Νέα δεδομένα δημιουργούνται στο Αιγαίο, με την Τουρκία να ενισχύεται σε όλα τα επίπεδα τόσο γεωπολιτικά όσο και στο πεδίο.
Η Γερμανία ενέκρινε την παράδοση 40 αεροσκαφών Eurofighter Typhoon στην Τουρκία, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας της κυβέρνησης υπέγραψε ένα προκαταρκτικό αίτημα για τα μαχητικά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία εξαγωγής έως και 40 Eurofighter Typhoon στην Τουρκία – ένα σημαντικό βήμα για τη βρετανική BAE Systems και τη βρετανική αμυντική βιομηχανία γενικότερα.
Το Λονδίνο έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, επιδιώκοντας να διασφαλίσει νέα συμβόλαια με Τουρκία, Κατάρ και Σαουδική Αραβία, ώστε να διατηρήσει ζωντανή την παραγωγή στο εργοστάσιο της Warton και χιλιάδες θέσεις εργασίας στο επίκεντρό της .
Σύμφωνα με το Reuters, οι εξελίξεις αποδεικνύουν πως το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες με την Άγκυρα, στοχεύοντας στην υπογραφή ενός protocol χωριστού σε επιθεωρήσεις και δοκιμές έως τα τέλη του 2025.
Η συμφωνία αυτή φέρνει στην Τουρκία τόσο την τεχνολογία όσο και την αμυντική συνεργασία με τη Βρετανία, ενισχύοντας παράλληλα τη γεωπολιτική σημασία της Άγκυρας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών ισορροπιών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καταλυτικό ρόλο διαδραμάτισε η σύγχρονη αλλαγή προσέγγισης της Γερμανίας. Έπειτα από προηγούμενη στάση αναστολής, το ομοσπονδιακό συμβούλιο ασφαλείας εγκρίνει την παράδοση, ανοίγοντας πλέον το δρόμο για την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας θεωρεί πως η Τουρκία, ως καθιερωμένος σύμμαχος του ΝΑΤΟ με σημαντική αεροπορική δύναμη, αξίζει ενίσχυση των αμυντικών της ικανοτήτων. Οι βρετανικές αρχές τονίζουν ότι μετά τις καθυστερήσεις που επέφερε η γερμανική διστακτικότητα, η σημερινή προοπτική αποτελεσματικής έγκρισης από όλα τα κράτη-μέλη του προγράμματος Eurofighter – Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία – επιταχύνει την εφαρμογή του σχεδίου.
Πλαίσιο Eurofighter
Το Eurofighter είναι προϊόν της πολυεθνικής κοινοπραξίας Eurofighter GmbH, και κάθε χώρα-εταίρος έχει:
- μερίδιο κατασκευής (π.χ. συστήματα πτήσης, ηλεκτρονικά, πτέρυγες, κινητήρες),
- και δικαίωμα βέτο σε εξαγωγές που αφορούν οπλικά συστήματα που περιλαμβάνουν εξαρτήματα ή τεχνολογίες της.
Άρα, εάν μία από τις τέσσερις χώρες αρνηθεί, η εξαγωγή δεν μπορεί να προχωρήσει.
Ποια είναι η κατάσταση σήμερα;
- Η Βρετανία είναι θετική και ηγείται των επαφών με την Τουρκία.
- Η Γερμανία ενέκρινε επίσημα την εξαγωγή στις 23 Ιουλίου 2025 (σήμερα).
- Η Ιταλία και η Ισπανία δεν έχουν ακόμη εκδώσει επίσημες ανακοινώσεις έγκρισης (μέχρι αυτή την ώρα).
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές του Reuters, δεν αναμένονται σοβαρές ενστάσεις, καθώς έχουν συμμετάσχει ήδη σε εξαγωγές του τύπου Eurofighter σε τρίτες χώρες στο παρελθόν. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ιταλία έχει ήδη συναινέσει ανεπίσημα μέσω διπλωματικών διαύλων, ενώ η Ισπανία θεωρείται η λιγότερο πιθανή να φέρει αντίρρηση.
Χωρίς τις επίσημες εγκρίσεις και από Ιταλία και Ισπανία, η προμήθεια δεν μπορεί ακόμη να θεωρείται ολοκληρωμένη.
Όμως, μετά τη σημερινή έγκριση της Γερμανίας, άνοιξε ουσιαστικά ο δρόμος και αναμένεται επιτάχυνση στις διαδικασίες με τις υπόλοιπες δύο χώρες.
