιβύη στη μετά τη σύγκρουση εποχή. Η Τουρκία στη Λιβύη, όπως και το Ιράν στην Υεμένη έχουν πολλά να κερδίσουν και η υποχώρηση των χωρών του Κόλπου προσφέρει μία μοναδική στιγμή.
Η πιο σημαντική υφιστάμενη τάση στην Ανατολική Μεσόγειο την τελευταία δεκαετία ήταν η υποχώρηση ή η έλλειψη ικανότητας των Ηνωμένων Πολιτειών και των ευρωπαϊκών δυνάμεων να παίξουν το ρόλο που είχαν στην περιοχή τις περασμένες δεκαετίες και αιώνες. Η τρέχουσα πανδημία κατέδειξε περαιτέρω την απροθυμία της ΕΕ να αντιμετωπίσει συλλογικά προκλήσεις, καθώς τα κράτη υιοθέτησαν την ίδια στενή εθνικιστική προσέγγιση που ακολούθησαν τόσο στο ζήτημα της μεταναστευτικής/προσφυγικής κρίσης όσο και της χρηματοπιστωτικής του 2009. Η Ιταλία και η Μάλτα έκλεισαν τελείως τα σύνορα και τα αυτιά τους στο προσφυγικό με τις καταστροφικές συνέπειες της πανδημίας να μην έχουν συνειδητοποιηθεί ακόμα πλήρως. Ωστόσο, αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι παρά την ανθρωπιστική και οικονομική καταστροφή, τα χρόνια ζητήματα της αλληλεγγύης και της συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένουν και έχουν ενταθεί. Πρόκειται για την τρίτη κρίση μέσα σε μία δεκαετία -υπολογίζοντας την οικονομική και προσφυγική κρίση από το 2009- στην οποία ο Βορράς και ο Νότος της ΕΕ δεν έχουν καταφέρει να επιτύχουν μία κοινή προσέγγιση πολιτικής.
Καθώς κινούμαστε γύρω από την Ανατολική Μεσόγειο, καθίσταται σαφές ότι τα δεδομένα για κάθε χώρα θα είναι διαφορετικά και θα περιλαμβάνουν προκλήσεις, «ανοικτό» το ενδεχόμενο να βρισκόμαστε ενώπιον μιας νέας περιφερειακής ισορροπίας. Τις μεγαλύτερες προοπτικές για σύγκρουση συγκεντρώνει πιθανώς η μάχη για μία νέα ισορροπία στην περιοχή γύρω από την Τουρκία, καθώς και η σταθερά αναπτυσσόμενη και φιλόδοξη περιφερειακή ατζέντα της Άγκυρας. Το ξαφνικό γεωπολιτικό πλεονέκτημά της στην Αν. Μεσόγειο, καθώς η μειωμένη παρουσία της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σε συνδυασμό με την «απουσία» ΗΠΑ και ΕΕ, έχει απομακρύνει όλους τους αντιπάλους και ανταγωνιστές της για περιφερειακή κυριαρχία. Το modus vivendi που εγκαθιδρύθηκε με τη Ρωσία στη Συρία και η ενεργός συμμετοχή στη Λιβύη με περιορισμένη ώθηση, ενδυνάμωσαν την κυβέρνηση Ερντογάν σε δύο μέτωπα, στις αξιώσεις της εξωτερικής πολιτικής σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο καθώς και στην εδραίωση ενός εθνικιστικού λαϊκισμού στο εσωτερικό της Τουρκίας, πιθανώς προστατεύοντας την κυβέρνηση από την επικείμενη οικονομική κατάρρευση. Η ασαφής οικονομική κατάσταση στο εσωτερικό και οι φιλοδοξίες της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, οι οποίες εμφανίζονται εφικτές, καθιστούν τη χώρα ως την πιο επικίνδυνη στην περιοχή και μία αντιπαράθεση με την Ελλάδα ως πιθανή.
Οι αντιλήψεις και οι παρανοήσεις ισχύος και η ξαφνική μετατόπιση στους συσχετισμούς ισχύος είναι κλασικές συνταγές σύγκρουσης και πολέμου. Οι καταρρέουσες αγορές ενέργειας επιτρέπουν στην Τουρκία να αναζητήσει πλεονεκτήματα σε ένα γεωπολιτικό τοπίο που αποτελείται πλέον από αδύναμους ή υποχωρούντες δρώντες, ενώ την ίδια ώρα η ίδια ωφελείται ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες οι τουρκικές φιλοδοξίες έχουν πληγεί από εγχώριες, περιφερειακές και παγκόσμιες συνθήκες, οι οποίες δεν ευθυγραμμίζονταν, καθώς οι διαδοχικές κυβερνήσεις, από την εποχή του Τουργκούτ Οζάλ -εμπνευσμένες με τις πρόσφατες αυτοκρατορικές αναμνήσεις- έπαιξαν με τις φιλοδοξίες του παντουρκισμού ή του πανοθωμανισμού. Προς το παρόν, φαίνεται ότι το επίπεδο της φιλοδοξίας αυτής μπορεί να επιτευχθεί με μία αντίληψη σκοπιμότητας, που θα οδηγούσε σε μία καταστροφή στην περιοχή.
Τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η τουρκική κυβέρνηση δυσκολεύτηκε να αντιμετωπίσει τον κορονοϊό και την κατάρρευση της λίρας αποτελεσματικά και με διαφάνεια. Ταυτόχρονα, σημειώθηκε όξυνση της εθνικιστικής ρητορικής σε σειρά ζητημάτων, από το προσφυγικό μέχρι τη Λιβύη και τις υπεράκτιες γεωτρήσεις στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο. Ενώ τα πλοία με τα τρυπάνια της Exxon/Mobil και της Total φεύγουν από τη περιοχή, καθώς είναι απαγορευτική η περαιτέρω έρευνα σε αυτή τη φάση, η Τουρκία αξιοποιεί την ευκαιρία δημιουργώντας προηγούμενα, εγκαθιδρύοντας de facto κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο αψηφώντας τα επιχειρήματα Κύπρου και Ελλάδας. Η επιπόλαιη προσέγγιση από τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου σε αυτή τη φάση μπορεί να αποδειχθούν επιζήμιες στο μέλλον. Ο κύβος έχει ριφθεί. Είναι θέμα μηνών η Τουρκία να μπορέσει να δημιουργήσει μία ζώνη στη Βόρεια Συρία, τώρα πια με την αποδοχή και συγκατάθεση της Ρωσίας, όπως υποδηλώνεται από τις κοινές περιπολίες στην περιοχή. Η Τουρκία έχει επίσης εδραιώσει με επιτυχία την παρουσία της στη Λιβύη, συμμετέχοντας αποτελεσματικά σε μια συνεχή επίθεση -από τις 4 Απριλίου- εναντίον του Χαφτάρ και έχει μετακινηθεί, χωρίς καμία αντίσταση από την Ελλάδα και την Κύπρο, στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που τα γαλλικά και αμερικανικά συμφέροντα φεύγουν από την περιοχή.
Η φράση της περιόδου φαίνεται να είναι η «επιστροφή στην κανονικότητα», μετά το πέρασμα της πανδημίας, αλλά φοβάμαι ότι χωρίς αντίσταση στον σταθερό τουρκικό επεκτατισμό, η επιστροφή στη μετα-κορονοϊού Ανατολική Μεσόγειο, μπορεί να περιλαμβάνει την Τουρκία ως κυρίαρχη περιφερειακή δύναμη· ιδιαίτερα αν η περιφερειακή κυριαρχία της Τουρκίας δεν απειλήσει τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των ΗΠΑ, αλλά αντίθετα σταθεροποιήσει την περιοχή.
Ο Πέτρος Βαμβακάς, Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών του Emmanuel College της Βοστώνης, αναλύει στο ΕΝΑ τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Ανατολική Μεσόγειο εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού και της κρίσης στην αγορά ενέργειας που έχει επιφέρει, θέτοντας στο επίκεντρο τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τις τουρκικές επιδιώξεις στην περιοχή.
Την αναβαθμισμένη εικόνα της Ελλάδας, μετά την επιτυχημένη διαχείριση των κρίσεων, και τη φιλοδοξία της για ακόμα πιο δυναμική και εποικοδομητική παρουσία στο διεθνές προσκήνιο στη νέα διεθνή πραγματικότητα, αναλύει ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας σε άρθρο του στην εφημερίδα “Τα Νέα Σαββατοκύριακο”. Όπως επισημαίνει ο κ. Δένδιας, η Ελλάδα κατάφερε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά δύο πρωτόγνωρες προκλήσεις, τόσο αυτή της πανδημίας, όσο και την κατάσταση που διαμορφώθηκε νωρίτερα στον Έβρο, με την εργαλειοποίηση της ανθρώπινης δυστυχίας από την Τουρκία.
«Εξαιτίας της επιδειχθείσας μεθοδικότητας, η Ελλάδα αναγνωρίζεται σήμερα ως χώρα υπόδειγμα στη διαχείριση δύσκολων καταστάσεων και κρίσεων, αλλά και ως παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας για την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή μας», σημειώνει ο υπουργός Εξωτερικών και προσθέτει: «Η αναβαθμισμένη εικόνα της χώρας αποτελεί το καλύτερο διαβατήριο προώθησης των ελληνικών θέσεων στα ευρωπαϊκά και διεθνή fora». Επισημαίνει ότι η ελληνική διπλωματία επιδιώκει να συνεισφέρει, σε συνεργασία με τους εταίρους της στην ΕΕ και παγκοσμίως, λύσεις σε ζητήματα όπως η πανδημία και οι συνέπειές της, οι μεταναστευτικές ροές, η αναδιάρθρωση της διεθνούς οικονομίας.
«Με ισχυροποιημένο το κύρος της διεθνώς, καλλιεργώντας συμμαχίες και σχέσεις εμπιστοσύνης, η Ελλάδα ξαναπιάνει το νήμα ενεργειών που ανέκοψε η πανδημία» εκτιμά ο κ. Δένδιας και αναφέρει την επιδίωξη για ακόμη περισσότερη συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους μας, τα κράτη μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του OHE, αλλά και τους δρώντες στην ευρύτερη περιοχή, με τα Βαλκάνια, με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και του Κόλπου, χωρίς να αποκλείεται κανένας.
«Η Ελλάδα διαχρονικά πιστεύει σε ένα ειρηνικό και συλλογικά επωφελές παγκόσμιο γίγνεσθαι. Διακηρύσσει την υπεραξία που δημιουργείται από τις συνεργασίες και απορρίπτει τη μυωπική αντίληψη των σχέσεων μηδενικού αθροίσματος», υπογραμμίζει ο κ. Δένδιας και καταλήγει: «Αύριο, σε μια νέα κανονικότητα, με νέες προκλήσεις που ήδη προβάλλουν, η Ελλάδα εν επιγνώσει των δυνατοτήτων της φιλοδοξεί σε μια ακόμα πιο δυναμική και εποικοδομητική παρουσία στο διεθνές προσκήνιο».
Σε κατάσταση συναγερμού παραμένουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις στον Έβρο αλλά και το Αιγαίο, μετά τα τρία επεισόδια που σημειώθηκαν τις τελευταίες ώρες στην ελληνοτουρκική μεθόριο με τους πυροβολισμούς των Τούρκων στο Tυχερό αλλά και τα πυρά που δέχθηκε περίπολος της Frontex με Γερμανούς στρατιώτες.
Οι επικίνδυνες ενέργειες των Τούρκων δεν αιφνιδίασαν τις ελληνικές αρχές οι οποίες ανέμεναν νέο κύκλο προκλήσεων από την Τουρκική πλευρά. Είχαν προηγηθεί άλλωστε οι σαφείς τοποθετήσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου ότι η Άγκυρα θα κλιμακώσει τις προκλήσεις της με αιχμή το μεταναστευτικό το αμέσως προσεχές διάστημα.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των έμπειρων στελεχών της ΕΛΑΣ αλλά και του Στρατού Ξηράς που συγκροτούσαν τη συγκεκριμένη περίπολο οι Τούρκοι στρατοχωροφύλακες χρησιμοποίησαν όχι αβολίδωτα όπως σε άλλες περιπτώσεις αλλά πυρομαχικά μάχης δηλαδή κανονικά φυσίγγια.
Μέσα από λέμβο στην οποία επέβαιναν έκαναν ακόμα και χρήση φωτοβολίδας η οποία έπεσε στο Ελληνικό έδαφος. Είχε προηγηθεί νωρίτερα ένα ακόμη περιστατικό με Τούρκους να ανοίγουν επίσης πυρ προς Ελληνική περίπολο η οποία αποτελείτο από αστυνομικούς της ΕΛΑΣ. Την περασμένη εβδομάδα ανάλογα είχαν λειτουργήσει όταν στην όχθη του Έβρου περιπολούσαν Έλληνες αστυνομικοί μαζί με συναδέλφους τους Γερμανούς της Frontex.
Παρά το γεγονός ότι η τουρκική πολιτική ηγεσία είναι εγκλωβισμένη από τον κορωνοϊό και τις συνέπειες του στην πορεία της τουρκικής οικονομίας, τα συγκεκριμένα επεισόδια στα ελληνοτουρκικά σύνορα καθιστούν σαφές ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα κλιμακώσουν εκ νέου τις προκλητικές ενέργειες σε βάρος της χώρας μας τόσο στην ξηρά όσο και στην θάλασσα. Είναι άλλωστε πάγια πρακτική της Άγκυρας να «εξάγει» τις εσωτερικές κρίσεις προκειμένου να αποπροσανατολίζει την τουρκική κοινή γνώμη.
Τα νέα περιστατικά με Τούρκους άνδρες της αστυνομίας και της στρατοχωροφυλακής να ανοίγουν πυρ τόσο προς αμιγώς Ελληνικές περιπόλους όσο και προς μικτές με συμμετοχή Ελλήνων αλλά και στελεχών της Frontex έρχονται να επιβεβαιώσουν την απόφαση του ΓΕΕΘΑ να διατηρεί σε ύψιστο βαθμό την επιφυλακή στα σύνορα.
Στον Έβρο η προσπάθεια να θωρακιστούν τα χερσαία σύνορα της χώρας δεν έχει σταματήσει ούτε μέρα αμέσως μετά την άτακτη αποχώρηση των μεταναστών αλλά και των Τουρκικών δυνάμεων της στρατοχωροφυλακής και της αστυνομίας. Οι εικόνες είναι αποκαλυπτικές και δείχνουν ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις οχυρώνουν με κάθε τρόπο την παρέβρια περιοχή όπου ο ποταμός χωρίζει Ελλάδα και Τουρκία αλλά και τα τμήματα όπου οι δύο χώρες διαθέτουν προγεφυρώματα.
Διπλά συρματοπλέγματα πολλών χιλιομέτρων κατά μήκος της όχθης, αναχώματα και εμπόδια στήνονται και επεκτείνονται με στόχο να μην υπάρχουν ούτε ελάχιστα μέτρα τα οποία μπορούν να εκμεταλλευτούν όσοι επιχειρήσουν να περάσουν στο Ελληνικό έδαφος. Τα νέα περιστατικά με Τούρκους άνδρες της αστυνομίας και της στρατοχωροφυλακής να ανοίγουν πυρ τόσο προς αμιγώς Ελληνικές περιπόλους όσο και προς μικτές με συμμετοχή Ελλήνων αλλά και στελεχών της Frontex έρχονται να επιβεβαιώσουν την απόφαση του ΓΕΕΘΑ να διατηρεί σε ύψιστο βαθμό την επιφυλακή στα σύνορα.
Κεγκέρογλου για τα επεισόδια στον Έβρο: Η κυβέρνηση να ενημερώσει άμεσα τη Βουλή
Την άμεση ενημέρωση της Βουλής και την σύγκληση της επιτροπής Εξωτερικών και Αμυνας για τα τελευταία επεισόδια στον Εβρο με την τουρκική Στρατοχωροφυλακή ζητά το ΚΙΝΑΛ.
Ο Βασίλης Κεγκέρογλου, γραμματέας της Κ.Ο. Κινήματος Αλλαγής σε ανακοίνωσή του τονίζει ότι τα γεγονότα στον Έβρο δεν είναι κεραυνός εν αιθρία.
«Τον τελευταίο καιρό γινόμαστε μάρτυρες μιας πρωτοφανούς και θρασύτατης προκλητικής πολιτικής της Τουρκίας που περιλαμβάνει υπερπτήσεις οπλισμένων μαχητικών της, πάνω από ελληνικά νησιά, παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου στον Έβρο και προκλήσεις σκαφών της τουρκικής ακτοφυλακής» σημειώνει ο Β. Κεγκέρογλου. Υποστηρίζει δε ότι η πολιτική αυτή δεν είναι συγκυριακή αλλά «εντάσσεται στην αναθεωρητική της στρατηγική η οποία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με την αυξημένη επαγρύπνηση των Ενόπλων Δυνάμεων αλλά προϋποθέτει και τους κατάλληλους αποφασιστικούς χειρισμούς από την Ελληνική Κυβέρνηση».
Καταλήγοντας ο γραμματέας της ΚΟ του ΚΙΝ.ΑΛ τονίζει ότι «επιβάλλεται η άμεση θεσμική ενημέρωση και η σύγκληση της επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας όπως ήδη έχουμε ζητήσει».
Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, ο Κιμ Γιονγκ Ουν, παρέστη στα εγκαίνια νέου εργοστασίου παραγωγής λιπασμάτων στη Σουντσόν χθες Παρασκευή, μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της Λαϊκής Δημοκρατίας, το KCNA· πρόκειται για την πρώτη δημόσια εμφάνισή του έπειτα από εβδομάδες φημών και σεναρίων για την κατάσταση της υγείας του.
«Ο ανώτατος ηγέτης Κιμ Γιονγκ Ουν έκοψε την κορδέλα των εγκαινίων εργοστασίου φωσφορικών λιπασμάτων στη Σουντσόν», ανέφερε τηλεγράφημα του KCNA. «Παρέστη στην τελετή» και «όλοι οι παρευρισκόμενοι τον υποδέχθηκαν με ζητωκραυγές» όταν εμφανίστηκε, σύμφωνα με το κείμενο αυτό. Περιηγήθηκε στις εγκαταστάσεις και «ενημερώθηκε για τη διαδικασία παραγωγής», ανέφερε ακόμη το πρακτορείο.
Ο βορειοκορεάτης ηγέτης δεν είχε κάνει καμία δημόσια εμφάνιση αφότου προέδρευσε σε συνεδρίαση του πολιτικού γραφείου την 11η Απριλίου. Την επομένη, τα επίσημα ΜΜΕ είχαν μεταδώσει πως επιθεώρησε καταδιωκτικά σε βάση της βορειοκορεάτικης Πολεμικής Αεροπορίας.
Τα ερωτήματα για την κατάσταση της υγείας του Κιμ πολλαπλασιάστηκαν όταν απουσίασε από τους εορτασμούς της 15ης Απριλίου. Πρόκειται για τη σημαντικότερη ημέρα στο βορειοκορεάτικο πολιτικό ημερολόγιο, αφού όλη η χώρα τιμά την επέτειο από τη γέννηση του ιδρυτή της Λαϊκής Δημοκρατίας και παππού του Κιμ Γιονγκ Ουν, του Κιμ Ιλ Σουνγκ.
Υποβαθμίζοντας τη σεναριολογία που έδινε κι έπαιρνε, ο ειδικός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Μουν Τζε-ιν, του προέδρου της Νότιας Κορέας, διαβεβαίωνε την 26η Απριλίου πως ο Κιμ Γιονγκ Ουν είναι πάντα «στη ζωή και η υγεία του είναι καλή».
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να σχολιάσει το δημοσίευμα του KCNA. «Θα προτιμούσα να μην κάνω κανένα σχόλιο γι’ αυτό», είπε ο Ρεπουμπλικάνος απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. «Θα έχουμε κάτι να πούμε γι’ αυτό όταν είναι η κατάλληλη ώρα», πρόσθεσε.
Η νέα οικονομική κρίση αναμφίβολα φέρνει ισχυρές πιέσεις στην παγκόσμια αγορά, όμως δημιουργεί και σημαντικές ευκαιρίες. Το σκοτάδι της πανδημίας αναπόφευκτα θα φύγει για να δώσει χώρο στην αυγή της επόμενης ημέρας και τώρα είναι η ώρα που χρειάζονται νέες προτάσεις. Ανάμεσα στους νέους επιχειρηματίες που μετατρέπουν την κρίση σε ευκαιρία και προετοιμάζουν τις καινοτόμες λύσεις που θα καλύψουν τις ανάγκες της αγοράς, είναι και η Ειρήνη Βανταράκη που έχει ιδρύσει και διευθύνει την καλλιτεχνική πρωτοβουλία “Vandiri Art NYC” και την επιχείρηση “AVADAR”.
Η μεγάλη εμπειρία της ως σύμβουλος οργανισμών και επιχειρήσεων, η άοκνη εργασία της στον σχεδιασμό και την εκτέλεση παγκοσμίου εμβέλειας συνεδρίων, όπως και η πολύχρονη πορεία της στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συνδυάζονται για την προετοιμασία του μεγάλου επομένου βήματος.
Κόντρα στις αντιξοότητες και τα ευκολονόητα εμπόδια που δημιουργεί η πανδημία, γνώστες των σχεδίων της, που βρίσκονται στην φάση τελικής διαμόρφωσης, κάνουν λόγο για σειρά προτάσεων που έρχονται να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, με νεοτερισμούς και καινοτόμες νέες τεχνολογίες.
Οι ίδιες πηγές, απαντώντας στο «τί μπορούμε να περιμένουμε;», εξήγησαν ότι η απάντηση υπάρχει στα όσα ήδη έχουμε δει από την γνωστή δημοσιογράφο/επιχειρηματία.
Εμείς, τη θυμόμαστε από τις συνεργασίες της με εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνο και τηλεόραση (Alter, Zougla, Kontra Channel, ΣΚΑΙ, Star channel κ.α.), ενώ την πετύχαμε και στο Μόναχο, στο Munich Security Conference, όπου βρισκόταν ανάμεσα στα πολύ γνωστά ονόματα, παραγόντων από όλο τον κόσμο.
Άξιο αναφοράς είναι ότι δεδομένου ότι θεωρείται από τις πιο πολυταξιδεμένες και πολυπράγμονες Ελληνίδες, η επόμενη κίνησή της δεν αποκλείεται να έχει διεθνή χαρακτήρα. Αν και είναι γνωστή η στενή σχέση της με το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και ειδικότερα με την Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αμερικής, όπου έχει συμβάλει σε ανθρωπιστικές και άλλες δραστηριότητες της ελληνορθόδοξης Εκκλησίας, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μίας επιχειρηματικής γέφυρας. Δεδομένου ότι την θυμόμαστε και στο Davos, ομοτράπεζη με ηγέτες και ισχυρούς επιχειρηματίες, το επόμενο επιχειρηματικό της βήμα μπορεί να συνδεθεί με πλήθος χωρών, καθώς ακόμα και τώρα στις δύσκολες ημέρες, εν μέσω πανδημίας, συνεχίζει τις επαφές της προετοιμάζοντας το αύριο.
