Το 2025 ξοδεύτηκαν 2,887 δισεκατομμύρια δολάρια για τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες, με πρωταθλήτριες τις υπερδυνάμεις ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα και Ρωσία ξόδεψαν συνολικά 1,48 τρισεκατομμύρια δολάρια για αμυντικό εξοπλισμό και ανάγκες που προέκυψαν λόγω πολέμων και αποτελούν τις χώρες που ξεχώρισαν ως προς την κούρσα εξοπλισμών το 2025, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε σε έκθεσή του το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη με έδρα τη Στοκχόλμη (SIPRI).
Ερευνητής του Ινστιτούτου ανέφερε για το συγκεκριμένο θέμα, το ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ που διοχετεύεται στις στρατιωτικές δαπάνες, ήταν το υψηλότερο από το 2009 πέρυσι. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ήταν η ενδέκατη συνεχόμενη χρονιά που οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η αύξηση σε ετήσια βάση έφτασε το 2,9% σε πραγματικές τιμές, παρά το ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μείωσαν ελαφρώς τις σχετικές δαπάνες. Συγκεκριμένα, δαπάνησαν 954 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό μειωμένο κατά 7,5% σε σύγκριση με το 2024.
Αυτή η μείωση οφείλεται στο γεγονός πως δεν εγκρίθηκε κανένα νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας στην Ουκρανία, αντίθετα με τα τρία προηγούμενα χρόνια, όπου η Ουάσινγκτον είχε εγκρίνει οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία, ύψους 127 δισεκατομμύρια δολάρια.
Όμως, για το 2026 το αμερικανικό Κογκρέσο έχει εγκρίνει για το 2026 κονδύλι που ξεπερνά το 1 τρισεκατομμύρια δολάρια λόγω των αναγκών που προκύπτουν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Η Ευρώπη και η θέση της Ελλάδας
«Πρωταθλήτρια» για τις στρατιωτικές δαπάνες το 2025 ήταν η Ευρώπη (η έκθεση περιλαμβάνει εδώ Ρωσία και Ουκρανία), όπου οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 14%, φτάνοντας τα 864 δισεκατομμύρια κυρίως λόγω του πολέμου ανάμεσα σε Μόσχα και Κίεβο, αλλά και μερικής απεμπλοκής των Ηνωμένων Πολιτειών, που κινητοποίησε τα κράτη – μέλη της Ένωσης.
Η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς δαπάνησε 8,4 δισεκατομμύρια για το 2025, αυξάνοντας κατά 5,6% το ποσοστό της σε πραγματικούς όρους. Παγκοσμίως είναι στην 34η θέση ως προς τις απόλυτες δαπάνες, δίνοντας το 3% του ΑΕΠ της.
Η Γερμανία, που κατατάσσεται τέταρτη παγκοσμίως σε όρους δαπανών, τις αύξησε κατά 24% το 2025, στα 114 δισεκατομμύρια δολάρια. Επίσης, η Ισπανία αύξησε κατά πολύ τις δαπάνες της, κατά 50%, στα 40,2 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας το 2% του ΑΕΠ για πρώτη φορά μετά το 1994.
Οι δαπάνες της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 5,9% και έφθασαν τα 190 δισεκατομμύρια δολάρια, ή το 7,5% του ΑΕΠ. Η Ουκρανία τις αύξησε κατά 20% και έφθασαν τα 84,1 δισ. δολάρια, ή το 40% του ΑΕΠ.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή
Εντύπωση προκαλεί ότι οι στρατιωτικές δαπάνες στη Μέση Ανατολή, παρά τις αναταραχές στην περιοχή, αυξήθηκαν οριακά, κατά 0,1% φθάνοντας τα 218 δισεκατομμύρια δολάρια.
Στο Ιράν οι στρατιωτικές δαπάνες μειώθηκαν κατά 5,6% και συρρικνώθηκαν στα 7,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Η μείωση αυτή εξηγείται κυρίως από το γεγονός ότι ο πληθωρισμός σε ετήσια βάση ήταν υψηλός, δηλαδή στο 42%, ενώ οι δαπάνες σε ονομαστικούς όρους αυξήθηκαν.
Για το Ισραήλ, η μείωση κατά 4,9% στα 48,3 δισ. δολάρια αντανακλά κυρίως την αποκλιμάκωση, για κάποιο διάστημα, του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας (συνολικά μερικές εβδομάδες εκεχειρίας). Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι στρατιωτικές δαπάνες ήταν αυξημένες κατά 97% σε σύγκριση με εκείνες του 2022.
Στην περιφέρεια Ασίας-Ωκεανίας, οι δαπάνες έφτασαν συνολικά τα 681 δισεκατομμύρια δολάρια, ήταν αυξημένες κατά 8,5% σε σύγκριση με το 2024. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη άνοδό τους από το 2009.
Ο κύριος λόγος της αύξησης ήταν η πολιτική της Κίνας, που αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες της κάθε χρόνο τις τρεις τελευταίες δεκαετίες και το 2025 διέθεσε κάπου 336 δισεκατομμύρια δολάρια. Παράλληλα, η αύξηση αποδίδεται στην αντίδραση ορισμένων άλλων κρατών, όπως η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Ταϊβάν μπροστά σε αυτή που εκλαμβάνουν ως «κινεζική «απειλή».
Η Ιαπωνία αύξησε τις στρατιωτικές δαπάνες της κατά 9,7% στα 62,2 δισεκατομμύρια δολάρια ή αλλιώς στο 1,4% του ΑΕΠ, ενώ η Ταϊβάν κατά 14% στα 18,2 δισ. δολάρια.
