Με αντίποινα κατά των ευρωπαϊκών χωρών απείλησε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοήσει τους ευρωπαίους κατασκευαστές όπλων στην προσπάθεια επανεξοπλισμού της ηπείρου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ αντιτάχθηκε σε οποιαδήποτε προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει την πρόσβαση των Αμερικανών κατασκευαστών όπλων στην ευρωπαϊκή αγορά και προειδοποίησε ότι αυτό θα πυροδοτούσε μια αμοιβαία απάντηση.
Η προειδοποίηση αυτή έγινε κατά τη διάρκεια διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν η ΕΕ ζήτησε σχόλια από κυβερνήσεις και τη βιομηχανία, σχετικά με τους ευρωπαϊκούς κανόνες προμήθειας όπλων.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται σθεναρά σε οποιεσδήποτε αλλαγές στην Οδηγία οι οποίες θα περιόριζαν την ικανότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει σε εθνικές αμυντικές προμήθειες των κρατών μελών της ΕΕ», έγραψε η κυβέρνηση των ΗΠΑ.
«Οι προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές που επιβάλλουν την εξαναγκαστική απομάκρυνση αμερικανικών εταιρειών από την αγορά – όταν οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες της Ευρώπης συνεχίζουν να επωφελούνται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση στην αγορά στις Ηνωμένες Πολιτείες – είναι η λάθος πορεία δράσης», πρόσθεσε.
Τα σχόλια της Ουάσινγκτον υπογραμμίζουν ένα παράδοξο στην προσέγγιση των ΗΠΑ απέναντι στην Ευρώπη, σχολιάζει το Politico: Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα πει στους Ευρωπαίους ότι θέλει να επωμιστούν το μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας της ηπείρου, οι ΗΠΑ δεν θέλουν αυτό να γίνει εις βάρος των αμερικανικών αμυντικών εταιρειών.
Το Politico ανέφερε προηγουμένως ότι ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κρίστοφερ Λαντάου επέκρινε τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ επειδή έδωσαν προτεραιότητα στη δική τους αμυντική βιομηχανία έναντι των Αμερικανών προμηθευτών όπλων κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης κεκλεισμένων των θυρών τον Δεκέμβριο. Το Υπουργείο Εξωτερικών συνυπέγραψε τη συμβολή της κυβέρνησης Τραμπ στην έρευνα της Επιτροπής.
Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να αυξήσει το μερίδιο των ευρωπαϊκών όπλων στα οπλοστάσια και τις συμβάσεις προμηθειών του μπλοκ, ενώ παράλληλα προετοιμάζεται για πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία. Για δεκαετίες, η ήπειρος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, που κυμαίνεται από μαχητικά αεροσκάφη F-35 έως συστήματα πυροβολικού HIMARS και συστήματα αεράμυνας Patriot. Σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων του μπλοκ προέρχονται από τις ΗΠΑ.
Αυτή η δυναμική αντίδραση από την κυβέρνηση Τραμπ απειλεί επίσης να περιπλέξει οποιαδήποτε ευρύτερη βιομηχανική προσπάθεια της Επιτροπής για την αγορά της Ευρώπης και θα δοκιμάσει πόσο μακριά είναι πρόθυμες να φτάσουν οι ευρωπαϊκές χώρες για να γίνουν πιο ανεξάρτητες από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν γίνει ένας ολοένα και πιο αναξιόπιστος εταίρος στην εποχή του Τραμπ, σημειώνει το Politico.
Εντός του τρίτου τριμήνου του 2026, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσει μια ενημέρωση της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις του 2009, εν μέσω μιας ευρύτερης, αμφιλεγόμενης πίεσης για περισσότερους «Αγοράστε ευρωπαϊκά» κανόνες. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν το νέο κείμενο θα περιλαμβάνει δεσμευτικούς κανόνες που θα ευνοούν τους εγχώριους κατασκευαστές.
Η ΕΕ ευνοεί ήδη τις τοπικές εταιρείες σε έργα όπως το πρόγραμμα SAFE για δάνεια όπλων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ και για αγορές όπλων που μπορεί να κάνει η Ουκρανία με το πρόσφατα συμφωνημένο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο. Τα χρήματα της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού μόνο εάν τουλάχιστον το 65% της αξίας του εξοπλισμού προέρχεται από την Ευρώπη.
Τα αντίποινα
Το Πεντάγωνο προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε κίνηση για την συμπερίληψη μιας ισχυρής ρήτρας «Αγοράστε ευρωπαϊκά» στη μελλοντική νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις, θα πυροδοτούσε αντίποινα από τις ΗΠΑ.
«Εάν εφαρμοστούν ευρωπαϊκά μέτρα προτίμησης στους εθνικούς νόμους περί δημοσίων συμβάσεων των κρατών μελών, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα επανεξετάσουν όλες τις υπάρχουσες γενικές απαλλαγές και εξαιρέσεις από τους νόμους «Αγοράστε Αμερικανικά» που προβλέπονται ή γίνονται σε συνδυασμό με αυτές τις (Αμοιβαίες Συμφωνίες Προμηθειών Άμυνας)», έγραψε το Υπουργείο Άμυνας. Μία εξέλιξη που θα σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα κλείσουν την πρόσβαση σε ευρωπαϊκές εταιρείες.
Περίπου 19 από τις 27 πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν υπογράψει τέτοιες συμφωνίες με την Ουάσινγκτον, οι οποίες επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να ανταγωνίζονται για ορισμένες συμφωνίες του Πενταγώνου.
«Στη συνέχεια», τόνισαν οι ΗΠΑ, «τυχόν μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται σε κάθε σύμβαση ξεχωριστά και μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο για την υποστήριξη των απαιτήσεων διαλειτουργικότητας και τυποποίησης του ΝΑΤΟ».
Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, μια ρήτρα «Αγοράστε Ευρώπη» για εθνικές προμήθειες θα περιόριζε την ελευθερία των πρωτευουσών, θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα έθετε σε κίνδυνο την ικανότητα των ευρωπαϊκών χωρών να επιτύχουν τους στόχους ικανότητας της συμμαχίας που συμφωνήθηκαν πέρυσι. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ισχυρίζεται επίσης ότι αυτό θα ήταν αντίθετο με τις δεσμεύσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ που υπογράφηκε το περασμένο καλοκαίρι, στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να αγοράσει περισσότερα αμερικανικά όπλα.
«Η διατύπωση των ευρωπαϊκών προτιμήσεων έχει ήδη εμφανιστεί σε όλα τα προγράμματα της ΕΕ, αλλά η ένταξή της στην Οδηγία θα αποτελούσε σημείο καμπής στον αντίκτυπο των κυρίαρχων, εθνικών προϋπολογισμών των μεμονωμένων κρατών μελών», έγραψε η κυβέρνηση Τραμπ.
Το μήνυμα του Πενταγώνου και του Κράτους επαναλήφθηκε από το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ. Ενώ ο τόνος είναι ηπιότερος, ο οργανισμός προειδοποιεί επίσης στη συμβολή του κατά μιας ευρωπαϊκής προτίμησης.
